Қазақша рефераттар

Иммундық жүйенің шеткі мүшелері

Иммундық жүйенің шеткі мүшелері

Иммундық жүйенің шеткі мүшелеріне көкбауыр, лимфа түйіндері, ішектің Пейер табақшалары, аппендикс, бадамша без, аденоидтар және басқа да лимфоидтық түзілістер жатады.

Т- және В-аймақтардың ұйымдасуы

Бұл мүшелерде лимфоциттер екі негізгі аймақта шоғырланады: тимусқа тәуелді (Т-лимфоциттер) және тимусқа тәуелсіз (В-лимфоциттер) аумақтар.

Жергілікті қағидалар: әр мүше нені «бақылайды»?

Шеткі лимфоидтық мүшелер жүйесінің ұйымдасуы жергілікті қағидаларға негізделеді: әрбір лимфоидтық мүше дененің белгілі бір бөлігін бақылап, сол аймақтан келетін сұйықтықтармен немесе тосқауыл беткейлерімен тікелей байланысады.

  • Лимфа түйіндері — белгілі бір аймақтан келетін лимфаны қабылдап, «сүзгі» қызметін атқарады.

  • Көкбауыр — қан айналымы жолында кедергі жасап, қандағы антигендерді ұстап, иммундық жауапты бастауға қатысады.

  • Тері және шырышты қабаттармен байланысқан лимфоидтық тін — ағзаның ішкі ортасын сыртқы ортадан бөлетін тосқауылдармен тікелей жанасады.

Антигенмен кездесуден кейін не болады?

Шеткі мүшелерде антигенмен жанасу нәтижесінде лимфоциттердің соңғы пісіп-жетілуі, яғни антигенге тәуелді дифференциациялануы жүреді. Соның нәтижесінде белгілі бір антигенге сәйкес иммундық жауап шақыра алатын пісіп-жетілген иммунды «хабарлы» лимфоциттер түзіледі.

Бұл кезеңде иммундық жауаптың маңызды буыны іске қосылады: Т- және В-лимфоциттердің, сондай-ақ антигенді таныстырушы жасушалардың өзара кооперациясы. Нәтижесінде В-лимфоциттер антидене түзетін плазмалық жасушаларға дифференциацияланады.

Осылайша, шеткі мүшелерде иммундық жасушалар өз әсерін тікелей жүзеге асырады: лимфоциттердің антигендермен байланысуы қамтамасыз етіліп, иммундық жауаптың дамуына жағдай жасалады.

Жасушалық деңгей

Иммундық жүйе жасушалары антигенді тану ерекшелігіне, шығу тегіне және функционалдық қызметіне байланысты екі негізгі топқа бөлінеді.

1) Лимфоциттер

Бұл топқа әртүрлі даму сатысындағы Т-лимфоциттер мен В-лимфоциттер, плазмалық жасушалар, сондай-ақ нөлдік лимфоциттер жатады. Нөлдік лимфоциттер қатарына табиғи киллерлер (NK-жасушалар) және К-жасушалар енгізіледі.

2) Антигенді таныстырушы жасушалар

Бұл топқа макрофагтар, дендриттік жасушалар және В-лимфоциттер жатады. Бұл жасушаларсыз бөгде антигендерге қарсы иммундық жауаптың қалыптасуы мүмкін емес.

Құрылымдық орта: реттелудің маңызды буыны

Сонымен қатар иммунды «хабарлы» жасушалардың пісіп-жетілуі мен олардың қызметінің реттелуінде микроайналым жасушалары және құрылымдық жасушалар маңызды рөл атқарады.

  • Эпителий жасушалары — тосқауылдық және сигналдық қызмет атқарады.

  • Фибробласттар — коллаген және эластин талшықтарын түзеп, тіннің тіректік құрылымын қамтамасыз етеді.

Негізгі логика

Иммундық жауап тек жеке жасушалардың белсенділігімен емес, олардың өзара әрекеттесуімен және тіндік орта арқылы реттелуімен толық іске асады.