Айырша без (грек, thymus - тимус) - омыртқалы жануарлар мен адам организмдеріндегі иммундық жүйенің қалыптасуы мен оның қызметінің толық атқарылуын қамтамасыз ететін без
Айырша без (тимус): иммундық жүйенің орталық мүшесі
Айырша без (грек. thymus — тимус) — омыртқалы жануарлар мен адам организмінде иммундық жүйенің қалыптасуын және оның толыққанды қызмет атқаруын қамтамасыз ететін без. Айырша без иммундық жүйенің орталық мүшелерінің қатарына жатады.
Орналасуы
Без көкірек қуысында орналасқан тақ көкірек бөлігінен және кеңірдектің екі қапталында жатқан жұп мойын бөлігінен тұрады.
Иммунитетті қалыптастырудағы рөлі
Айырша без организмдегі жасушалық және гуморальдық (сұйықтық) иммунитеттің қалыптасуында шешуші мәні бар Т-лимфоциттердің әртүрлі популяцияларын түзеді. Осы арқылы ол организмдегі иммуногендік үдерістерді реттеуге қатысады.
Сонымен қатар, айырша без гуморальды фактор — тимозинді организмнің ішкі сұйық ортасына (қан, лимфа, ұлпа сұйықтығы) бөледі. Бұл шеткі лимфоидты мүшелерде — лимфа түйіндері мен көкбауырда — лимфоциттердің көбейіп, жетілуін және әсерлі (эффекторлық) жасушаларға айналуын қамтамасыз етеді.
Құрылыстық ерекшелігі
Құрылысы жағынан айырша без лимфоидты-эпителиальды мүшелерге жатады.