Крест жорықтарының мұсылман
Әдістемелік ұсыныстар туралы
Бұл әдістемелік ұсыныстар 6-сыныптағы «Дүниежүзі тарихы» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу кезінде мұғалімге көмек ретінде құрастырылған. Бөлім/ортақ тақырып бойынша берілген тапсырмалар оқушылардың тоқсандық оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Жинақта бағалау критерийлері, дескрипторлары бар тапсырмалар, сондай-ақ оқушылардың оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Тапсырмалар дескрипторларымен және баллдарымен ұсыныс түрінде берілген.
Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) пайдаланылды.
Мазмұны (тоқсандар бойынша)
I тоқсан
- «Рим империясының құлауы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- «Феодализм» және «Ислам тарихы» бөлімдері бойынша жиынтық бағалау
II тоқсан
- «Крест жорықтары» және «Моңғолдар» бөлімдері бойынша жиынтық бағалау
- «XIV ғасыр – XVI ғасырдың бірінші жартысындағы ортағасырлық еуропалық қоғам» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
III тоқсан
- «Абсолютизм: Батыс пен Шығыс» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- «Сауда, қолөнер және әлемді игеру» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
IV тоқсан
- «Қайта өрлеу дәуірі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- «Реформация» және «Ғылыми революция» бөлімдері бойынша жиынтық бағалау
I тоқсан үлгісі: «Рим империясының құлауы»
Тақырыптар
- Кіріспе. Неліктен Батыс Рим империясы құлады?
- Неліктен Византия 568 жылы Түрік қағаны Істемиге елші жіберді?
Оқу мақсаттары
- 6.3.1.1 Ерте, орта, кейінгі орта ғасырлардың хронологиялық шегін білу және уақыт сызығында белгілеу
- 6.3.2.1 Рим империясының ыдырау себептерін анықтау және жіктеу
- 6.3.2.4 Византияның дипломатиялық саясатын көршілес елдермен қарым-қатынасы мысалында қарастыру және сипаттау
Тапсырмалар құрылымы
1) Хронология
Уақыт сызығындағы хронологиялық шеңберді ерте, орта және кейінгі орта ғасыр кезеңдерге бөліп, атауларын ретімен жазыңыз.
Көрсеткіш
V–XVII ғасырлар (уақыт сызығында белгілеу)
2) Себептерді жіктеу
Рим империясының ыдырау себептерін саяси және әлеуметтік-экономикалық топтарға бөліңіз.
- a) Рим әскерлері әскери қуатын жоғалтты
- b) Құлдар өндірістің дамуына қарсы болды
- c) Варварлар шапқыншылығы күшейді
- d) Құл иеленушілік жүйе елдің дамуын тежеді
3) Дипломатияны талдау
Берілген ақпаратқа сүйеніп, Византияның көршілес мемлекеттермен қарым-қатынасын сипаттаңыз:
- Түрік қағанатымен байланыс
- Киев Русімен байланыс
Нақты мысалдар
568 ж. соғды көпесі Маниах бастаған елшілік; X ғ. княгиня Ольганың Константинопольге сапары және дипломатиялық қадамдар.
Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)
Төмен деңгей
- Хронологияны белгілеуде қиналады
- Себептерді жіктеуде қиналады
- Византияның көршілерімен байланысын анықтауда қиналады
Орта деңгей
- Хронологияда қателіктер жібереді
- Жіктеуде қателіктер болуы мүмкін
- Халықаралық қатынастарды сипаттауда толық емес жауап береді
Жоғары деңгей
- Хронологияны дұрыс белгілейді
- Саяси және әлеуметтік-экономикалық себептерді нақты ажыратады
- Византияның көршілерімен дипломатиялық байланысын дәлелмен сипаттайды
I тоқсан үлгісі: «Феодализм» және «Ислам тарихы»
Тақырыптар
- Феодалдық экономиканың ерекшеліктері
- Феодалдық қоғамның ұйымдасуы
- Ортағасырлық қоғамды қала сәулеті мен өнерінің бейнелеуі
Бағалау неге мән береді?
- Феодалдық құрылым белгілерін анықтау
- Романдық және готикалық стильдердің ерекшеліктерін сипаттау
- Ислам дінінің әлемдік мәдениетке ықпалын дәлелдеу
II тоқсан үлгісі: «Крест жорықтары» және «Моңғолдар»
Негізгі сұрақтар
- Крест жорықтары христиандық Еуропа мен мұсылман әлемін қалай өзгертті?
- Моңғол жорықтары Еуразияның саяси картасын қалай өзгертті?
Бағалау критерийлері
- 1–4 крест жорықтарының бағытталу себептерін анықтайды
- Крест жорықтарының Еуропа мен мұсылман әлеміне әкелген өзгерістерін көрсетеді
- Моңғол шапқыншылықтары кезіндегі халықаралық қатынастардың ерекшеліктерін анықтайды
II тоқсан үлгісі: XIV–XVI ғасырдың бірінші жартысындағы Еуропа қоғамы
Тақырыптық сұрақтар
- Қара індет не себепті жылдам таралды?
- Қара індет шаруалар көтерілістері мен феодалдық соғыстардың басты себебі болды ма?
Тапсырма өзегі
Оқушы берілген мәтінге сүйене отырып, феодалдық бытыраңқылық пен орталықтандырылған мемлекет арасындағы байланыстарды талдайды: екі белгі, екі айырмашылық және қысқа қорытынды жазады. Сонымен қатар У. Тайлер мен Г. Каль көтерілістерінің себептері мен маңызын сипаттайды.
III тоқсан үлгісі: «Абсолютизм: Батыс пен Шығыс»
Негізгі сұрақтар
- XIV Людовик пен Ұлы Петр: қайсысының билігі анағұрлым шексіз болды?
- Юнлэ мен Токугава билігі Батыс билеушілерінің билігіндей шексіз болды ма?
- Неліктен I Карл мен II Осман шексіз монарх бола алмады?
Тапсырмалар бағыты
- Суреттер бойынша басқару түрін анықтау және ерекшеліктерін жазу
- Монархия формаларын ажырату: шексіз билік және сословиелік-өкілдік
Қорытынды ой
Бұл материал мұғалімге тоқсандық жиынтық бағалауды бірізді жоспарлауға, тапсырмаларды оқу мақсаттарымен дәл байланыстыруға және нәтижені критерийлер мен дескрипторлар арқылы айқын бағалауға көмектеседі. Ал рубрикалар оқушының жетістік деңгейін түсінікті түрде сипаттап, ата-анамен кері байланысты жеңілдетеді.