Кесте түрінде берілген ақпаратты түсіну, қолдана білу
7-сыныпқа арналған «Қазақ тілі мен әдебиеті» пәні бойынша күнтізбелік-тақырыптық жоспар жаңартылған білім беру мазмұнына сәйкес оқу бағдарламасы негізінде әзірленді. Бұл жоспар мұғалімге оқу процесін икемді ұйымдастыруға және сыныптың деңгейіне қарай бейімдеуге мүмкіндік береді.
Жоспарды қолдану қағидаттары
- Мұғалім тоқсанға белгіленген сағат санын тарауларға өзі бөліп, әр оқу мақсатына жұмсалатын уақытты (сағатты) дербес анықтай алады.
- Тарау ішіндегі оқу мақсаттарының ретін өзгертуге, бірнеше рет қайталап ұсынуға, сондай-ақ оқушылардың қажеттілігіне сай қосымша оқу мақсаттарын таңдауға болады.
- Бір сабақта кемінде 1–2 оқу мақсатын қамтыған дұрыс.
- Сабақтың лексикалық тақырыбын мұғалім оқу бағдарламасындағы тарау атауларына сүйене отырып өзі құрастырады немесе оқулықпен жұмыс істей алады.
- Ұсынылған жоспардағы тарау ішіндегі тақырыптар үлгі ретінде берілген; тақырыпқа байланысты сағат санын мұғалім өзі айқындайды.
1-тоқсан
40 сағат1) Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі — қазақ тілі
Үштілділік және тіл мәдениеті тақырыптары арқылы тілдің құндылығын ұғындыру.
- •Тіл қалай пайда болды?
- •Мемлекеттік тіл — менің тілім
- •Көп тілді білу — заман талабы
М. Жұмабаев — «Қазақ тілі» (өлең)
- 7.Т2 — негізгі мазмұнды түсіну, ақпараттың өзектілігін анықтау
- 7.Т5 — тірек сөздер, дауыс ырғағы арқылы негізгі ойды анықтау
- 7.А1 — мақал-мәтелдерді орынды қолдану
- 7.А3 — екпін түрлерін орынды қолдану
- 7.О1 — кестедегі ақпаратты түсіну және қолдану
- 7.О6 — деректерге сүйеніп пікірді дәлелдеу
- 7.Ж4 — мәлімет жинақтап, презентация ұсыну
- 7.Ж2 — эсседе келісу/келіспеу себептерін нақты көрсету
7.ТБ1.1 — мәтіндерден көмекші есімдерді ажырату және ауызша/жазбаша жұмыстарда қолдану
2) Уақыт — ұлы күш
Уақытты бағалау, жоспарлау және нұсқаулық мәтіндерімен жұмыс.
- •Уақыттың қадірі
- •Уақытты дұрыс жоспарлау
- •Сағатты қолдануға арналған нұсқаулық
Абай Құнанбаев — «Сағаттың шықылдағы емес ермек»
- 7.Т1 — оқиғаның дамуын болжау
- 7.Т4 — лирикалық поэзия үзіндісінің тақырыбы мен идеясын талдау
- 7.А2 — кеңес беру жағдаяттарына сай сөйлеу этикетін қолдану
- 7.А5 — сөйлеуші/тыңдаушы позицияларын еркін ауыстыру
- 7.О2 — нұсқаулық мәтіндерінің тілдік ерекшелігін талдау
- 7.О6 — деректер арқылы ойды дәлелдеу
- 7.Ж3 — теңеу мен метафораны қолдану
- 7.Ж4 — презентация жасау
7.ТБ1.2 — салыстырмалы, күшейтпелі, асырмалы шырайлардың қызметін білу және қолдану
3) Жердегі климаттық өзгерістер
Климат, табиғат құбылыстары және ғаламдық жылыну тақырыптарында пікірталас пен дәлелдеу.
- •Қазақстандағы климаттық өзгерістер
- •Табиғат құбылыстары
- •Ғаламдық жылыну
Д. Дефо — «Робинзон Крузо» (романнан үзінді)
- 7.Т2 — негізгі мазмұнды түсіну, өзектілігін анықтау
- 7.Т6 — өз пікірін өзгелердің пікірімен салыстыра жауап беру
- 7.А2 — ұсыныс жасауға сай сөйлеу этикетін қолдану
- 7.А5 — диалогте позицияны еркін ауыстыру
- 7.О2 — ұсыныстар мәтіндерінің тілдік ерекшелігін талдау
- 7.О3 — прозалық шығарма кейіпкерін талдау
- 7.Ж2 — эссе жазу (келісу/келіспеу дәлелімен)
- 7.Ж5 — күрделі сөздердің маңызды бөліктерін дұрыс жазу
7.ТБ1.3 — топтау сан есімдерін орынды қолдану
2-тоқсан
40 сағат4) Қазақстанның ежелгі қалалары және Ұлы Жібек жолы
Тарихи-танымдық мазмұндағы мәтіндер арқылы аудитория, идея, стиль ерекшеліктерін салыстыру.
