Еуразиялық одақ қос құрлықты мекендеген мемлекеттер мен халықтар арасындағы интеграцияны жаңа сапалы биіктікке көтеру
Өмірбаяны және білімі
Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев (1940) — тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш Президенті. Ол Алматы облысы, Қарасай ауданына қарасты Шамалған ауылында дүниеге келген.
Оқу орындары
- Днепродзержинск техникалық училищесі (1960)
- Қарағанды металлургия комбинаты жанындағы жоғары техникалық оқу орны (1967)
- ККОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебі (1976)
Ғылыми дәрежелері
Экономика ғылымдарының докторы, академик.
Еңбек жолын 1960 жылы Теміртау қаласындағы Қарағанды металлургия комбинатында қатардағы жұмысшы болып бастап, домна пешінің аға газдаушысы дәрежесіне дейін көтерілді.
Мемлекеттік қызмет жолы
1969 жылдан бастап комсомол және партия жұмысына ауысты. Жоғары мемлекеттік және партиялық қызметтерді 1979 жылы Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің хатшысы болып сайланған кезден атқара бастады.
Негізгі лауазымдары
Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің төрағасы
1984–1989
ККОКП ОК Саяси бюросының мүшесі
1990–1991
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің төрағасы
1990 (ақпан–сәуір)
Қазақ КСР-інің тұңғыш Президенті
1990 жылғы 24 сәуір
1991 жылғы 1 желтоқсанда өткен тұңғыш бүкілхалықтық сайлау Президент өкілеттігінің заңдылығын одан әрі нығайтты. Қазақ КСР атауы Қазақстан Республикасы болып өзгергеннен кейін, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің қаулысына сәйкес, 1991 жылғы 10 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Президенті лауазымына кірісті.
Қоғамдық-саяси мәртебелері және марапаттары
- Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы.
- Қазақстан халқы Ассамблеясының Төрағасы.
- Қазақтардың Дүниежүзі Қауымдастығының Төрағасы.
- Қазақстан, Ресей, Өзбекстан және өзге де бірқатар шет елдердің жоғары ордендері мен медальдарымен марапатталған.
Көшбасшылық сипаты
Ол ел басқару ісінде халықтың ғасырлар бойы жинақталған тәжірибесі мен әлемдік тәжірибені үйлестіре білген, мемлекет өмірінің сан саласын терең түсінетін басшы ретінде сипатталады. Ішкі және сыртқы ахуалды ескере отырып, өзекті мәселелерді дәл танып, таңдалған бағытты табандылықпен жүзеге асыру — оның мемлекет басшысы ретіндегі басты қасиеттерінің бірі ретінде көрсетіледі.
Тәуелсіздік жылдарындағы маңызды бастамалар
Семей ядролық сынақ полигонының жабылуы
1991 жылдың күзінде 40 жылдан астам уақыт бойы ядролық сынақ жүргізілген Семей полигоны жабылды. Бұл аумақта барлығы 459 ядролық жарылыс жасалғаны айтылады.
1994 жылы АҚШ, Ресей, Франция басшыларымен жүргізілген келіссөздердің нәтижесінде Қазақстаннан ядролық қаруды әкету туралы келісімге қол жеткізілді. Ядролық державалар Қазақстанның тәуелсіздігіне, егемендігіне және шекараларының мызғымастығына құрмет білдіріп, күш қолданбауға, экономикалық қысым көрсетпеуге міндеттенгені көрсетіледі.
1995 жылы соңғы ядролық қару Қазақстан аумағынан әкетілді. Осылайша жойқын қарудан өз еркімен бас тартқан мемлекет туралы тұжырым айтылады.
Еуразиялық интеграция идеясы
Президент Н.Ә. Назарбаевтың ұзақ уақыт бойы ұсынған және ілгерілеткен іргелі идеяларының бірі — Еуразиялық одақ құру бастамасы. Бұл бастама бұрынғы Кеңес Одағын қалпына келтіру емес, Еуразия кеңістігіндегі мемлекеттер мен халықтар арасындағы интеграцияны жаңа деңгейге көтеру ретінде сипатталады.
Мәтінде 2000 жылдың күзінен бері бес мемлекетті біріктірген еуразиялық экономикалық бірлестік жұмыс істей бастағаны аталады.
Мәдени-рухани кеңістіктегі жаңғыру
Тәуелсіздік жылдарында ЮНЕСКО күнтізбесіне Абайдың 150 жылдығы, М.Әуезов пен Қ.Сәтбаевтың 100 жылдығы, Түркістанның 1500 жылдық мерейтойларының енуі, сондай-ақ Париж, Лондон, Берлин, Токио сияқты қалаларда қазақ қайраткерлерінің есімдерінің ұлықталуы мәдениет, өнер және ғылыммен қатар қоғамдық сананың да жаңаша қалыптасуына ықпал еткені атап өтіледі.
Екі ірі қадам: стратегия және елорда
Қазақстанның тәуелсіздігі жылдарында көптеген істер атқарылғанымен, мәтінде екі бастама ерекше бөлініп көрсетіледі:
Қазақстан–2030
1997 жылы ұсынылған ел дамуының ұзақмерзімді стратегиясы.
Елорда көші
Елордасының Алматыдан Астанаға көшірілуі.
Қорытынды пайым
Мәтінде Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевқа Қазақстанның көпұлтты, көпконфессиялы қоғамында тәуелсіздік жолын орнықтыру, ел еңсесін көтеру, ұлтаралық түсіністік пен ынтымақтастықты нығайту міндеті жүктелгені айтылады. Сондай-ақ ол тәуелсіздікті қадірлеу, демократиялық құндылықтарға ұмтылу және болашаққа сеніммен қадам басу идеяларымен байланысты қоғамдық символ ретінде сипатталады.
Санаты: KZ портал — қазақша рефераттар жинағы.