Біз әбден қожыратып барып, көзіңді жоймақшы болғанбыз
Аңғал патша және тәтті сөздің уы
Арыстанды өлтірудің амалын асырып жүрген қу түлкі жолбарыс пен қасқырдан уәде алған соң, соларды ертіп арыстанға жолығуға барыпты.
Тәтті мақтау, жалған уәде
— Алдияр, тақсыр, — деп жылмыңдай кірген түлкі арыстанның алдына бас қойып, тағзым етіп сөз бастапты. — Дүниедегі алыптардың алыбы өзіңіз, сізге кім қол қусырып, бас қоймасқа дәті барсын? Біз сізді патша еткелі келдік. Сызған сызығыңызбен жүріп, қызметіңізде болсақ…
Осы жерде айтылған уәделер:
- «Сәулетті сарай салып береміз» деген құр уәде.
- «Күн сайын ең құнды ас-су әкелеміз» деген алдау.
- «Уайымсыз жатасыз» деген — ұйқыға жұбатылған қақпан.
Түлкінің сөзін жолбарыс іліп әкетіпті: — Сәулетті сарай да салып берер едік. Сіздің алдыңызға күн сайын жер бетіндегі ең құнды, жылы-жұмсақ тағамдарды әкеліп тартамыз. Сол сарайыңызда біздің ықылас-құрметімізге бөленіп, қам-қайғысыз жатарсыз.
— Сендер мұндай ықылас білдіреді деп ойламаған едім, — деп арыстан алғыс раймен басын изеп, мақұлдығын білдіріпті.
Күштің босаңсуы: тоқтықтан туған әлсіздік
Содан бастап арыстан жем іздеп әуре болмайтын болыпты. Өз сарайында күн сайын түлкі мен жолбарыс әкелген азықты жеп, жата беріпті. Күндер өтіп, арыстан бара-бара орнынан тұруға да ерінетін күйге түсіпті: аяқтарынан әл-қуат кетіп, тістері етке жақсы өтпейтін болып қалыпты.
Тәтті сөзбен келген қамқорлық ең әуелі еркіндікті азайтады, артынан қажет күшті жояды.
Ақиқаттың беті: шоқпар көтерген «достар»
Бір күні түлкі, жолбарыс, қасқыр — үшеуі арыстанның сарайына тағы келіпті. Бұл жолы олар тәтті, дәмді тағам емес, шоқпар-сойыл көтеріп барған екен.
— Ақымақ арыстан! — деп ақыра кірген түлкі шоқпарын үйіріп, оған кіжіңдейді. — Бізді сен шынымен өзіңді өмір бақи бағып-қағады деп ойладың ба? Ха-ха! Есуас! Біз сені әбден қожыратып барып, көзіңді жоймақшы едік. Бұрын сенің адуын айбыныңнан именуші едік, ал қазір қалтылдаған қауқарсыз бірдеңеге айналдың. Тапжылма! Оразамды өзіңмен ашамын әлі!
Қорытынды ой
Арыстан жылы сөзге, тәтті лебізге сенемін деп, түлкі, жолбарыс, қасқырдың қолынан қаза тауыпты. Бұл оқиға мақтаудың артында есеп, «қамқорлықтың» артында қақпан тұратынын еске салады.