- •Ұлы Жібек жолы
- •Көне қалалар
- •Тарихи қала — Тараз
Б. Ұзақов — «Жантаза»
- 7.Т1, 7.Т6 — болжау және пікірді салыстыра жауап беру
- 7.А2, 7.А4 — сөйлеу этикеті және авторлық мінездемені талдау
- 7.О2, 7.О4 — ресми құттықтау мәтіндері және аудиторияны салыстыру
- 7.Ж1, 7.Ж5 — ресми құттықтау жазу және тыныс белгілерін қолдану
- 7.ТБ1.4 — одағай түрлерін ажырату және қолдану
5) Спорт және денсаулық күтімі
Денсаулыққа қатысты деректерді диаграмма, шартты белгі арқылы түсіндіру және ресми өтініш жазу.
- •Денсаулығым — байлығым
- •Шынықсақ — шымыр боламыз
- •Дұрыс тамақтану — денсаулықтың кепілі
Т. Нұрмағанбетов — «Он төрт жасар жігіт»
- 7.Т1, 7.Т2 — болжау және мазмұнды түсіну
- 7.А6 — диаграмма/белгі арқылы ақпаратты сипаттау
- 7.О1, 7.О2 — графикалық ақпаратты қолдану және өтініш мәтінін талдау
- 7.Ж1, 7.Ж4 — өтініш жазу және презентация ұсыну
- 7.ТБ1.5 — етістіктің шақтары (бұрынғы, ауыспалы өткен шақ)
6) Ұқсатым. Сән. Талғам
Тілдегі жаңалықтар (неологизмдер), ресми-іскерлік стиль және көркем бейнелеу құралдары.
- •Сән әлемі
- •Адам көркі — шүберек
- •Ұқыптылық — ізгі қасиет
Ақан сері — «Жігіт сипаты», «Қыз сипаты»
- 7.Т5, 7.Т3 — негізгі ойды анықтау және сөз мағынасын түсіну
- 7.А1, 7.А2 — неологизмдер және бұйрық беру жағдаяты
- 7.О2, 7.О3 — ресми мәтіндер және кейіпкер/лирикалық образды талдау
- 7.Ж2, 7.Ж5 — эссе жазу және күрделі сөздердің емлесі
- 7.ТБ1.5 — етістіктің шақтары (мақсатты, болжалды келер шақ)
3-тоқсан
50 сағат7) Ғаламтормен дұрыс жұмыс жасау — мәдениет
Ақпаратты талдау, мақсатты аудиторияны анықтау және деректерді кесте/диаграмма арқылы ұсыну.
- •Ғаламтор тарихы
- •Әлеуметтік желілер тарихы
- •Ғаламтор және денсаулық
Жюль Верн — «Әлемді сексен күн ішінде шарлау» (романнан үзінді)
- 7.Т3, 7.Т4 — сөз мағынасы және үзіндіні талдау
- 7.А6, 7.А1 — графикалық ақпаратты сипаттау; термин/неологизм қолдану
- 7.О4, 7.О1 — идея мен аудиторияны салыстыру; кесте/сызбадағы ақпарат
- 7.Ж1, 7.Ж4 — түйіндеме жазу; презентация жасау
- 7.ТБ1.5 — етістік қалау райды қолдану
8) Музыка. Қазақтың киелі домбырасы
Дәстүрлі өнер құндылықтары арқылы мәтінді талдау және дәлелді эссе жазу.
- •Дәстүрлі музыка
- •Нағыз қазақ — домбыра
- •Күйшілік өнер
І. Жансүгіров — «Күйші» (поэмадан үзінді)
- 7.Т2, 7.Т4 — мазмұн, тақырып және идея
- 7.А2, 7.А5 — кеңес/ұсыныс; диалогтегі позиция
- 7.О4, 7.О5 — идея мен аудитория; қосымша деректі кесте/сызбада ұсыну
- 7.Ж2, 7.Ж3 — эссе; теңеу мен метафора
- 7.ТБ1.6 — мақсат және себеп-салдар үстеулері
9) Төрт түлік мал мен егіншілік — ел берекесі
Әлеуметтік-мәдени мазмұндағы деректерді салыстыру, кесте/диаграммада ұсыну.
