Әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау

7-сыныпқа арналған күнтізбелік-тақырыптық жоспар (Қазақ әдебиеті)

Жылдық жүктеме: 68 сағат Аптасына: 2 сағат 4 тоқсан

Бұл жоспар ұзақ мерзімді бөлімдер мен тақырыптарды, сондай-ақ әр тақырып аясындағы оқу мақсаттарын (ТЖ, АИ, БС) және сағат санын жүйелі түрде ұсынады. Мәтін құрылымы редакцияланып, грамматикасы түзетілді.

1-тоқсан

16 сағат

Бөлім: Көне күндерден жеткен жәдігерлер. Ежелгі мұра мен жыраулар поэзиясы, сондай-ақ эпостық жыр арқылы ұлттық құндылық, көркемдік тіл және кейіпкер әлемі талданады.

Орхон-Енисей ескерткіштері. «Күлтегін»

Әдеби шығармадағы тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау (ТЖ2).
Ел тәуелсіздігі үшін күрескен батырлар: кейіпкерлер типін жасалу тәсілдері тұрғысынан анықтау (7.ТЖ3).
Жазба ескерткіш: эпизодтар мен бейнелерді салыстыру (7.АИ1).
«Ғажайып туынды – Күлтегін»: оқиға желісін өзіндік көзқараспен дамытып жазу (7.АИ4).
«Мәңгілік ел – мәңгілік мұрат!»: кейіпкер әрекеті мен портреттік мінездемені салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға беру (7.БС1).

Жиембет жырау. «Еңсегей бойлы ер Есім» толғауы

Кейіпкерлер типін жасалу тәсілдері тұрғысынан анықтау (ТЖ3).
«Әмірің қатты, Есім хан...»: кейіпкер образын портреті мен іс-әрекеті арқылы ашу (АИ1).
Салыстыру және қарама-қарсы суреттеулерді табу.

Қазтуған жырау. «Туған жермен қоштасу» толғауы

Кейіпкер бейнесін ашып, үзінділерді жатқа айту (7.ТЖ4).
Көркемдегіш құралдардың қолданысын талдау: символ, синекдоха, қайталау (эпифора, анафора), аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ (7.АИ3).
«Атамекен – қонысым»: тарихи және көркемдік құндылыққа баға беру (7.БС1).
Жиембет пен Қазтуған: эстетикалық құндылық туралы шағын сыни шолу (7.БС4).

«Қыз Жібек» жыры

Сюжеттің құрамдас бөлшектерін талдау (7.ТЖ1).
Кейіпкерлер типін анықтау (ТЖ3).
Кейіпкер бейнесін ашып, үзінділерді жатқа айту (7.ТЖ4).
Эпизодтар мен бейнелерді салыстыру (7.АИ1).
Шығарманың тілі және көркемдегіш құралдарды талдау (7.АИ3).
Шығармашылық жұмыс: оқиға желісін өзіндік көзқараспен дамыту (7.АИ4).
Тарихи және көркемдік құндылыққа баға беру (7.БС1) (мақсат күрделілігіне байланысты тарихи құндылыққа басымдық беріледі).
Ұлттық құндылық тұрғысынан әдеби эссе жазу (7.БС3).

Тоқсандық жиынтық бағалау

2-тоқсан

16 сағат

Бөлім: Толғауы тоқсан қызыл тіл. Зар заман поэзиясы, айтыс өнері және азаматтық лирика арқылы дәуір шындығы мен автор тұлғасы айқындалады.

Шортанбай Қанайұлы. «Зар заман» толғауы

Сюжеттің құрамдас бөлшектерін талдау (ТЖ1).
«Мына заман, қай заман?»: кейіпкерлер типін анықтау (7.ТЖ3).
«Зар заман толғауы – дәуір шындығы»: автор бейнесін анықтау (7.АИ2).
Көркемдегіш құралдарды талдау (7.АИ3).
«Зар заман – тар заман»: жанр дамуына заманауи баға беру (7.БС2).
Шортанбай мен Мұрат жырларының үндестігі: ұлттық құндылық тұрғысынан әдеби эссе (7.БС3).

Сүйінбай. Қатағанмен айтыс

Шығарманың тұжырымдамасы: тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау (7.ТЖ2).
Үзінділермен жұмыс: айтыскер кейіпкер бейнесін ашу және жатқа айту (7.ТЖ4).
Композиция: эпизодтар мен бейнелерді салыстыру (7.АИ1).
Ақын тұлғасын ашу (автор бейнесі) (7.АИ2).
Көркемдегіш құралдарды талдау (7.АИ3).
Оқиға желісін өзіндік көзқараспен дамыту және ұлттық құндылық тұрғысынан эссе (7.АИ4, 7.БС3).

Ж. Жабаев. «Зілді бұйрық»

Тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау (ТЖ2).
Кейіпкер бейнесін ашу және үзінділерді жатқа айту (ТЖ4).
«Азаттық үшін күрес»: оқиға желісін дамытып жазу (АИ4).
Ұлттық құндылық тұрғысынан әдеби эссе (БС3).

