Құран Кәрім Ислам дінінің негізгі көзі.
Құран Кәрім: уахи етілген кітап және оның сақталу жолы
Құран Кәрім — Хз. Мұхаммедке уахи етілген әрі барлық адамзатқа жіберілген иләһи кітаптың атауы. Ол тікелей немесе Жәбірейіл періште арқылы Ислам пайғамбарына түсірілді. Уахи пайғамбарлықтың 23 жылы бойы аят-аят, сүре-сүре болып келді.
Хз. Мұхаммед өзіне түскен уахиды адамдарға үйретіп, оны жаттауды және жазып алуды ұсынды. Уахи жазушылары Пайғамбардың көзі тірісінде аяттарды жазып, сахабалар оны жаттап, ұрпаққа жеткізді.
Түсу мерзімі
Уахи 23 жылға созылып, біртіндеп түсті. Сондықтан Пайғамбардың өмірінде толық бір кітап күйінде жинақталуы мүмкін болмады.
Жинақталуы
Құран мәтіні халифа Хз. Әбу Бәкір (р.а.) дәуірінде бір кітапқа жинақталды.
Жеткізілуі
Құран жазба мұсхафтар арқылы және тәуатүр (ауыздан ауызға нақыл) жолымен бүгінге жетті; оны оқу — ғибадат.
Құрылымы, бастауы және атаулары
Құран Кәрім «Оқы!» деген алғашқы бұйрықпен басталады. Ол 114 сүреден және 6666 аяттан тұрады. Алғашқы уахи 610 жылы Хира тауында түсті. Соңғы уахи Меккеде, Хз. Мұхаммедтің қоштасу қажылығынан кейін келді.
Құран Кәрімнің бірнеше атауы бар: Құран, Мусхаф, Фурқан, Баян, Рух және т.б.
Мағынасы айқын, мазмұны жүйелі
Құран Кәрім араб тілінде түсірілді; сөзі мен үкімдері толық әрі жүйелі. Ол сенім, ғибадат және ахлақ (мінез-құлық) негіздерін түсіндіреді. Сонымен бірге адамдардың әлеуметтік, мәдени және экономикалық мәселелерін шешуге бағытталған қағидалар ұсынады. Оның бұйрықтары мен тыйымдарының арасында қайшылық жоқ.
Құранның орны: негізгі қайнар және тура жол
Құран Кәрім — Ислам дінінің негізгі көзі, мұсылмандардың панасы әрі тура жолға бастаушы. Ондағы мәлімдеме бойынша, адамдар мен жындардың оған ұқсас бір кітап жазуға күші жетпейді.
Құранның негізгі өзегі — адам. Ол адам мен адамзаттың бақытын мақсат етеді; жүректерді түзеп, өмірді мәнмен толтыруға бағыттайды.
Тура жол және шипа
Құран өзін жүректегі ауруларға шипа, ал бойсұнғандар үшін тура жол ретінде таныстырады.
Білім мен өркениетке негіз
Ол дұрыс білім мен жаңашыл түсініктің, сондай-ақ өшпес мәдениет пен өркениеттің негізгі қайнарларының бірі ретінде бағаланады.
Исламның мақсаты және адамзатқа үндеуі
Ислам өз атауын қасиетті кітап — Құраннан алды. Ол негізін бүгінге дейін өзгертпей сақтаған әлемдік дін ретінде танылады. Дәстүрлі түсінік бойынша, барлық пайғамбарлар әкелген діннің түп мәні — бір Аллаға құлшылық ету, яғни «Алладан басқа иләһ жоқ» (лә иләһә иллалаһ) қағидасы.
Ислам адам табиғатына сай, бүкіл адамзатқа бағытталған. Ол адам нәсілінің қадір-қасиетін қорғауды, адамдар арасында «танысу ахлағын» (өзара тану, түсінісу, құрмет) орнықтыруды көздейді.
Нені жоюға, нені орнықтыруға бағыттайды?
Жоюға бағытталған нәрселер
- Қате сенімдер мен негізсіз ұстанымдар
- Надандық
- Зұлымдық
- Алладан өзгеге құлшылық етуге жетелейтін жамандықтар
Орнықтыратын құндылықтар
- Бейбітшілік пен тыныштық
- Сүйіспеншілік
- Қайырымдылық және ізгі амал
- Жеке адам мен қоғамның мәдениетті, бақытты болуы
Қорытынды ой
Құран Кәрім — ең соңғы әрі ең толық иләһи жол көрсету ретінде, көркем мінездің адамның күнделікті өмірінде көрініс табуын қалайды. Ол адамзатты келісімге, мейірімге, әділетке және игі істерге шақырып, дұрыс білім мен берік дүниетанымның негізін ұсынады.