Қазақша рефераттар

Аллергия - (көне грекше: ἄλλος - басқаша, ergon - әрекет, жауап) - организмнің қоршаған ортаның кейбір әсерлеріне әдеттегіден тыс сезімталдығы

Аллергия туралы қысқаша түсінік

Аллергия (көне грекше: ἄλλος — «басқаша», ergon — «әрекет, жауап») — организмнің қоршаған ортаның кейбір әсерлеріне әдеттегіден тыс сезімталдығы.

Терминнің тарихы: «Аллергия» атауын 1906 жылы австриялық педиатрлар К. Пирке мен Б. Шик енгізген.

Тарихи деректер

Аллергия туралы мәліметтер көне дәуірден белгілі. Гален (II ғасыр) раушан гүлінің кей адамдарда мұрын бітелуін тудыруы мүмкін екенін жазған.

Аллерген дегеніміз не?

Аллергияны туындататын заттар аллергендер деп аталады. Олар организмге қайдан пайда болуына қарай екіге бөлінеді:

Экзогендік аллергендер

Организмге сырттан түсетін аллергендер. Оларға мыналар жатады:

  • өсімдіктер тозаңы
  • жануарлардың түбіті мен қайызғағы
  • үй шаңы
  • кір жуғыш ұнтақтар және тұрмыстық химия
  • кейбір тағам өнімдері
  • дәрі-дәрмектер (мысалы: новокаин, пенициллин, витаминдер және т.б.)
  • микробтар мен вирустар
  • өндірістік өнімдер мен факторлар

Эндогендік аллергендер

Организмнің өз ішінде түзілетін аллергендер. Көп жағдайда олар әртүрлі ықпалдардың әсерінен пайда болады:

  • микробтар мен вирустардың әсері
  • суық немесе ыстық температура әсері
  • улы химиялық заттар
  • иондағыш сәулелердің ықпалы

Аллергия қалай дамиды?

  1. 1

    Аллерген организмге алғаш рет түскенде иммундық жүйеге әсер етіп, сол аллергенге сезімталдықты арттырады.

  2. 2

    Кейін аллерген қайта түскенде аллергиялық реакция дамып, аллергиялық ауру белгілері пайда болады.

Кең тараған аллергиялық аурулар

Аллергияның жиі кездесетін түрлеріне мыналар жатады:

Бронхиалдық демікпе

Тыныс алу жолдарының аллергиялық қабынуымен байланысты.

Есекжем

Теріде қышыну мен бөртпе түрінде көрінеді.

Квинке ісінуі

Жұмсақ тіндердің кенет ісінуімен сипатталады.

Поллиноз

pollen — шөп тозаңына байланысты маусымдық аллергия.

Анафилаксиялық шок

Өмірге қауіпті жедел реакция; шұғыл медициналық көмек қажет.

Дәрігер бақылауы

Аллергиясы бар адам аллерголог дәрігердің бақылауында болғаны дұрыс. Бұл аллергенді анықтауға, алдын алу шараларын жоспарлауға және емді қауіпсіз жүргізуге көмектеседі.

Пайдаланылған әдебиеттер

  • О.Д. Дайырбеков, Б.Е. Алтынбеков, Б.К. Торғауытов, У.И. Кенесариев, Т.С. Хайдарова. Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент: «Ғасыр-Ш», 2005. ISBN 9965-752-06-0.
  • Қазақ энциклопедиясы.
  • Шаңырақ: Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы: ҚазСОВЭнцикл. Бас редакция, 1990. ISBN 5-89800-008-9.