Бөбек өсті

Ана үні — мейірімнің алғашқы тілі

Мен осы үннің жылылығын ерте сезіндім. Бұл — сенің үнің, ана: мейірімге толы, жүрекке жұбаныш сыйлаған үн.

Сен бесігімді тербетіп, әлди айтқанда, дәл сол үніңмен күн күлімдегендей болатын. Сол үннен өмірдің сырын ұққандай болдым; жыр мен әннің табиғатын да алғаш сол арқылы таныдым.

Оянсам да сол дауысты іздейтінмін, жыласам да сол үнді естіп жұбанатынмын.

Ана үні — бөбек үшін ең алғашқы тыныштық, ең алғашқы түсінік, ең алғашқы мейірім.

Бөбекке ең жақын тіл

Оған әлемдегі бірде-бір тіл таныс емес еді. Тіпті ести қалса да, бөбек ол тілдерге селт етпейтін. Өйткені бәрінен де жақын, бәрінен де ыстық, бәрінен де қуатты бір тіл бар болатын.

Бөбек бұл тілдің ана тілі деп аталатынын әлі білмеді. Тек бұл тілде оның анасы сөйлейтін. Сол себепті ол тіл бөбекке күшті көрінді: жақын болды, ыстық болды, сенімді болды.

Бұл тілде тұнып тұрған мейір бар еді. Барлығы түсінікті еді; түсініксіз ештеңе болмайтындай сезілетін. Сондықтан бөбек ұйқысынан ояна сала, алдымен осы тілді іздейтін.

Жақындық

Ана сөйлеген тіл — бөбектің жүрегіне ең жақын тіл.

Түсініктілік

Сол тілде айтылған әр сөз тыныштандырып, мәнді қылады.

Киелі мұра және ананың борышы

Бұл тілдің бөбектің ана тілі екенін анасы білетін. Ол бұл тілдің киелі бабалардан жеткен аманат екенін де сезінетін.

Әйел затына тән қасиетпен ол өзіне серт ететін: осы тілді бөбегіне бұзбай жеткізу — борыш.

Өйткені бабалар — бөбектің де бабалары. Олар күшті еді. Мұны бөбек өзі де іштей сезетін: егер олар күшті болмаса, осындай әуезді тілді мұраға қалдырар ма еді?

Негізгі ой

Ана тілі — тек қарым-қатынас құралы емес, ұрпақтан-ұрпаққа өтетін рухани қуат.

Қараша үйдегі әлди: даланың сазы

Кеш бата бөбек ұйқыға жататын. Бірақ ол елегізіп, әлденені іздейтін. Сол сәтте қараша үйден ана әлдиі естілетін.

Бұл — ғажайып музыка еді. Оның өн бойында Даланың үні жататын: даланың бояуын бар иіріміне, бар болмысына сіңіріп алған саз.

Бұл күшті әуеннің ішінде бабалардың қуаты бардай сезілетін. Сол әуез бөбектің құлағына қасиетті сөздерді жеткізетін. Ал қасиетті сөзде — кие бар.

Түнгі көрініс

Қараша үйдің сыртында жұлдыздар жымың қағады, сұлу ай күлімдейді.

Гауһар жоқ.

Бірақ әлди бар.

Сол үйде бөбек ұйықтап жатады. Мүмкін, оның болашағы зор шығар.

Өсу: білімге ұмтылыс және тілдің тірегі

Бөбек өсті. Енді оның жан-дүниесі білім іздеді. Айналада оған таныс емес нәрселер көп еді. Ол жаратылыстың жұмбағын шешкісі келді.

Сол кезде оған ана тілі көмекке келді. Ол барлық нәрсені өз ана тілінде де танып-білуге болатынына қуанды. Өйткені бұл тіл оған бесігінен таныс еді.

Бөбек осы тілде бәрін оңай ұғынатын, оңай қабылдайтын, оңай түсінетін. Бұл — оған ең жақын тіл еді.

Сонда ол өз ана тіліне былай деді: «Сен неткен қастерлі тіл едің! Әлемде маған сенен асқан тіл жоқ. Сен бәрінен де күштісің!»