Тоқсандық жиынтық бағалау

3-тоқсан

20 сағат

Бөлім: Балалар мен үлкендер. Поэма, әңгіме, повесть жанрлары арқылы кейіпкер психологиясы, авторлық ұстаным және көркемдік тәсілдер сараланады.

М. Жұмабаев. «Батыр Баян» поэмасы

Сюжеттің құрамдас бөлшектерін талдау (ТЖ1).
«Баянның батырлығы Алашқа аян»: кейіпкерлер типін анықтау (ТЖ3).
«Ашу түбі – кейіс»: тұлғалық болмысты талдау және үзінді жаттау (ТЖ2, ТЖ4).
Автор бейнесін анықтау (АИ2).
Тарихи-көркемдік құндылыққа баға беру және ұлттық құндылық тұрғысынан эссе (БС1, БС3).

М. Әуезов. «Көксерек» әңгімесі

Сюжеттің құрамдас бөлшектерін талдау (ТЖ1).
Тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау (ТЖ2).
Эпизодтар мен бейнелерді салыстыру (АИ1).
Көркемдегіш құралдарды талдау (АИ3).
Оқиға желісін өзіндік көзқараспен дамыту (АИ4).
Жанр дамуына, жаңашылдығына заманауи баға беру (БС2).

Қ. Қайсенов. «Жау тылындағы бала» повесі

Көркем шығарманың мазмұны мен пішіні; сюжетті талдау (7.ТЖ1).
Үзінділермен жұмыс: кейіпкер бейнесін ашу және жатқа айту (7.ТЖ4).
Автор бейнесін анықтау (7.АИ2).
Шығармашылық жұмыс: оқиға желісін дамытып жазу (7.АИ4).
Тарихи және көркемдік құндылыққа баға беру (7.БС1).

С. Сарғасқаев. «Тәмпіш қара» повесі

Сюжеттің құрамдас бөлшектерін талдау (7.ТЖ1).
«Әдеппен сөйлеп, әдеттен...»: кейіпкер типін анықтау (7.ТЖ3).
«Атымды адам қойған соң...»: тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау (7.ТЖ2).
Эпизодтар мен бейнелерді салыстыру (7.АИ1).
Ұлттық құндылық тұрғысынан әдеби эссе және эстетикалық құндылық туралы сыни шолу (7.БС3, 7.БС4).

Тоқсандық жиынтық бағалау

4-тоқсан

16 сағат

Бөлім: Ұрпақ тәрбиесі. Отбасы құндылығы, азаматтық жауапкершілік, тәуелсіздік идеясы және әлем әдебиетімен сабақтастық қарастырылады.

М. Шаханов. «Нарынқұм зауалы» поэмасы

Мазмұны мен пішіні; сюжетті талдау (7.ТЖ1).
«Әке – балаға сыншы»: автор бейнесін анықтау (7.АИ2).
«Әке үкімі»: шығарманың тілі және көркемдегіш құралдарды талдау (7.АИ3).
«Қайсарлық пен өр рухтың символы»: тарихи және көркемдік құндылыққа баға беру (7.БС1).

«Махамбеттің соңғы сөзі»

Ұлттық құндылық тұрғысынан әдеби эссе жазу (7.БС3).

Т. Медетбек. «Тәуелсізбін» өлеңі

Сюжеттің құрамдас бөлшектерін талдау; кейіпкер бейнесін ашу және үзінді жаттау (ТЖ1, ТЖ4).
Автор бейнесін анықтау (АИ2).
Көркемдегіш құралдарды талдау және ұлттық құндылық тұрғысынан эссе (АИ3, БС3).

Т. Әбдіков. «Қонақтар» әңгімесі

Кейіпкерлер типін жасалу тәсілдері тұрғысынан анықтау (7.ТЖ3).
Жанр дамуына, жаңашылдығына заманауи баға беру (7.БС2).
«Әке – бала – немере»: эпизодтар мен бейнелерді салғастыру (7.АИ1).
«Қайтуға асыққан ұл»: оқиға желісін өзіндік көзқараспен дамыту (7.АИ4).
«Құлазыған көңіл»: эстетикалық құндылық туралы шағын сыни шолу (7.БС4).

А. С. Пушкин. «Ескерткіш» өлеңі

Тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау (7.ТЖ2).
«А. С. Пушкин және қазақ әдебиеті»: автор бейнесін анықтау (7.АИ2).
Көркемдегіш құралдарды талдау және эстетикалық құндылық туралы сыни шолу (7.АИ3, 7.БС4).

Тоқсандық жиынтық бағалау

Жоспардың оқу әрекеттері қысқаша

Талдау

Сюжет, композиция, эпизод, кейіпкер типі мен тұлғалық болмысты ашу.

Интерпретация

Автор бейнесі, салыстыру, тілдік өрнек, шығармашылық дамыту жұмыстары.

Тіл және стиль

Символ, синекдоха, анафора/эпифора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ.

Бағалау

Тарихи-көркемдік құндылық, әдеби эссе, сыни шолу, жанрлық жаңашылдыққа баға.