Жердің құрылысы мен құрамы

Күнтізбелік-тақырыптық жоспар: Жаратылыстану (5-сынып)

Оқу жүктемесі: аптасына 2 сағат, оқу жылына 68 сағат. Жоспар бөлімдері тоқсандар бойынша жүйеленген. Әр тақырып оқу мақсаттарымен және сағат санымен берілген.

Апталық жүктеме

2 сағат

Тұрақты қарқын, жүйелі тәжірибе және бақылау дағдыларын дамыту.

Жылдық көлем

68 сағат

Төрт тоқсанға бөлінген ұзақ мерзімді оқу траекториясы.

Бағалау

ЖБ

Әр тоқсан соңында жиынтық бағалау (әрқайсысы 1 сағат).

1-тоқсан

5.1А Ғылым әлемі (4 сағат)

Бұл бөлімде ғылымның рөлі, зерттеу сұрағын қою, жоспарлау, деректерді жинау және талдау арқылы қорытынды жасау дағдылары қалыптастырылады.

Тақырып
Оқу мақсаттары
Сағат
Ғылымның рөлі. Зерттеу сұрағы
  • 5.1.1.1 — ғылымның қызметтерін адам іс-әрекетінің түрі ретінде анықтау
  • 5.1.2.1 — зерттеу сұрағы мен болжамды тұжырымдау
1
Зерттеуді жоспарлау
  • 5.1.3.1 — зерттеу жоспарын құрастыру
  • 5.1.3.2 — зерттеу жүргізу кезіндегі қауіпсіздік техникасы ережелерін тұжырымдау
1
Деректерді жинау және жазу
  • 5.1.4.1 — нысандар параметрлерін өлшем бірліктермен анықтау
  • 5.1.4.2 — бақылау және өлшеу деректерін тіркеу
1
Деректерді талдау. Қорытынды және талқылау
  • 5.1.5.1 — қайталанған өлшеулер үшін арифметикалық орташа мәнді есептеу және тенденцияларды анықтау
  • 5.1.6.1 — зерттеу сұрағына сүйене отырып қорытынды тұжырымдау
1

5.1В Ғалам. Жер. Адам (11 сағат)

Бөлім мазмұны макро және микроәлемнен бастап, Жердің пайда болуы, қабықтары, тіршіліктің қалыптасуы, жергілікті жер жоспары және адамзаттың зерттеу тарихына дейін қамтиды.

Тақырып
Оқу мақсаттары
Сағат
Макроәлем және микроәлем
5.2.1.1 — макро- және микроәлем нысандарын ажырату және мысал келтіру
1
Жер ғаламшарының пайда болуы. Жердің құрылысы мен құрамы
  • 5.2.2.1 — Жер ғаламшарының пайда болуын түсіндіру
  • 5.2.2.2 — Жердің құрылысы мен құрамын атау
1
Жер қабықтары және олардың құрамы
5.2.3.1 — Жер қабықтарын және олардың құрамдас бөліктерін сипаттау
1
Жерде тіршіліктің пайда болуы
5.2.4.1 — Жерде тіршіліктің пайда болуын сипаттау
1
Тіршілік ету жағдайлары
5.2.4.2 — тіршілік етуге қажетті жағдайларды анықтау
1
Жергілікті жердің жоспары. Шартты белгілер
  • 5.2.5.1 — жоспар және шартты белгілер ұғымдарын түсіндіру
  • 5.2.5.2 — шартты белгілерді қолданып, жергілікті жер жоспарын оқу
1
Жергілікті жердің түсірілімі. Жоспарды рәсімдеу ережелері
  • 5.2.5.3 — бір тәсілмен жергілікті жердің түсірілімін жасау (көз мөлшермен, полярлық, бағдарлық түсіру)
  • 5.2.5.4 — тіркеу талаптарына сай жергілікті жердің қарапайым жоспарларын сызу
1
Дүние бөліктері мен материктерді игеру және зерттеу тарихы
5.2.6.1 — материктер мен дүние бөліктерін игеру және зерттеу тарихын сипаттау
1
Мұхиттарды зерттеу тарихы
5.2.6.2 — мұхиттарды зерттеу тарихын сипаттау
1
Дүниежүзі халқының нәсілдік құрамы
5.2.7.1 — дүниежүзі халқының нәсілдік құрамын, негізгі нәсілдер мен нәсіларалық топтардың таралу аймақтарын анықтау
1
Нәсілдік белгілердің қалыптасуы. Нәсілдер теңдігі
  • 5.2.7.2 — нәсілдік белгілердің қалыптасу факторларын анықтау
  • 5.2.7.3 — нәсілдер теңдігін дәлелдеу
1
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау
1

