Адамдардың тұтынысын қанағаттандыру Мақсаттар
Маркетингтің әлеуметтік негіздері: адамдардың тұтынысын қанағаттандыру
Маркетинг күнделікті өміріміздің әр сәтіне әсер етеді. Біз таңертең ояна салысымен-ақ түрлі брендтердің өнімдері мен жарнамалық хабарламаларына тап боламыз: радиодан естілетін ән, әуе компаниясының демалыс туралы ролигі, жуыну бөлмесіндегі паста, қырыну құралдары, ауыз шаятын антисептик, шашқа арналған лак және басқа да әлемнің әр түкпірінде жасалған тұрмыстық керек-жарақтар.
Киім таңдаудан бастап таңғы асқа дейін де маркетингтің ізі анық байқалады: джинс, аяқкиім, апельсин шырыны, қытырлақ жарма, сүт, кофе, тоқаш — бәрі де белгілі бір өндірушінің ұсынысы, белгілі бір уәде, белгілі бір бейне. Біз Калифорнияда өсірілген апельсинді, Бразилиядан әкелінген кофені, Канада ағашынан жасалған газетті сатып аламыз, ал Австриядағы жаңалықты радио арқылы естиміз. Бұл — жаһандық нарық байланыстарының күнделікті тұрмыстағы көрінісі.
Поштаны қарасақ, музей каталогі, сақтандыру компаниясының ұсыныс хаты немесе белгілі бір маркалы тауарды тиімдірек алуға көмектесетін купондар шығуы мүмкін. Үйден шыққан соң әмбебап дүкендер мен жүздеген сауда нүктелері бар ірі сауда орталықтарына барамыз. Одан кейін фитнес орталығында жаттығып, сұлулық салонында шаш қидырып, саяхат бюросының көмегімен алыс сапарды жоспарлаймыз.
Негізгі ой: Мұның бәрі маркетинг жүйесінің арқасында — тұтынушы тарапынан ең аз күш-жігер жұмсалатын, ал қажеттілік пен қалауды қанағаттандыруға бағытталған ұйымдасқан ұсыныстар арқылы жүзеге асады.
Маркетинг дегеніміз не?
«Маркетинг» ұғымының ар жағында не жатыр? Көпшілік оны тауар өткізумен және сатуды ынталандырумен теңестіреді. Алайда маркетинг бұдан әлдеқайда кең: ол адамдардың қажеттіліктерін түсіну, құндылық ұсыну, мақсатты аудиториямен байланыс орнату және нәтижесінде белгілі бір жауапты реакция тудыруға бағытталған әрекеттер жүйесі.
Алмастыру (коммерциялық айырбас)
Бір тарап екінші тарапқа тауар немесе қызмет береді, ал оның орнына ақша, басқа тауар немесе белгілі бір құндылық алады. Көп адам маркетингті дәл осы айырбаспен ғана байланыстырады.
Жай беру (коммерциялық емес әрекет)
Мұнда А жағы Б жағына бір нәрсе береді, бірақ тікелей алмастыратын төлем немесе қарсы тауар алмайды. Бұған сыйлықтар, субсидиялар, қайырымдылық акциялары жатады. Дегенмен бұл әрекеттер де белгілі бір мақсатты көздеуі мүмкін.
Жай беру сырттай «ештеңе күтпейтін» қадам сияқты көрінгенімен, көбіне жанама пайдаға бағытталуы ықтимал: өзіне деген сенім мен жылы көзқарас қалыптастыру, моральдық қанағат сезіну, бедел жинау немесе белгілі бір ортада міндеттеме тудыру. Қайырымдылық қорлары мен қоғамдық ұйымдар қолдаушылардың осы уәждерін түсінсе, оларды ұзақ мерзім сақтай алады; ал егер донор ескерусіз қалса немесе құрмет көрсетілмесе, қолдау тез әлсірейді.
Маркетинг тұжырымдамасының кеңеюі
Соңғы кезеңдерде маркетинг тек коммерциялық айырбасты ғана емес, жай беру кезіндегі мінез-құлықты да талдауға мән бере бастады. Себебі нарық қайраткері кез келген ұсынысқа белгілі бір реакция тудыруға ұмтылады, ал реакцияның табиғаты контекстке қарай әртүрлі болады.
Мақсатты реакцияның мысалдары
- Саяси кандидат — сайлаушылардың дауысын алуға ұмтылады.
- Шіркеу — дінге сенушілердің санын арттырғысы келеді.
- Қоғамдық ұйым — белгілі бір идеяны қабылдаушылар аясын кеңейтуді көздейді.
Қорытындылай айтқанда, маркетинг — қандай да бір затқа, қызметке немесе идеяға қатысты мақсатты аудиторияның жауапты реакциясын қалыптастыру үшін қолданылатын, жоспарланған және өзара байланысқан әрекеттер жиынтығы.