- •Өсімдіктекті өнімдер
- •Егіс даласында
- •Төрт түліктің пайдасы
Ғ. Мұстафин — «Шығанақ» (романнан үзінді)
- 7.Т2, 7.Т4 — мазмұн, тақырып және идея
- 7.А5, 7.А3 — диалог; екпін түрлері
- 7.О4, 7.О5 — аудиторияны салыстыру; деректі графикалық түрде ұсыну
- 7.Ж2, 7.Ж4 — эссе; презентация
- 7.ТБ1.7 — септеулік шылаулар
10) Наурыз мейрамы. Ақ мол болсын! Ұлыс оң болсын!
Мерекелік мазмұн: ресми құттықтау мәтіндері, көркем талдау және салалас құрмалас сөйлем құрастыру.
- •Наурыз мерекесі
- •Көктемгі табиғат құбылыстары
- •Алтыбақан — ұлттық ойын
М. Мақатаев — «Наурыз»
- 7.Т2, 7.Т4 — мазмұн, тақырып және идея
- 7.А6, 7.А2 — сурет/сызбадағы ақпарат; кеңес беру этикеті
- 7.О2, 7.О6 — ресми құттықтаудың тілдік ерекшелігі; дәлелді пікір
- 7.Ж1, 7.Ж5 — ресми құттықтау жазу; оқшау сөз тыныс белгілері
- 7.ТБ2 — ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем құрастыру
4-тоқсан
40 сағат11) Жастықтың оты, қайдасың?
Жастар тақырыбы: құндылық, отансүйгіштік, көркем мәтін арқылы талдау және пікір айту.
- •Ел болашағы — жастар
- •Отанды сүю — ұлы қасиет
- •Мен жастарға сенемін
М. Жұмабаев — «Мен жастарға сенемін» (өлең)
- 7.А2, 7.А5 — талап ету/бұйрық беру этикеті; позиция ауыстыру
- 7.О3, 7.О5 — образды талдау; ақпаратты кесте/диаграммада ұсыну
- 7.Ж3, 7.Ж5 — теңеу/метафора; күрделі сөз емлесі
- 7.ТБ2 — қарсылықты салалас құрмалас сөйлем құрастыру
Ескерту: бастапқы мәтінде тыңдалым мақсаттары 5-сынып кодтарымен (5.Т2, 5.Т6) берілген. Бұл бөлім 7-сынып жоспарына арналғандықтан, қажет болған жағдайда коды оқу бағдарламасына сай нақтыланады.
12) Ғылым мен техниканың соңғы жаңалықтары
Өнертабыс, гаджет, цифрлық мәдениет тақырыптары бойынша талдау және дәлелді эссе.
- •Әлемді өзгерткен өнертабыстар
- •Компьютерлер әлемінде
- •Гаджеттердің пайдасы мен зияны
Майкл Х. Харт — «100 ұлы адам» кітабынан: Альберт Эйнштейн туралы бөлім
- 7.Т2, 7.Т3 — мазмұн және сөз мағынасы
- 7.А1, 7.А5 — мақал-мәтел/термин/неологизм; диалогтегі позиция
- 7.О3, 7.О4 — образды талдау; аудитория мен идеяны салыстыру
- 7.Ж2, 7.Ж5 — дәлелді эссе; оқшау сөз тыныс белгілері
- 7.ТБ2 — түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлем құрастыру
13) Батыр туса — ел ырысы
Ерлік, тағзым, тарихи тұлға тақырыбында ресми мәтіндер және көркем талдау.
- •Халықтың қаһарман ұлы
- •Ұлы ерлікке тағзым
- •Шығыс ұлына хат
Ә. Нұршайықов — «Аңыз бен ақиқат» (үзінді)
- 7.Т2, 7.Т4 — мазмұн, тақырып және идея
- 7.А1, 7.А4 — мақал-мәтел; кейіпкер мінездемесін талдау
- 7.О2, 7.О6 — ресми құттықтау мәтіндері; дәлелді пікір
- 7.Ж3, 7.Ж4 — теңеу/метафора; презентация
- 7.ТБ2 — ыңғайлас, қарсылықты, түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлем құрастыру
Ұзақ мерзімді жоспардағы дағдылар ауқымы
Жоспар тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым және тілдік бағдар бағыттарын жүйелі түрде қамтиды. Әр бөлімде көркем шығарма немесе мәтін үзіндісімен жұмыс жасалып, ресми-іскерлік стиль (нұсқаулық, ұсыныс, өтініш, ресми құттықтау, түйіндеме) және дәлелді жазылым (эссе, презентация) дағдылары бірізді дамытылады.