2-тоқсан

5.2А Заттар және материалдар (15 сағат)

Диффузия, заттардың агрегаттық күйлері, қасиеттері, физикалық және химиялық құбылыстар, қоспалар мен ерітінділер, сондай-ақ заттарды бөліп алу тәсілдері қарастырылады.

Тақырып
Оқу мақсаттары
Сағат
Сұйықтықтардағы және газдардағы диффузия
5.3.1.1 — бөлшектердің сұйық және газ күйіндегі заттарда таралуын түсіндіру
1
Қатты, сұйық және газ тәрізді заттардың құрылымы
5.3.1.2 — бөлшектер теориясына сәйкес заттардың қатты, сұйық және газ күйіндегі құрылымын түсіндіру
2
Заттардың қасиеттері
5.3.1.3 — тығыздық, аққыштық, жылу және электрөткізгіштік, созылғыштық, иілімділік қасиеттерін сипаттау
1
Физикалық және химиялық құбылыстар
5.3.1.4 — физикалық және химиялық құбылыстарды ажырату
1
Таза заттар және қоспалар
5.3.2.1 — қоспалар мен таза заттарды ажырату
1
Қоспа түрлері және оларды бөлу әдістері
5.3.2.2 — қоспалардың түрлерін сипаттау және бөлу әдістерін ұсыну
2
Ерітінділер дайындау
5.3.2.3 — құрамы белгілі ерітіндіні дайындау
1
Еріген заттың массалық үлесі
5.3.2.4 — еріген заттың массалық үлесін есептеу
2
Заттарды жіктеу
5.3.2.5 — заттарды ерігіштігі бойынша, металдар және бейметалдарға жіктеу
1
Табиғатта заттардың түзілуі. Жасанды заттар
5.3.3.1 — табиғи жолмен түзілетін және жасанды жолмен алынатын заттарға мысалдар келтіру
1
Заттарды қоспадан бөліп алу
5.3.3.2 — зертханалық жағдайда заттарды бөліп алу
2
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау
1

3-тоқсан

5.3А Тірі және өлі табиғаттағы үдерістер (10 сағат)

Табиғаттағы үдерістердің себеп-салдарын түсіндіру, тірі ағзалардың қасиеттері мен құрылымдық деңгейлері, микроскоппен жұмыс және фотосинтез тақырыптары қамтылады.

Тақырып
Оқу мақсаттары
Сағат
Табиғаттағы заттар айналымы
5.4.1.1 — өлі табиғаттағы үдерістерді атау (зат айналымы, тау түзілу, үгілу, климаттық үдерістер)
1
Тау түзілу. Үгілу
Тақырыпты бекіту және қолдану тапсырмалары
1
Климаттық үдерістер
Тақырыпты бекіту және қолдану тапсырмалары
1
Жансыз табиғаттағы үдерістердің себептері мен салдары
5.4.1.2 — өлі табиғаттағы үдерістердің себеп-салдар байланысын түсіндіру
1
Тірі ағзалардың қасиеттері
5.4.2.1 — тірі ағзалардың ортақ қасиеттерін сипаттау
1
Тірі ағзалардың құрылымдық деңгейлері
5.4.2.2 — тірі ағзалардың құрылымдық деңгейлерін сипаттау
1
Тірі ағзаларды микроскопиялық зерттеу
  • 5.4.2.3 — микроскоппен жұмыс істеу ережелерін қолдану
  • 5.4.2.4 — уақытша микропрепарат дайындау
1
Фотосинтез
5.4.2.5 — фотосинтез үдерісін түсіндіру
1
Фотосинтез пигменттері
5.4.2.6 — өсімдіктерде пигменттердің болуын зерттеу
1
Фотосинтезге қажетті жағдайлар
5.4.2.7 — фотосинтездің жүруіне қажетті жағдайларды зерттеу
1

5.3В Энергия және қозғалыс (9 сағат)

Энергия түрлері, жылу және температура, жылулық ұлғаю, энергияның айналуы, сондай-ақ тірі және өлі табиғаттағы қозғалыс заңдылықтары қарастырылады.

