Кейін біз мұндай сұрақтарға уақыттың қанша болғандығын орыс тілінде айтып жауап беруді үйрендік
«Уақыт болса жедел өзгеріп бара жатыр», — деді ата-ана. Ол — кішкентай қыздың әкесі. — «Ал біз болсақ, кеңестік мектепте білім алғанбыз. Кейде “жолдастар” деген сөзді тілімнен тастай алмай жүремін. Мүмкін, соның әсері шығар».
«Осы жиында отырғандарыңыздың бәрі ата-анасыздар ғой. Ұл-қыз өсіріп отырсыздар. Сондықтан мені түсінесіздер деп ойлаймын. Менің де кішкентай қызым бар — өзі құрттай ғана, сүп-сүйкімді. Көз алдарыңызға да елестете аласыздар: “қуыршақтай” деген сондайда айтылса керек».
Мектеп табалдырығы және күтпеген “сабақ”
«Қызым мектеп табалдырығын аттады. Мұның қандай қуаныш екенін өздеріңіз де білесіздер: бір жағынан қуанасың, бір жағынан жауапкершілік артады. Баламен арақатынаста қиындық болмай тұрмайды. Ал қиындықты еңсере білу — әр ата-ананың міндеті».
«Сіздер мені түсініп отырсыздар. Өйткені ата-ананың жанын ата-ана ғана түсінеді; кейде мұғалім де түсінеді. Сіздердің де баламен арақатынаста талай сынақтан өткендеріңіз анық. Сөздеріңізге сенемін — дәлелдеріңіз иланымды».
Үйге келгендегі бірінші тосын жағдай
«Ал біз болсақ, қиындыққа бірден тап болдық. Айтуға ыңғайсыз, бірақ бастаған екенмін — аяғына дейін айтайын. Қызымыз мектептен келді. Сосын бізге бірдеңе деді. Жоқ, сіздер ойлағандай жағымсыз сөз емес, ата-анаға құрметсіздік те емес».
«Сөзімнің басында айттым ғой: заман алға кетіп бара жатыр. Қызым бізге ағылшын тілінде бірдеңе деді».
«Өзі құрттай ғана, сүп-сүйкімді. Жұбайым екеуміз бір-бірімізге қарадық: түсінсек бұйырмасын. Тек күлімсірей береміз. Жымиғандарыңыздан-ақ сезіп отырмын — мұны сіздер де көз алдарыңызға елестетіп тұрсыздар».
Бұрынғы бір естелік: түсінбеген сөздің “салмағы”
«Осы сәтте Ермекбай деген досымның сөзі есіме түсті: “Оның не айтып тұрғанын сайтан білсін бе?” дейтін. Кеңестік кезең. Ермекбай екеуміз ауылдан қалаға енді келген баламыз. Көшеде еңгезердей бір орыс бізге бірдеңе деді. Біз аң-таң болып, бір-бірімізге қараймыз. Ермекбай сол кезде әлгі сөзді жиі айтатын».
«Сөйтсек, ол кісі бізден сағат нешені сұрап тұр екен. Өмірде осындай жағдайлар болады, жолдастар. Кейін мұндай сұрақтарға орысша жауап беруді де үйрендік. Қайтсе де уақыт ағымына ілесуге тура келеді».
Құртақан қыз, ағылшын сұрақ, ата-ананың абыржуы
«Ал мына жағдай мүлде бөлек еді: алдыңда өзіңнің құрттай ғана қызың тұр. Сүп-сүйкімді. Сен болсаң абыржып, күлімсірей бересің. Ұят та болса айтайын, жолдастар: бізге қызымның ағылшын тілі пәні мұғаліміне қоңырау шалуға тура келді».
Мұғалімнің түсіндірмесі
«Сөйтсек, қызымыз бізден “тамақ дайын ба?” деп сұрап тұр екен».
«Ал керек болса. Дайын болмаса ше? Біз анасы екеуміз тамағын дайындап қоймаушы ма едік — екі жақтан жүгірдік».
Екінші сұрақ және тағы бір қоңырау
«Қызымыз асқа отыра беріп, бізге ағылшынша тағы бірдеңе деді. Мұғалімге қайта-қайта қоңырау шала беру де ұят, әрине. Бірақ басқа амал жоқ болды».
«Сөйтсек, қызымыз: “Тамақ ішуге қасық бермейсіңдер ме?” деп отыр екен».
«Біз асығып-сасып жүріп қасықты да ұмытыппыз. Міне, баламен арақатынаста осындай ыңғайсыз сәттер болып қалады: өз ұрпағыңмен түсініспеушілік сияқты».
Уақыт ағымы: ата-анаға да сабақ
«Заман алға кетіп бара жатыр. Мүмкін, бізге — ата-аналарға — уақыттың ағымына жылдам ілесе алу қажет шығар. Ең құрығанда “қасық”, “тамақ” сияқты күнделікті сөздердің ағылшыншасын біліп алғанымыз жөн екенін түсініп отырсыздар деп ойлаймын».
Айтарым біреу:
- бір орында тоқырап қалуға болмайды;
- болашақта бәрі керек болады;
- баламен бірге өсуді де үйрену қажет.
«Сіздер мені дұрыс түсініңіздер, жолдастар: бізге алда бәрі де керек».