Мәтіндегі ақпарат

Әдістемелік ұсыныстардың мақсаты мен қолдану аясы

Бұл әдістемелік ұсыныстар 8-сыныптағы «Информатика» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге мұғалімге көмек құралы ретінде құрастырылған. Материал 8-сынып білім алушыларына да оқу үдерісін түсінікті бағдарлауға мүмкіндік береді.

Ұсыныстар қазақ тілінде білім беретін негізгі орта мектептің (5–9-сыныптар) жаңартылған мазмұндағы оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының талаптарына сүйеніп дайындалған. 8-сыныпта жиынтық бағалау барлық тоқсанда өткізіледі.

Негізгі міндет

Тоқсан бойына жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға көмектесу.

Құрамында

Бағалау критерийлері, дескрипторлары бар тапсырмалар және балл қою үлгілері.

Қосымша

Оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері сипатталған рубрикалар.

Кімдерге арналған

негізгі мектеп мұғалімдеріне;
мектеп әкімшілігіне;
білім беру бөлімдерінің әдіскерлеріне;
критериалды бағалау бойынша мектеп және өңірлік үйлестірушілерге;
сондай-ақ басқа да мүдделі тұлғаларға.

Ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-ресурстардағы қолжетімді материалдар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.

Мазмұны: тоқсандар бойынша жиынтық бағалау

Жинақ төрт тоқсанға бөлініп, әр тоқсанда бөлімдер бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар топтастырылған. Төменде бөлімдердің қысқаша картасы берілген.

1-тоқсан

Компьютер мен желілердің техникалық сипаттамалары

Ақпарат көлемін алфавиттік тәсілмен анықтау, мәтін көлемін есептеу.
Денсаулық және қауіпсіздік

Интернеттегі алаяқтық пен агрессиядан қорғану, қауіпсіз әрекет ережелері.

2-тоқсан

Ақпаратты электронды кестелерде өңдеу

Абсолютті/салыстырмалы сілтемелер, кірістірілген функциялар арқылы есеп шығару.

3-тоқсан

Программаларды құрудың кіріктірілген орталары

Бағдарламалық қамсыздандыру түрлері, қайталау және таңдау операторлары.

4-тоқсан

Кіріктірілген ортада есептерді шешу

Ортаның компоненттерімен жұмыс: интерфейс, айнымалылар, формулалар, мәлімет типтері.

1-тоқсан: «Компьютер мен желілердің техникалық сипаттамалары»

Оқу мақсаты

8.2.1.1 Ақпарат көлемін анықтауда алфавиттік (әліпби) тәсілді қолдану.

Бағалау критерийлері

Мәтіндегі таңба санын және ақпарат көлемін есептейді.
Мәтіндегі ақпарат қуатын және өлшемін анықтайды.

Ұйымдастыру

Ойлау дағдылары: Қолдану
Орындау уақыты: 20 минут

Тапсырмалар (үзінді)

Алфавитте 1 таңбаның салмағы 8 бит. Алфавиттегі таңбалар санын есептеңіз.
Оқушы компьютерде Биология пәнінен реферат дайындады. Файлда 25 бет бар. Әр бетте 40 қатар, әр қатарда 60 таңба. Файлдағы ақпарат көлемін есептеңіз.
Мұғалім 20 таңбадан тұратын мәтінді теруді тапсырды. Бір оқушы қуаты 16 таңбалық алфавитті, Болат қуаты 256 таңбалық алфавитті қолданды. Екі алфавитпен жазылған ақпарат көлемін анықтап, айырмашылығын түсіндіріңіз.
Activ орталығы қолданушыларға хабарлама жіберді. Хабарлама көлемі 10 байт. Ақпарат көлемін Кбайт және Мбайт түрінде көрсетіңіз.

Нәтижені сипаттау: рубрика логикасы

Рубрикада оқу жетістіктері төмен / орташа / жоғары деңгейлерімен сипатталады. Негізгі өлшемдер: таңбалар санын табу, ақпарат көлемін дұрыс есептеу, алфавит қуатына қарай айырмашылықты түсіндіру және өлшем бірліктерін (байт–КБ–МБ) дұрыс түрлендіру.

1-тоқсан: «Денсаулық және қауіпсіздік»

Оқу мақсаты

8.4.2.1 Желі қолданушыларының қауіпсіздігін қамтамасыз ету ережелерін сақтау (интернеттегі алаяқтық пен агрессия).

Бағалау критерийі

Интернетте қауіпсіз жұмыс жасау ережелерін қолданады.

Ұйымдастыру

Ойлау дағдылары: Қолдану
Орындау уақыты: 15 минут

Тапсырмалар (үзінді)

Қауіп түрін сәйкестендіру

Жағдаяттарды интернеттен келетін қауіп түрлерімен (алаяқтық, агрессия) сәйкестендіріңіз.
Қауіпсіз қолданудың 2 жолы

Маңызды құжатты электронды пошта арқылы жібергенде интернетті қауіпсіз қолданудың екі тәсілін ұсыныңыз.
Жеке деректердің салдары

Белгісіз сайтқа тіркелгенде телефон нөмірін жазудың кері салдарын түсіндіріңіз.
Қауіпті әрекеттерді белгілеу

Берілген тұжырымдардан интернеттегі қауіпті әрекеттерді белгілеңіз (✓).

