Ертеде бай мен кедей көрші болады
Адалдық туралы өнеге
Ертеде бай мен кедей көрші болыпты. Кедей диірменге барғанда, байдан балтасын сұрап алып жүретін екен.
Кедейдің оқиғасы
Бір күні кедей диірменге барып, балтасын ағып жатқан суға түсіріп алады. Ол диірменшіге: «Балтамды алып беріңізші», — дейді.
-
Диірменші қолын суға салып, алтын балтаны алып шығады да: «Мынау сенің балтаң ба?» — деп сұрайды. Кедей: «Жоқ, бұл менің балтам емес», — дейді.
-
Екінші рет күміс балтаны алып шығып, тағы да сұрайды. Кедей тағы да: «Жоқ, бұл да менікі емес», — деп жауап береді.
-
Үшінші рет диірменші ағаш балтаны алып шығады. Кедей: «Иә, осы менің балтам», — дейді.
Диірменші кедейдің адалдығына риза болып: «Пейілің таза екен. Сондықтан мына алтын балтаны да ал», — дейді. Кедей үйіне барып, болған оқиғаны түгел айтып береді.
Байдың әрекеті
Мұны естіген бай кедейдің айтқанын қайталап істеуді ойлайды. Ол да балтасын суға әдейі түсіріп, диірменшіге: «Балтамды алып бер», — дейді.
Диірменші суға қолын салып, алтын балтаны алып шығып: «Мынау сенің балтаң ба?» — дейді. Бай бірден: «Менің балтам!» — деп жауап береді.
Сонда диірменші: «Өтірік айтпа, мынау сенің балтаң емес», — деп, байға өзінің ағаш балтасын ғана береді.
Түйін
Адал адам ақырында сыйға ие болады, ал өтірік пен ашкөздік адамның өзіне зиян келтіреді.