Адамның атасы, әкесі мен шешесі сенсің
Тіл — ұлттың тірегі
Тіл — кез келген ұлттың тарихы мен тағдыры, тәлімі мен тәрбиесінің негізі, ең бастысы — қатынас құралы. Тіл болмаса — сөз болмайды. Сөз болмаса — адамзат тіршілігінің мән-маңызы кемитіні белгілі. Демек, тілдің де, сөздің де орны айрықша.
Сондықтан ана тіліміз туралы терең ойлану — әрқайсымыз үшін парыз. Жыл өткен сайын ана тіліміздің мәртебесі өсіп, абыройы арта түсуде. Өйткені тіл — халықтың жаны. Тілі құрыса, халық та жер бетінен жоғалады.
Адамзат тарихында талай өркениетті елдердің өшіп кетуі ең алдымен тілді жоғалтудан басталғанын ғылым да дәлелдейді. Бүгінгі қазақ қоғамындағы мәңгүрттіктің түп-тамыры да — өз тілін тәрк етуден. Ана сүті сіңбеген, бесік жырынан нәр алмаған ұлттық қасиет сырттан келмейді.
Тілден айырылу — рухани кемтарлық
Тілі мен дінінен айырылған жан рухани кемтарлығын, адамдық болмысын аңғармай, бөгденің жетегіне еріп кетуі мүмкін. Сондықтан ана тілінің тағдыры үшін күрес — ұрпаққа аманат.
Тарихи сабақ
Халқымыз ана тілі үшін ешқашан қалыс қалған емес. ХХ ғасырдың 20-жылдарында тіл тәуелсіздігін ту еткен Әлихан, Ахмет, Міржақып, Мағжан, Мұхтар сынды арыстардың еңбегі — соның айғағы. 80-жылдардың аяғында бостандық лебі сезілген тұста басталған бүкілхалықтық қозғалыс та бұл күрестің жалғасы болды.
Тәуелсіздік және ұлттық рух
ХХ ғасырдың ұлы жемісі — Қазақ халқы үшін Егемендіктің көк туының желбіреуі. Ата-бабаларымыз армандаған тәуелсіздікке қол жеткіздік. Ендігі мақсат — ұлттық рухты көтеру, еңсені тіктеу.
Ұлттық мінез, ұлттық намыс, ана тілі жоқ жерде — ұлт та жоқ. Тіл — елдіктің өзегі, ұрпақты ұйыстыратын алтын арқау.
Қазақ тілінің көркем болмысы
О, туған ана тілім! Тас бұлақтың тұнығы да сенде, ана сүтінің жұғымы да сенде, райхан гүлдің жұпары да сенде, қыран құстың жанары да сенде, назды сұлудың нәзіктігі де сенде, сахара даланың кеңдігі де сенде.
Кеңдік пен еркіндік
Қазақ тілі — даласындай кең пішілген, жайдары да жалпақ тіл. Қазақ сөзі қашанда даланың қоңыр желіндей аңқылдап, еркін есіп тұрады.
Әуез бен әсемдік
Қазақ тілінің биязы мақамы — домбыраның күмбір қаққан сазындай. Асқан әуезділігі — шырқап салар әндей.
Халқымыздың аса бай рухани қазынасы — туған ана тіліміз. Ол — Қазақ тілі. Туған тіл — біздің бірінші бақытымыз, бірінші ырысымыз. Сондықтан біз оны “ана тіліміз” деп ардақтаймыз.
Өзге тіл және өз тіліңе құрмет
Өзге тілді білу — әрине, мақтаныш. Алайда өз ана тілін аяқ асты етуге болмайды. Бұл — ұлттық санаға да, адамдық болмысқа да сын.
Ана тілің — арың бұл,
Ұятың боп тұр бетте.
Өзге тілдің бәрін біл,
Өз тіліңді құрметте.
Ана тілге аманат
Анамның тілі — ардақтым менің. Сен менің кішкентай кезімде әкем болып иығыңа отырғызып қуанттың, ат үстінде алдыңа алып, мені көкке секірттің. Жел болып кекілімнен сипадың. Сен — менің бала көңілімнің де, есейген санамның да ең жақын үнісің.
Сен менің ағам, інім, әпкем, қарындасым, бауырым болған сәттерде де мен сені тереңірек түсінуге, кеңірек ұғынуға ұмтылдым. Адамзатқа Абай мен Мағжан сынды асқар алыптарды сыйлаған ұлтымыздың тірегі де — сенсің, туған тілім.
Терім де, өмірім де туған тілім үшін ғана төгілсін, туған тілім үшін ғана өрілсін! Ендеше ана тілімізді алдымен өзіміз құрметтейік, өзіміз ардақтайық. Сонда ғана туған тіліміздің туы биіктерде желбіреп тұрады.
Түйін
Тіл — тарихтың ізі, рухтың өзегі, ұлттың жаны. Оны сақтау — тек сөзбен емес, күнделікті құрметпен басталатын іс.