Тақырып
Оқу мақсаттары
Сағат
Энергия түрлері
5.5.1.1 — энергия түрлерін ажырату
1
Температура және жылу энергиясы
5.5.1.2 — температура мен жылу энергиясын ажырату
1
Термометр. Температураны өлшеу
5.5.1.3 — термометрді пайдаланып температураны өлшеу
1
Ғимараттарды жылулық оқшаулау
5.5.1.4 — ғимараттарда жылу оқшаулағыштарды қолданудың практикалық тәсілдерін түсіндіру
1
Жылулық ұлғаю
5.5.1.5 — жылулық ұлғаюды сипаттау
1
Энергияның өзара айналуы
5.5.1.6 — энергияның өзара айналуына мысалдар келтіру
1
Тірі және өлі табиғаттағы қозғалыс
5.5.2.1 — қозғалыстың маңыздылығына мысал келтіру және түсіндіру
1
Қаңқа және қозғалыс
5.5.2.2 — әртүрлі жануарлардың қаңқа түрлерінің ерекшеліктерін зерттеу
1
Денелердің қозғалу себептері
5.5.2.3 — денелер қозғалысының себептерін анықтау
1
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау
1

4-тоқсан

5.4А Экология және тұрақты даму (13 сағат)

Экожүйелердің құрамдас бөліктері мен түрлері, экологиялық факторлардың әсері, биоалуантүрлілік және Қазақстанның экологиялық мәселелері қарастырылады. Оқу мақсаттарының бір бөлігі орыс тіліндегі нұсқада берілген.

Тақырып
Оқу мақсаттары
Сағат
Экожүйе құрамбөліктері
5.6.1.1 — определять компоненты экосистемы
1
Экожүйе түрлері
5.6.1.2 — классифицировать виды экосистем
2
Орта факторлары және олардың экожүйелерге әсері
5.6.1.3 — объяснять влияние экологических факторов на функционирование экосистем
1
Табиғи және жасанды экожүйелер
5.6.1.4 — сравнивать естественные и искусственные экосистемы
1
Тірі ағзалардың алуантүрлілігі
5.6.2.1 — классифицировать организмы по царствам живой природы
1
Біржасушалы ағзалар және олардың экожүйедегі маңызы
5.6.2.2 — характеризовать одноклеточные и многоклеточные организмы
1
Көпжасушалы ағзалар және олардың экожүйедегі маңызы
Тақырыпты бекіту және қолдану тапсырмалары
1
Қазақстан Республикасының экологиялық мәселелері
  • 5.6.3.1 — называть экологические проблемы РК
  • 5.6.3.2 — исследовать экологические проблемы своего региона
4
Туған жердің экологиялық мәселелері. ҚР Қызыл кітабының маңызы
5.6.3.3 — определять значение Красной книги Республики Казахстан
1

5.4В Әлемді өзгертетін жаңалықтар (2 сағат)

Оқушылар ғылымның әлемге әсерін нақты мысалдар арқылы түсінеді және болашақ зерттеулерге арналған идеялар ұсынады.

Тақырып
Оқу мақсаттары
Сағат
Әлемді өзгертетін жаңалықтар
5.7.1.1 — әлемді өзгерткен ғылыми жаңалықтарға мысалдар келтіру
1
Болашақ жаңалықтары
5.7.2.1 — болашақ ғылыми зерттеулер үшін зерттеу идеяларын ұсыну
1
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау
1

Негізгі екпін

Зерттеу мәдениеті

Сұрақ қою, болжам жасау, қауіпсіздік ережесін сақтау, дерек жинау және қорытынды шығару.

Табиғатты түсіндіру

Жер, тіршілік, заттар қасиеті, энергия және қозғалыс туралы ғылыми түсініктерді жүйелеу.

Тұрақты даму

Экожүйелер, биоалуантүрлілік және аймақтық экологиялық мәселелерді зерттеу арқылы жауапкершілікті қалыптастыру.