Жарғақ (мембрана) - жасушаларды, олардың ядролары мен цитоплазмасындағы жарғақты органеллаларды шектеп түратын жұқа қабықша
Жарғақ (мембрана) туралы жалпы түсінік
Жарғақ (мембрана) — жасушаларды, олардың ядролары мен цитоплазмасындағы жарғақты органеллаларды шектеп тұратын жұқа қабықша. Жасушадағы зат алмасу процестері жарғақтың қатысуымен жүреді, сондықтан оны биологиялық жарғақ деп те атайды.
Құрамы мен қалыңдығы
Қалыңдығы
6–10 нм
Липидтер
≈ 40%
Протеиндер
≈ 60%
Кейбір жарғақтарда көмірсулардың үлесі 5–10%-ға дейін жетуі мүмкін.
Биологиялық жарғақ қай құрылымдарды түзеді?
Биологиялық жарғақ жасушадағы бірқатар құрылымдардың сыртқы шекарасын және ішкі кеңістіктерін қалыптастырады. Атап айтқанда:
-
Плазмолемма (жасуша мембранасы) және кариолемма (ядро қабықшасы).
-
Гольджи кешені құрылымдары.
-
Митохондриялар, лизосомалар және пероксисомалар мембраналары.
-
Эндоплазмалық тор — гранулалы (түйіршікті) және агранулалы (түйіршіксіз) түрлерінің қабықшалары.
-
Жасуша ішіндегі көпіршіктер, қапшықтар және түтікшелер қабырғалары.