Адамгершілік болмай, Әділдік болмас
Адамгершілік — адамның рухани арқауы
Адамға қойылатын басты талап — асыл да ізгі адамгершілік қасиеттерді бойына сіңіріп, ұлағатты азамат болып қалыптасу. Өйткені адам — өзінің адамгершілігімен, қайырымдылығымен, адалдығымен және әділеттілігімен ардақты.
Қайырымдылық
Өзгелерді ойлап, мұқтаж жанға қол ұшын созу — адамдық болмыстың белгісі.
Адалдық
Іс пен сөздің бірлігі, ар-ұятты биік ұстау — сенім мен сыйластықтың іргетасы.
Әділет
Турашылдық пен әділ шешім — қоғамдағы татулық пен тұрақтылықтың кепілі.
Адам жалғыздықта өмір сүрмейді
Адам баласы жалғыздықта өмір сүре алмайды: әрдайым арқа сүйейтін, ақыл қосатын, жанына демеу болатын жанға мұқтаж. Сондықтан адамның айналасындағы адамдарға деген ықыласы, қамқорлығы мен жауапкершілігі — адамгершіліктің нақты көрінісі.
Заман ағымы және құндылықтарға сын
Уақыт өзгерген сайын адамдық құндылықтар да әлсіреп, кейде көлеңкеде қалып жатады. Кейбір адамдар тек өз жағдайын күйттеп, айналасына назар аудармайды. Осындай кезеңде адамгершілікті сақтау — саналы таңдау әрі ішкі тәрбие.
Ата-ана қадірі — адамдықтың өлшемі
Бізді ата-анамыз асырайды, оқытады, тәрбиелейді, қажет болса өзінен де артық көріп, біз үшін бәрін беруге дайын болады. Алайда соны бағаламайтын жандар да аз емес.
Қартайғанда қолдауға зәру
Қартайған шақта кез келген ата-ана көмекке мұқтаж болады. Өз құрсағынан шыққан баласынан, әрине, жақсылық күтеді — бұл табиғи үміт, ата-ана жүрегінің шынайы тілегі.
Жауапкершіліктен қашпау
Өкінішке қарай, жасы жетсе де ата-анаға масыл болып, олардың еңбегін ақтамай жүргендер кездеседі. Сондықтан ең жақын адамдарымызды қадірлеп, қамқорлықты міндет емес, адамдық парыз деп түсінуіміз керек.
Түйін ой
Ата-анаға құрмет — тәрбиенің көрінісі ғана емес, жүректегі адамгершіліктің айғағы.
Пендешілікпен күрес — кемелдікке бастар жол
Бұл дүниеде адам өз пендешілік қасиеттерімен күресе жүріп, адамдық қасиеттерін шыңдауы қажет. Өз нәпсісін, ашуын, қызғанышын, менмендігін жеңе білген жан — өз ішіндегі «тозағын» жеңген жан.
Қайғының да, бақыттың да төркіні
Адамның көп қайғы-қасіреті көбіне өз пендешілігінен туындайды. Ал бұл дүниедегі бақыты да, ақыреттегі бақыты да — сол пендешіліктерді қаншалықты жеңе алғанына байланысты.
Халық даналығы: адамгершілік өлшемдері
Халқымыз қайырымды, мейірімді жанды адамгершілігі мол адам деп дәріптеген. Қайырымды-мейірімді жан — өзгелерді ойлап, соларға қол ұшын беретін жан. Ал адамдардың қамын жеу — адамгершілікке келіп саяды.
Мақал-мәтелмен бекіген қағида
- «Адамгершілік болмай, әділдік болмас.» Әділеттің түбі — ар мен жауапкершілік.
- «Адамның ұяты бетінде.» Ұят — ішкі мәдениеттің сыртқы белгісі.
Санат: Қазақша рефераттар жинағы (KZ портал)