Қойгелді батырдың інісі
Ақша Сартұлы (1707–1729) — батыр тұлға
Ақша Сартұлы (1707–1729) — қазақтың белгілі батыры, Қойгелді батырдың інісі. Ол жоңғар шапқыншылығы күшейген кезеңде ерлігімен танылып, ел қорғаны болған тұлғалардың бірі ретінде аталады.
- Тегі
- Сартұлы
- Өмір сүрген жылдары
- 1707–1729
- Туыстық байланыс
- Қойгелді батырдың інісі
- Әскери дәрежесі
- Мыңбасы
Шыққан ортасы
Әкесі Сарт Шақанұлы Ташкент маңын қыстап, қазіргі Қаратау қаласының іргесіндегі Ұзынбұлақ пен Күйгенкөлді көктеу еткен, Іле жағасындағы Шеңгелді төңірегін жайлау мен күзеу ретінде пайдаланған атақты бай болған. Бұл қоныстар Ақшаның өмір жолында да тарихи-географиялық ізі бар мекендер ретінде аталады.
1723 жылғы соғыста көзге түсуі
Ақша алғаш рет 1723 жылы жоңғар қалмақтарымен болған шайқастарда ерекше көзге түсіп, батыр атанған. Сол кезеңде Тараз қаласын ойрандап, қазақ байларының ауылдарына шабуыл жасаған жоңғарлар Қаратаудағы Ұзынбұлақ маңында Өтеген батыр бастаған қазақ қолының қатаң қарсылығына ұшырайды.
Ұзынбұлақ түбіндегі шешуші сәт
Жекпе-жекте қалмақ батыры Ботшихар Өтеген батырдан жеңіліп, қаза тапқаннан кейін жау қолы кейін шегініп, көл маңындағы қалың қамысқа тығылады.
Негізгі тактика: Ақша батыр қамысты өртеп, қашып құтылмақ болған жауды қыспаққа алған.
Осы оқиғамен байланысты көлдің Күйгенкөл атануы да содан шыққан болуы мүмкін.
Аңырақай шайқасы және ерлігі
Ақша батыр кейінгі бірнеше шайқастарға да қатысқан. Аңырақай шайқасына мыңбасы дәрежесінде қатысып, жекпе-жекте қалмақ батыры Дәржіні өлтіргені айтылады.
Қайғылы аяқталу: Сол Аңырақай шайқасында Ақша батыр қаза тауып, Аңырақай даласында жерленген.
Ұрпақтарының күреске қатысуы
Ақша батырдың балалары Өтеболат пен Қырғызбай да ел қорғау жолын жалғап, 1756–1758 жылдары қазақ жерін жоңғарлардан азат ету соғысына қатысқан.