Досқара батыр (18 ғасырдың ортасы, Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Марқаш соры көлінің жағалауы - 19 ғасырдың 30 - жылдары) - батыр
Досқара батыр
Досқара батыр (XVIII ғасырдың ортасы, Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Марқаш соры көлінің жағалауы — XIX ғасырдың 30-жылдары) — қазақ батыры. Ол Орта жүз құрамындағы ашамайлы керей тайпасының көшебе руынан шыққан. Әкесінің есімі — Байкісі.
Тегі мен руы
Орта жүз, ашамайлы керей, көшебе руы.
Әкесі
Байкісі.
Өмір сүрген кезеңі
XVIII ғасырдың ортасы — XIX ғасырдың 30-жылдары.
Жорықтар мен күрес жолы
Байкісінің екі ұлы — Есқара мен Досқара — халық жадында «қос батыр» атанған. Екеуі де 1770–1771 жылдары өткен соңғы қазақ-қалмақ соғыстарына қатысқан.
Досқара батыр XVIII ғасырдың соңғы ширегінде Батыс Сібір өңірінде Ресей отаршылдығына қарсы күреске белсене араласып, ерлігімен көзге түскен.
Негізгі деректер
- 1770–1771 жылдары соңғы қазақ-қалмақ соғыстарына қатысқан.
- XVIII ғасырдың соңғы ширегінде Батыс Сібірде отаршылдыққа қарсы күреске қатысқан.
- Ерлігі жыр-дастандар мен ақындар мұрасында кең көрініс тапқан.
Халық жадындағы бейнесі
Досқара батырдың ерлігін Жанкісі, Шал ақын, Жанақ ақын, Көтеш, Салғара және басқа да сөз шеберлері өз жырларына арқау еткен. Оның есімі ел аузында батырлықтың, қайсарлықтың символындай сақталған.
Жырларда аталу
Жанкісі, Шал ақын, Жанақ ақын, Көтеш, Салғара және өзге де ақындар батырдың ерлігін өлең мен толғауға қосқан.
Замандас дерегі
Досқара батырмен замандас Көшен Бауыржанұлы өз жырында оның батырлығымен қатар күйшілік өнерін де атап өтеді.
Күйшілік мұрасы
Досқара батырдың «Кер жорға», «Қызыл нар», «Жаралының зары» атты күйлері болғаны айтылады. Алайда бұл шығармалар жазып алынбағандықтан, халық арасына кең таралмай, бізге толық күйінде жетпеген.
Аталған күйлер
- Кер жорға
- Қызыл нар
- Жаралының зары
Жазбаға түспеуіне байланысты бұл күйлердің таралу аясы шектеулі болған.