Қазақша рефераттар

Тегіс эндоплазмалық тор жарғақты түтікшелерінің ені гранулалы эндоплазмалық тордың жарғақты түтікшелеріне қарағанда кендеу (50 - 100 нм) келеді

Агранулалы (тегіс) эндоплазмалық тор

Агранулалы эндоплазмалық тор немесе тегіс эндоплазмалық тор (грекше a — «жоқ» және латынша granulum — «дән, түйіршік») — қабырғалары биологиялық жарғақтардан түзілген, жасуша цитоплазмасының ішінде орналасатын жарғақты түтікшелер жүйесі. Оның негізгі ерекшелігі — түтікшелердің сыртқы бетінде рибосомалар болмайды.

Құрылыстық ерекшелігі

Тегіс эндоплазмалық тордың жарғақты түтікшелерінің ені, әдетте, гранулалы эндоплазмалық тор түтікшелеріне қарағанда кеңдеу болады — шамамен 50–100 нм.

Жасушадағы негізгі қызметтері

  • Липидтер мен стероидтардың алмасуына қатысады.

  • Көмірсулардың, соның ішінде гликогеннің алмасуына қатысады.

  • Ферменттердің көмегімен улы заттарды бейтараптандыру үдерісін атқарады. Бұл қызмет әсіресе бауыр жасушаларында — гепатоциттерде — айқын байқалады.

Бұлшықет жасушаларындағы рөлі: кальций қоры

Бұлшықет талшықтары мен ет жасушаларында (бірыңғай салалы ет ұлпасының миоциттерінде, жүрекет ұлпасының кардиомиоциттерінде) тегіс эндоплазмалық тор кальций иондарын қор ретінде жинақтайды. Бұл кальций миофибриллалардың жиырылуын реттеп, жиырылу процесінің іске асуын қамтамасыз етеді.