Оразалы Қожамжарұлы батыр (1826, Іле бойындағы Жайпақ деген жер - 1913, Шу өңірі) - Қоқан хандығына қарсы күресте қол бастаған батыр
Оразалы Қожамжарұлы батыр туралы
Оразалы Қожамжарұлы батыр (1826, Іле бойындағы Жайпақ – 1913, Шу өңірі) — Қоқан хандығына қарсы күресте қол бастаған батыр. Ол Ұлы жүздің дулат тайпасының Ботбай руынан шыққан.
Өмір жолы және қоныс аударуы
Жас кезінде ел-жұртымен бірге Шу бойындағы Қарақыршын деген жерге қоныс тепкен. Ер жеткен шағында Сыпатай батырмен тізе қосып, қоқандықтарға қарсы күресте оның сенімді серігі болды.
Кейін өз жұртын Шу өзенінің жоғарғы ағысындағы Ақсу маңына қоныстандырғаны айтылады. Бұл қадам өңірдегі тіршілік пен қауіпсіздік жағдайын орнықтыруға бағытталған маңызды шешімдердің бірі еді.
1863 жылғы Құрғақсаздағы жиын
1863 жылы орыс әскерінің полковнигі Черняев Қордайдың күнбатыс жағындағы Құрғақсаз деген жерде жергілікті халықтың беделді өкілдерімен жиын өткізеді. Бұл басқосуға қазақтардан Сыпатай батырмен бірге Оразалы, ал қырғыздардан манап Шабдан Жантаев пен Бәйтік Қанаев қатысады.
- Қоқан бекіністеріне шабуыл жасаудың нақты тәртібі мен жоспары талқыланды.
- Жергілікті халықтан жасақ шығару мәселесі қарастырылды.
- Жүзбасы мен мыңбасыларды тағайындау тәртібі белгіленді.
Осы жиында Оразалы батыр бес жүз сарбазға сардар болып бекітіледі.
Әскери қызметі мен марапаты
Орыс әскерлері Меркіні алғаннан кейін Оразалы батыр мыңбасы болып тағайындалады.
Қоқан бекіністерін алуда көрсеткен еңбегі үшін 1864 жылы оған «Ынталылығы үшін» деген күміс медаль берілген.
Есімі ел жадында
Бүгінде Шу ауданындағы ауылдардың біріне Оразалы батырдың есімі берілген. Бұл — оның өңір тарихындағы орны мен ел үшін атқарған қызметінің белгісі.