Қазақша рефераттар

Қазақ әдебиеті

Өмірбаяны

Тахауи Ахтанов (1923—1994) 25 қазанда Ақтөбе облысы, Шалқар ауданы, Шетырғыз ауылында дүниеге келді. 1940 жылы Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтына оқуға түсті. Екінші курста оқып жүрген кезінде өз еркімен майданға аттанды.

Қысқаша деректер

Туған күні
25 қазан, 1923
Туған жері
Ақтөбе обл., Шалқар ауд., Шетырғыз ауылы
Негізгі жанрлары
Проза, драматургия
Қызмет салалары
Әдебиет, редакция, мәдени басқару

Әдеби жолының басталуы

Соғыс жылдарында оның алғашқы көркем дүниелері өлең мен очерк түрінде майдан газеттерінде жарияланды. 1948 жылы әскер қатарынан босаған соң, әдеби еңбекке біржола бет бұрды. Алғашқы өлеңдері «Жастар дауысы» атты ұжымдық жинақта жарық көрді. Осы кезеңде әдеби-сын мақалалары жиі жарияланып, алғашқы монографиялық зерттеу еңбегі де басылды.

Дегенмен қаламгердің ең өнімді әрі жемісті еңбек еткен негізгі салалары — проза мен драматургия.

Негізгі шығармалары

Проза

  • Баспасөзде алғаш жарияланған әңгімесі — «Күй аңызы».
  • 1956 жылы «Қаһарлы күндер» романы жарық көрді.
  • «Дала сыры» повесі кейін өңделіп, толықтырылып «Боран» романына айналды.

Драматургия

  • 1968 жылы жазылған «Сәуле» драмасы.
  • Кейінгі сахналық туындылары: «Боран», «Ант», «Әке мен бала».
  • Драмалары: «Махаббат мұңы», «Күтпеген кездесу».
  • Комедиялары: «Арыстанның сыбағасы», «Күшік күйеу» — қазақ, орыс және туысқан халықтар сахнасында қойылды.

Марапат және мойындалу

1966 жылы «Дала сыры» (кейін «Боран») шығармасы үшін Қазақ КСР-нің Абай атындағы Мемлекеттік сыйлығы берілді.

Қаламгерге Қазақстанның Халық жазушысы атағы берілді.

Аударма және қызметі

Тахауи Ахтанов А. Н. Толстойдың «Азапты сапарда» трилогиясын, М. Горькийдің бірқатар әңгімелерін қазақ тіліне аударды.

Әр жылдары «Көркем әдебиет» баспасында редактор, бөлім меңгерушісі, киностудияда сценарий бөлімінің бастығы болды. Сондай-ақ «Әдебиет және искусство» (қазіргі «Жұлдыз») журналының редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының хатшысы, көркемөнер бас басқармасының бастығы, республикалық кітап палатасының директоры сияқты жауапты қызметтер атқарды.

Марапаттары

  • II дәрежелі Отан соғысы ордені
  • Қызыл Жұлдыз ордені (екі рет)
  • Еңбек Қызыл Ту ордені
  • «Құрмет Белгісі» ордені

Дереккөздер

  1. Қазақстан жазушылары: анықтамалық. Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса. Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009.
  2. Мұхтар Әуезов энциклопедиясы. Алматы: «Атамұра» баспасы, 2011. ISBN 978-601-282-175-8.
  3. Тарихи тұлғалар. Танымдық-көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б., Сужикова А. Алматы: «Алматыкітап» баспасы, 2009. ISBN 978-601-01-0268-2.
  4. Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: Aruna Ltd. ЖШС, 2010. ISBN 9965-26-096-6.