Қазақша рефераттар

Қан кетуді бұраумен немесе орап бұраумен тоқтату

Қатты қан кетуді бұраумен немесе орап-бұраумен тоқтату

Бұл нұсқаулық буынды бүгу тәсілін қолдану мүмкін болмаған жағдайда (мысалы, сол аяқ-қолдың сүйектері сынған кезде) аяқ-қолдағы қатты қан кетуді уақытша тоқтатуға арналған. Бұрау (турникет) немесе орап-бұрау қан кетуді тоқтатқанға дейін ғана қолданылады және салынған уақыт міндетті түрде белгіленеді.

Қашан және қайда салу керек

  • Егер буынды бүгу тәсілі жарамаса және қан кету қатты болса, бұрау арқылы бүкіл аяқ-қолды тартады.
  • Бұрауды денеге жақын бөлікке салады: қолға — иыққа, аяққа — жамбасқа жақын жерге.
  • Теріні зақымдамау үшін бұрау салынатын жерді жұмсақ төсеммен (бірнеше қабат бинт немесе дәке) орайды.
  • Қажет болса, бұрауды жеңнің немесе шалбардың сыртынан салуға болады.

Материалды таңдау

Ең қолайлысы

Жұмсақ, созылатын материалдар: жұмсақ мата, резеңке түтік, бау және соған ұқсас құралдар.

Егер бұрау жоқ болса

Созылмайтын материалдардан орап-бұрау жасауға болады: галстук, белдік, ширатылған орамал немесе сүлгі, жіп, белбеу және т.б.

Салу тәртібі: бұрау (созылатын материал)

  1. 1 Бұрауды салмас бұрын оны созып алыңыз.
  2. 2 Аяқ-қолды бұраудың ортасында ашық жер қалдырмай, тығыз әрі біркелкі орап шығыңыз.
  3. 3 Аса қатты тартпаңыз: тым қатты байлау жүйке мен тамырларды зақымдауы мүмкін. Бұрауды қан кету тоқтағанға дейін тартады.
  4. 4 Егер қан тоқтамаса, бұрауды қаттырақ тартып, қажет болса қосымша орам қабатын салыңыз.

Көмекші жоқ болса

Көмек көрсетуші жалғыз болса, бұрау салғанға дейін артерияны саусақпен басып тұруды зардап шегушінің өзіне тапсыруға болады.

Дұрыстығын тексеру және қауіпсіз уақыт

Тексеру

Бұраудың дұрыс салынғанын тамыр соғысы арқылы тексереді. Егер соғуы сезілсе, бұрау дұрыс салынбаған — шешіп, қайта салыңыз.

Ұстау уақыты

Бұрауды 1,5–2 сағаттан артық ұстауға болмайды. Әйтпесе қан бармаған аяқ-қолдың жансыздануына (тіндердің өліеттенуіне) әкелуі мүмкін.

Ауырсыну күшейсе не істеу керек

Бұрау салынған жер қатты сырқырауы мүмкін. Мұндайда уақытша шешуге тура келеді: алдымен қан ағып тұрған артерияны саусақпен басып, аяқ-қолға аздап қан баруына және зардап шегушінің тыныс алуын қалпына келтіруге мүмкіндік беріңіз. Содан кейін бұрауды қайта салыңыз.

Бұрауды біртіндеп әрі ақырын босатыңыз. Зардап шегуші ауырсынуға шыдай алса да, 1 сағаттан кейін бұрауды 10–15 минутқа шешу ұсынылады.

Орап-бұрау жасау (созылмайтын материал)

  1. 1 Материалды жұмсақ төсемнің (мысалы, бірнеше қабат бинт) үстімен аяқ-қолды айналдыра өткізіңіз.
  2. 2 Аяқ-қолдың сырт жағынан түйін жасап байлаңыз.
  3. 3 Түйіннің үстіне немесе астына таяқша тәрізді затты салып, қан тоқтағанға дейін бұраңыз.
  4. 4 Қажетті деңгейге жеткен соң таяқшаның өздігінен кері тарқап кетпеуі үшін оны мықтап бекітіңіз.

Уақытты белгілеу

Бұрау немесе орап-бұрау салынғаннан кейін міндетті түрде оның салынған уақытын көрсететін жазба жасаңыз. Жазбаны бинттің арасына немесе бұраудың астындағы оралған жерге салыңыз. Қажет болса, уақытты аяқ-қолдың терісіне де жазуға болады.

Мұрыннан және ауыздан қан кету кезінде алғашқы көмек

Мұрыннан қан кетсе

  1. Зардап шегушіні отырғызып, басын алға қарай еңкейтіңіз.
  2. Ағып жатқан қанның астына ыдыс қойып, жағасын ағытыңыз.
  3. Мұрын қырына салқын басыңыз.
  4. 3% сутегі тотығына суланған мақта немесе бинт бөлігін мұрынға салыңыз.
  5. Мұрын қанаттарын саусақпен 4–5 минут қысыңыз.

Ауыздан қан кетсе (қан құсу)

Зардап шегушіні жатқызып, дереу дәрігер шақырыңыз.