Рубрика неге назар аударады

Оқушының интернеттегі қауіптерді (алаяқтық, агрессия) тануы, қауіпсіздік ережелерін ұсынуы, жеке деректерді жариялаудың салдарын түсіндіруі және қауіпті әрекеттерді ажыратуы бағаланады.

2-тоқсан: «Ақпаратты электронды кестелерде өңдеу»

Оқу мақсаттары

8.2.2.2 Абсолютті және салыстырмалы сілтемелерді қолдану.
8.2.2.3 Электронды кестеде есептерді шешуде кірістірілген функцияларды қолдану.

Бағалау критерийлері

Абсолютті және салыстырмалы сілтемелерді қолданады.
Электронды кестенің кірістірілген функцияларын қолданады.

Ұйымдастыру

Ойлау дағдылары: Қолдану
Орындау уақыты: 20 минут

Тапсырмалар (үзінді)

Абсолютті сілтемені қолдана отырып, теңгедегі соманы долларға айналдыру формуласын көрсетіңіз (мысалы, B3 ұяшығы үшін). Формуланы B4:B8 ұяшықтарына көшіру кезінде абсолютті сілтеме қалай өзгеретінін түсіндіріңіз.
Excel бағдарламасында кесте құрастырып, кірістірілген функциялар арқылы ұлдар санын және жалпы оқушылар санын есептеңіз (C9, C10 ұяшықтары). Формулаларды жазыңыз және аргументтерін көрсетіңіз.
Берілген кесте бойынша оқушылардың орташа санын есептеңіз. Орташа мәнді табу формуласын және аргументтерін жазыңыз.

Рубрикадағы негізгі фокус

Сілтемелерді дұрыс бекіту (absolute) және көшіру кезіндегі өзгеріс логикасын түсіндіру, сондай-ақ функцияларды орнымен таңдау, аргументтерді дұрыс көрсету және орташа мәнді есептеу дағдысы бағаланады.

3-тоқсан: «Программаларды құрудың кіріктірілген орталары»

Оқу мақсаттары

8.1.2.1 Жүйелік, қолданбалы программалық қамтамасыз етуді және программалау жүйесін ажырату.
8.3.3.1 Таңдау және қайталау операторларын кіріктірілген бағдарламалау ортасында қолдану.

Бағалау критерийлері

Жүйелік және қолданбалы программалық қамтамасыз етуді анықтайды.
Қайталау операторын кіріктірілген бағдарламалау ортасында қолданады.

Ұйымдастыру

Ойлау дағдылары: Қолдану
Орындау уақыты: 20 минут

Тапсырмалар (үзінді)

Бағдарламалық қамтамасыз ету түрлерін анықтамаларымен сәйкестендіріңіз (жүйелік, қолданбалы).
«Программалау жүйелері» ұғымына қатысты тұжырымдарды иә/жоқ деп белгілеңіз.
Қайталау параметрінің синтаксисін толықтырыңыз: for __________ to __________ do __________
1-ден 10-ға дейінгі оң сандар берілген. Кіріктірілген ортада сандар қосындысын есептейтін бағдарламаның алгоритмін жазыңыз.

Рубрикадағы бағалау өзегі

Оқушы бағдарламалық қамтамасыз ету түрлерін дұрыс ажырата ма, программалау жүйесінің мәнін түсіне ме және қайталау операторын қолдана отырып алгоритм құрып, нәтижені шығара ала ма — осы қабілеттер деңгейлер бойынша сипатталады.

4-тоқсан: «Кіріктірілген ортада есептерді шешу»

Оқу мақсаты

8.3.3.2 Программаны өңдеудің кіріктірілген ортасының компоненттерін білу және қолдану.

Бағалау критерийі

Кіріктірілген бағдарламалау ортасының компоненттерін қолданады.

Ұйымдастыру

Ойлау дағдылары: Қолдану
Орындау уақыты: 20 минут

Практикалық жұмыс

Кіріктірілген ортада битпен берілген ақпарат көлемін байтқа, килобайтқа және мегабайтқа ауыстыратын бағдарлама құрыңыз.

а) Интерфейс

Қолданушыға түсінікті интерфейс құрыңыз: енгізу өрістері, нәтижені шығару аймағы және басқару батырмалары.

b) Компоненттер

Интерфейсте қолданылған 2 компоненттің атауын және қызметін сипаттаңыз.

Компонент атауы	Қызметі

c) Бағдарлама коды

Айнымалыларды, мәлімет типтерін және түрлендіру формулаларын қолданып, есептеуді жүзеге асыратын код жазыңыз.

Бағалау қалай жүргізіледі

Интерфейсте мәлімет енгізу, шығару және өңдеу компоненттерін дұрыс қолдану.
Компоненттердің атауы мен қызметін нақты сипаттау.
Айнымалылар, формулалар және мәлімет типтері арқылы дұрыс есептеу жүргізу.

Практикалық қолдануға арналған қысқа қорытынды

Мұғалім үшін

Тапсырмалар оқу мақсаттарына тікелей байланған, ал дескрипторлар бағалауды айқын әрі бірізді жүргізуге көмектеседі.

Оқушы үшін

Күтілетін нәтиже мен бағалау өлшемдері түсінікті болғандықтан, дайындық бағытын нақтылауға мүмкіндік береді.

Ата-ана үшін

Рубрика оқу жетістігінің деңгейін сипаттап, балаға қандай дағдыны күшейту керегін дәл көрсетуге көмектеседі.