ЖАЛҒАНАЯҚТЫЛАР КЛАСЫНА ЖАТАТЫН ЖӘНДІКТЕРДІҢ НЕГІЗГІ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Жалғанаяқтылар класына жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктері
Жалғанаяқтылар класына жататын жәндіктер теңізде және тұщы суларда тіршілік етеді. Кейбір түрлері паразит болады, ал бірқатары еркін өмір сүреді. Топырақта, сондай-ақ батпақты жерлердегі мүк арасында мекендейтін түрлері де кездеседі.
Құрылысы және қозғалысы
Олардың денесі бір ғана жасушадан тұрады. Жасушасы қабықшасыз болғандықтан, жалғанаяқтылардың денесінде тұрақты пішін болмайды. Электрондық микроскоп арқылы ғана көрінетін өте жұқа жарғақша (плазмалемма) жасуша ішіндегі цитоплазманың қозғалысына байланысты бірде созылып, бірде қайта қалпына келіп, жалған аяқтар түзеді.
Негізгі ұғым
Жалған аяқтар — қозғалу мен қорек ұстауға арналған уақытша өсінділер.
Мысал
Амебалар жалған аяқтарымен жүреді және қорегін аулайды.
Қорғаныш құрылымдары
Кейбір жалғанаяқтыларда әктен түзілген ішкі қаңқа болады, сондай-ақ денесін қаптайтын бақалшақтары кездеседі. Бұл құрылымдар қорғаныш қызметін атқарып, ағзаның сыртқы ортаға бейімделуіне көмектеседі.
Қоректенуі және тіршілік әрекеттері
Жалғанаяқтылар бактериялармен, балдырлармен және әртүрлі қарапайымдылармен қоректенеді. Оларда ас қорыту және зәр шығару вакуольдері болады. Олар тыныс алады, тітіркенуге жауап береді және бөліну арқылы жыныссыз жолмен көбейеді.
Қысқаша түйін
- Біржасушалы, тұрақты пішіні жоқ.
- Жалған аяқтар арқылы қозғалып, қорек ұстайды.
- Вакуольдер: ас қорыту және зәр шығару.
- Көбеюі: бөліну арқылы жыныссыз.