Заң институтының студенті Әкімбаев Ешназар қалалық асханалардың бірінде тамақтанып отыр
Қалалық асханадағы бір түскі ас
Заң институтының студенті Әкімбаев Ешназар қалалық асханалардың бірінде тамақтанып отыр. Жұмысқа көміліп жүріп, әбден ашығып қалған ол майлы, ыстық борщтан екі-үш қасықты үсті-үстіне қылғытып салды. Тәрелке бетінде жылт-жылт еткен шұжық, лавр жапырағы, қуырылған пияз қалқып жүр. Қасық та жылп-жылп етіп, өз қызметін мүлтіксіз атқаруда.
Егер сіздің де қарныңыз аш болып, осы көрініске сырттай көз салсаңыз, еріксіз тамсанар едіңіз: тамақтанушының асқа деген ынтасы қандай! Борщтың өзі де дәмді-ақ.
Кенеттен өзгерген сәт
Бірақ дәл сол сәтте Ешназардың астыңғы ерні дүрдиіп, мұрны тырысып, бадырақ көзі біртіндеп жұмыла бастады. Жұтқыншағы бүлкілдеп, лоқсып-лоқсып жіберді. Ол даяшы қыздан асхана меңгерушісін шақыруды өтінді.
Бірнеше минут өтпей-ақ, мықындары бұлтылдап, иығынан дем алғандай ірі денелі сары әйел келіп жетті. Ол жапа шеккен студентке жақтырмағандай кекшиіп қарады.
Диалог
Меңгеруші: Асхана меңгерушісі мен. Шаруаңызды айтыңыз!
Ешназар: Сіздерде қара қасты, ұзын кірпікті, қараторы келіншек жұмыс істей ме?
Меңгеруші: Иә, істейді. Аты — Катя... Оны қайдан білдіңіз?
Ешназар: Оны мынадан білдім, — деді де қасық ернеуіндегі қыл-қыбырды нұсқады.
«Бұл қой жүні емес»
Меңгеруші әйел жуан, торсиған саусақтарын бүйіріне апарып, өзінше дәлелін даярлап үлгерді.
Меңгеруші: Жігітім, біз асқа қой етін саламыз. Қой болған соң, әрине, онда жүн болады. Қанша тазалап жусаң да, бірен-саран жүн-жұрқасы қалып қояды емес пе?
Ешназар: Қымбаттым, мен қойшының баласымын. Қой жайын жақсы білемін... Байқап қараңыз, бұл қой жүні емес!
Меңгеруші: Енді ненікі деп ойлайсыз?.. Бүйтіп қылжақтамаңыз. Мен бастықпын. Саудаласуға уақытым жоқ!
Ешназар да тік мінез танытты: «Бастық болсаңыз, Катяға ескертіңіз: қазан басында қасын, кірпігін термесін».
Меңгеруші абыржып қалды. Сенімсіздік білдіргендей, қыл-қыбыр тұрған қасықты қолына алып, шұқшия қарады.
Меңгеруші: Бәлле!.. Шырағым-ау, бұл шыбынның сирағы ғой!
Ешназар: Шыбынның сирағы бүгіліп тұрады. Ал мынау садақша әнтек қайқиған. Үш жағы жіп-жіңішке де, түбі жуан, түсі — ақшыл. Демек, бұл — Катяның кірпігі немесе бір тал қасы.
Катя және «қазан басындағы косметика»
Бастық әйел қатты састы. Бірақ сол састықтың артынша қаһарлана үн қатты: «Катя!» деп шақырды.
Катя лезде жетіп келді. Ешназардың айтқаны дәл шықты: жап-жас, қараторы келіншек. Оң жақ қасының құйрық жағы көкшілденіп, «өңделгені» байқалады; екінші қасы қою қалпында ретсіздеу, жарасымсыз. (Сірә, бұл жағын күзеп үлгермеген сияқты.) Кеуде қалтасы да өрескел томпайып тұр — жұрттың көзі еріксіз соған түседі.
Қалтаның ішінен шыққан айғақ
Меңгеруші әйел Катяның кеуде қалтасынан айна-тарақ пен сұқ саусақтай жұқа темір құралды суырып алды.
Меңгеруші: Мынау не?
Катя: Іскек...
Меңгеруші: Мұнымен қазанның қаспағын қырасың ба, немене?
Катя: Жоқ... қасымды әдемілеймін, — деді де, күнәһар адамдай үнсіз төмен қарады.
Меңгеруші ашуға булығып, «Қазан басын әжетханаға айналдырғандарың не масқара?» деп дүрсе қоя берді. «Демалыс күндеріңді неге пайдаланбайсыңдар? Сыланып-сипануға бір күн жетпей ме?» деген сөздері асхананы жаңғыртты.
Ешназар болса әңгімені нүктелеп: «Мына бір тал қасыңызды өзіңіз қайыра алыңыз» деп, алдындағы ыдысын аспаз әйелге жай ғана сырғытты. «Мұрныңыздың ішіндегі жүн болмағанына мың да бір тәуба...» дегені де арадағы ашуды әзілге бұрғандай болды.
Ыдысты қолына ұстаған Катя кінәсін мойындағандай сөмпиіп тұрды. Қарсы алдында меңгеруші қолын шошайтып, жұлқына сөйлеп жатыр.
Түйін
Сол күні студент Әкімбаев ешқандай жетекшісіз-ақ, өзінше, тұңғыш рет «диплом жұмысын қорғап» шықты десек те болады.
Асхананың нөмірін, қай көшеде екенін, қай мекемеге қарайтынын тәптіштеп айтудың қажеті жоқ шығар: мұндай «бейкүнә оқиғаны» естіген соң, ол жерге бас сұқпай қоюыңыз да мүмкін.
Дегенмен, уақыт өтеді. Бәлкім, қазір әлгі асхананың тағамы да, тазалығы да түзелген болар. Амандық болса, бір күні барып көрерміз.