Заман біздікі

Жаралы жердің тынысы

Жаралы орыс жері, сенің топырағыңды басып жүріп келемін. Сен жаралысың. Бірақ қатардан шығып қалған жоқсың. Сен өз халқыңа қызмет етудесің.

Бұл қанды майданда сен көрмеген қасірет бар ма? Саған атылмаған оқ, лақтырылмаған бомба аз-ақ шығар. Тал мен қайыңдарға қараңдаршы: олар да мұңлы. Соғыстың азабын тартып, көпшілігінің аспанмен таласқан төбесін жаудың снаряды жұлып кеткен. Дегенмен бұтақтары қайта көктеп, екі қолын сермеп ойнаған жас баладай талпынып, бас изейді.

Жаздың қайта оралуы

Жаз — тамаша уақыт. Дүниенің ажары кіріп, әлем құлпыратын шақ. Жаз өз көлеңкесін қара жерге түсіреді. Жер күлімсірейді, жер құлпырады, жер табиғаттың жібек желегін жамылып, бой түзейді. Ол адамның махаббатын өзіне тартады.

Жер — бөлінбейтін аманат

Сен — туған жер, біздің анамыз, табиғаттың түкті кілемі, берекелі Россия жері. Жиырма бес жыл бойы сен ерікті елдің, еңбекші халықтың жері болып едің. Сен бөлінбейтін жер едің.

Сен ешқандай «дифференциалдық жіктеуді» білмедің; саған Давид Рикардо да, Андерсен де, Мальтус та келіп қонған жоқ. Біз сені «тәуір» мен «нашарға» бөлгіміз келмеді, метрлеп өлшемедік. Мейірімді, береген халық сенің байлығыңды бөлшектемей, тұтасынан пайдаланды. Табиғаттың адам үшін жаратылған қазынасы сенің берекеңе береке қосып, сені еңбекші елдің жақын досы деп таныдық.

Біз сені сүйдік, біз сені қадірледік, жарқын Россия жері — біздің анамыз.

Жастардың дәуірі және жауапкершілік

Сен 1917–1920 жылдары саған бостандық алып берген әкелерімізге таң қалғансың. Бүгін бізге сен таң қалмайсың. Біз бейбіт күндері керемет істер істедік: бізге бүкіл дүние назар аударды, бізді жаңа дүниенің жас құрушылары деп санады. Біз дүние жастарының алдыңғы қатарында болдық.

Бүгін сол жастар майданның орталық соғыс театрында. Біз тағдырымыздың сенімен байланысты екенін білеміз, туған жер. Сенің топырағыңда жүріп-ақ бақыттың белесінен өттік, өмірдің шыңына қол создық, адам дүниесінің сан тарауына ой жүгірттік.

Біз бақытты жастар едік: сенің үстіңде қуанышқа батып, тойлаған күндер әлі де көз алдымызда. Ал бүгін сол сенің үстіңде жаумен жағаласып жүрміз. Сенің үстіңде тудық, сенің үстіңде өстік, сенің үстіңде күресіп, ақ іс үшін өлу — арман емес.

Бейбіт күннің үні

Әлі есімде: бейбіт кезде жастар бірігіп алып, мектепке ме, қызметке ме, бақшаға ма — бір жаққа бет аламыз. Біз жүрген жерде әзіл, біз жүрген жерде күлкі, біз жүрген жерде ән.

Қарттар үйлерінің жанында отырып, бізге сүйсінетін. «Шырақтарым, заман сендердікі. Күліңдер, ойнаңдар, керемет істер жасаңдар. Өмірден қапы қалмаңдар — нағыз дер кез осы. Сендер бақытты жастасыңдар. Сендер бізді ауыстыруға келдіңдер, біз сендерге бәрін қалдырамыз. Өмірдің шыңына шығыңдар», — деп батасын беретін.

Біз де жауап беретінбіз: «Сіздер де қалыспаңыздар, біздің заман қарттарды қадірлейді», — деп күліп алға жылжитынбыз.

Артымыздан көңілді қарт үн қататын: «Ей, жастар! Біздің жырымыз айтылды, енді сендер жырлаңдар. Біз өмірден үлесімізді алдық, енді сендер алыңдар. Сендер өмірдің шыңына аяқ басасыңдар, ал біздің жас өтіп барады: біз өмірден гөрі қабірге жақынбыз», — дейтін.

Ұлы пост: дәуірді қабылдау

Адам дүниесі біртіндеп әкеден балаға ауысып отырады. Өмір жолы таусылып, жасарын жасап, асарын асаған адам кейінгіге аманат қалдырады. Қарт өз қолындағы ұлы постты жасқа тапсырады — жас алады.

Ол посттың тізімінде: адам дүниесі, заман, жер, құқық — берілетін байлықтың ең алдыңғы бөлімі саналады.

Біз, ХХ ғасырдың қырқыншы жылдарындағы жастар, сол ұлы постты жауынгерлік дәуірде қабылдап отырмыз: атылған оқтың, жарылған снарядтың астында, қанды майданның ішінде. Өз дәуірімізді Отан соғысының ұлы күресінде алып отырмыз.

«Алтын ғасырды» қорғау

Біз кеше ғана ХХ ғасырды «алтын ғасыр» деп атадық. Сол ғасырдың дәмін татқан — біз, жастармыз. Енді қараңдар: жау алтын ғасырға оқ атып тұр. Алтын ғасырдың тұтас денесінде оқтың ізі бар; ол ауыр соққыны бастан кешіруде.

Бірақ алтын ғасырдың жастары тәкаппар: жау алдында арыстан жүректі, болат жүйкелі, көңілі көтеріңкі әрі шешімді. Алтынға таңба түсуі мүмкін — бірақ ол шірімейді. Болат сынуы мүмкін — бірақ майыспайды. Біздің жастар өлуі мүмкін — бірақ жау алдында бас имейді.