Кейбір деректер бойынша - башқұрт
Қарасақал, Қарахан, Шона (шамамен 1705—1749) — батыр. Шыққан тегі нақты белгісіз. Кейбір деректерде оның башқұрт екені айтылады.
1735 жылдан бастап Ресей үкіметіне қарсы күрес жүргізді. Алдымен И. Кириллов бастаған Орынбор экспедициясына қарсы шықты. 1740 жылы башқұрттар көтерілісін басқарды.
Көтеріліс талқандалған соң қазақ даласына өтіп, Орта жүзді паналады. Қаз дауысты Қазыбек бидің және Қаракерей Қабанбай батырдың қол астындағы руларға сүйеніп, саяси күресін жалғастырды.
Өзін-өзі танытуы және саяси айласы
Сол кездегі қалыптасқан жағдайды шебер пайдаланып, өзін жоңғар қонтайшысы Қалдан Цереннің інісі — Шонамын деп жариялады. Бұл мәлімдеме оның беделін күшейтіп, белгілі бір ортада ықпалын арттыруға мүмкіндік бергені байқалады.
Кілт ұғым
Өзінің шығу тегі туралы белгісіздік пен дәуірдің саяси дағдарысын ұштастыра отырып, Қарасақал билік пен ықпал үшін аңыздық тұлға бейнесін қалыптастырды.
Жорықтары мен күресінің бағыты
Қазақ еріктілерінен құралған жасақтарды бастап, жоңғарларға, орыс бекіністеріне және қарақалпақтарға қарсы жиі жорық жасап отырғаны айтылады. Бұл әрекеттер оның қарулы күресті тоқтатпай, аймақтағы күштер тепе-теңдігіне ықпал етуге ұмтылғанын көрсетеді.
Қақтығыс нысандары
- Жоңғар әскерлері
- Орыс бекіністері
- Қарақалпақ жасақтары
Соңғы жылдары
Өмірінің соңына дейін қазақ жерінде тұрған. Белгісіз жағдайда қаза тапқан.
Тарихи белгі
Қарасақалдың өмір жолы XVIII ғасырдағы дала кеңістігіндегі күрделі саяси ахуалмен астасып, әртүрлі күштердің арасындағы тартыс кезеңінде қалыптасқан қайшылықты тұлғаның бейнесін танытады.