Дәуіт Асауұлы (туған - өлген жылы белгісіз) - батыр
Дәуіт Асауұлы туралы
Дәуіт Асауұлы (туған және қайтыс болған жылдары белгісіз) — XIX ғасырдағы қазақ батырларының бірі. XIX ғасырдың 50-жылдарында ол Орынбор ведомствосына қарайтын табын руының қарақойлы бөлімшесін басқарған.
XIX ғасырдың 40–50-жылдары Дәуіт Асауұлы Ресей империясының отаршылдық саясатына қарсы Кіші жүз қазақтарының көтерілістеріне Есет Көтібарұлымен бірге жетекшілік еткен тұлғалардың қатарында болды.
1855 жылғы наразылық және талаптар
1855 жылы Орынбор өлкесінде Есет Көтібарұлы мен Дәуіт бастаған шектілер мен табындардың наразылығы күшейді. Қозғалыс қатысушылары қазақ даласына жазалау отрядтарын жіберуді тоқтатуды талап етті.
Әскери қысымды тоқтату
Қазақ даласына жазалау отрядтарын жіберуге тыйым салу.
Міндеткерліктерді шектеу
Қазақ қауымынан түйе жинауды тоқтату және түтін салығын жою.
Қоныс еркіндігі
Жем, Елек, Қобда, Жайық өзендері бойына көшіп-қонуға мүмкіндік беру.
Жайылымға қолжетімділік
Шаруаларға жайылымдық жерлерді еркін пайдалануға жағдай жасау.
Түйін
Бұл талаптар отаршыл әкімшілік қысымын азайтуға, салықтық және шаруашылық міндеткерліктерді жеңілдетуге, сондай-ақ дәстүрлі көшіп-қону кеңістігін сақтауға бағытталды.
Кейінгі кезең: реформаларға қарсылық және 1869 жылғы көтеріліс
Қазақтардың Ресей империясының отаршылдық саясатына қарсы күресі кейін де жалғасты. Дәуіт Асауұлы Ресей үкіметінің 1867–1868 жылдары жүргізген әкімшілік және сот реформаларына наразылық білдірді.
1869 жылы ол Орал және Торғай облыстары қазақтарының көтерілісіне басшылық жасаған жетекшілердің бірі болды.