Ежелгі империялар
Мазмұны
Төменде тоқсандар бойынша бөлімдерге арналған жиынтық бағалау тақырыптары жинақталып берілген.
1-тоқсан
- Терімшілер: аңшылардан бастап жер иеленушілер мен мал өсірушілерге дейін
- Қосөзен өркениеттері
- Ежелгі Египет тарихы
2-тоқсан
- Қос дөңгелекті арбалар мен империялар
- Ежелгі Үндістан: буддизмнің гүлденуі мен индуизмнің триумфі
3-тоқсан
- Ежелгі Қытайдың бірігуі
- Ежелгі Грекия
- Ежелгі Грекия мәдениеті
4-тоқсан
- Рим империясының гүлденуі
- Рим дәуірлер тоғысында
1-тоқсан: «Терімшілер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Бұл бөлім тапсырмалары білім алушылардың алғашқы қауымдық бірлестіктерді, ежелгі діни наным-сенімдерді және алғашқы кәсіп түрлерін түсінуін тексереді.
Оқу мақсаттары
- 5.1.1.2 — алғашқы бірлестік формаларын (тобыр, ру, қауым, тайпа) және олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын түсіндіру.
- 5.2.1.2 — тотемизм, анимизм, фетишизм, магия сияқты ежелгі діни наным-сенімдерді білу.
- 5.4.1.1 — кәсіп және шаруашылық түрлерін (терімшілік, аңшылық, балық аулау, егіншілік, мал шаруашылығы, металл өңдеу, айырбас сауда) сипаттау.
Тапсырмалар
Алғашқы бірлестік формаларының ерекшеліктерін берілген ұяшықтарға толтырыңыз және олардың ұқсастықтарын кестеге жазыңыз.
| Бірлестік формалары | Ерекшеліктері | Ұқсастықтары |
|---|---|---|
| Тобыр | — | — |
| Қауым | — | — |
| Ру | — | — |
| Тайпа | — | — |
Берілген суреттерге сәйкес ежелгі діни наным-сенімдердің түрін анықтап, жауабыңызды кестеге жазыңыз (тотемизм, анимизм, фетишизм, магия).
| 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|
| — | — | — | — |
Алғашқы кәсіп және шаруашылық түрлеріне қысқаша сипаттама беріп, кестені толтырыңыз.
| Кәсіп және шаруашылық түрлері | Сипаттамасы |
|---|---|
| Терімшілік | — |
| Балық аулау | — |
| Егіншілік | — |
| Мал шаруашылығы | — |
| Металл өңдеу | — |
| Аңшылық | — |
Бағалау (қысқаша)
Дескрипторлары бар тапсырмалар ұсыныс ретінде берілген; әр тапсырма бойынша нақты әрекеттер балл қоюға негіз болады.
1-тоқсан: «Өзен алқаптарындағы өркениеттер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Тапсырмалар ежелгі өзен өркениеттерінің аймақтарын анықтау, Қосөзен шаруашылығын сипаттау және өнерге қатысты негізгі ұғымдарды түсіндіруге бағытталған.
Тапсырма 1: Өзен өркениеттерін айқындау
| Өзен өркениеттері | Өзендер |
|---|---|
| Египет өркениеті | — |
| Қосөзен өркениеті | Тигр мен Ефрат |
| Ежелгі Қытай өркениеті | Хуанхэ мен Янцы |
| Ежелгі Үнді өркениеті | — |
Тапсырма 2: Қосөзен шаруашылығын сипаттау
| № | Шаруашылық түрі | Сипаттамасы |
|---|---|---|
| 1 | — | — |
| 2 | — | — |
| Қорытынды: — | ||
Тапсырма 3: Негізгі ұғымдар
| № | Ұғым | Сипаттамасы |
|---|---|---|
| 1 | Өркениет | — |
| 2 | Пиктограмма | — |
| 3 | Сына жазуы | — |
| 4 | Мөр | — |
| 5 | Зиккурат | — |
| 6 | Ирригация | — |
Бағалау критерийлері өзен өркениеттерінің аймақтарын тану, шаруашылықты сипаттау және ұғымдарға анықтама беру дағдыларын қамтиды.
1-тоқсан: «Ежелгі Египет тарихы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Бұл бөлім шаруашылық жүйесін, ғылымдардың қалыптасуына ықпал еткен факторларды және әлеуметтік құрылымды талдауға бағытталған.
Тапсырма 1: Шаруашылық жүйесін анықтау
Суреттерге сүйене отырып, Ежелгі Египеттің шаруашылық жүйесінің түрлерін (егіншілік, өзен шаруашылығы, мал шаруашылығы, балық аулау, қолөнер) анықтап жазыңыз.
Тапсырма 2: Ғылымның дамуына ықпал
| Ғылым саласы | Шаруашылық пен әлеуметтік өзгерістердің ықпалы |
|---|---|
| Математика | — |
| Геометрия | — |
| Астрономия | — |
| Медицина | — |
Тапсырма 3: Әлеуметтік құрылым
| Әлеуметтік топтар | Құқықтары мен міндеттері |
|---|---|
| Шонжарлар | — |
| Сақшылар | — |
| Қазылар | — |
| Тау-кен жұмысшылары | — |
| Шаруалар | — |
| Құлдар | — |
Бағалау дескрипторлары шаруашылықты тану, ғылымдардың даму себеп-салдарын түсіндіру және қоғамның әлеуметтік құрылымын сипаттау әрекеттерін қамтиды.
2-тоқсан: «Қос дөңгелекті арбалар мен империялар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Бөлім тапсырмалары «империя» ұғымын қолдануға, ежелгі мемлекеттердің шаруашылық жүйесін салыстыруға және басқыншылық соғыстардың салдарын дәлелдеуге бағытталған.
Тапсырма 1: Қысқаша жауап
- Империя дегеніміз не?
- Үлкен империялардың қалыптасуына қандай жағдайлар әсер етті?
Тапсырма 2: Дәлел келтіру
Өз біліміңізді және берілген суреттерді пайдаланып, Орта Азия империяларының қуаттылығын дәлелдейтін кемінде 4 мысал келтіріңіз.
Тапсырма 3: Империялардың шаруашылық жүйесі
| № | Ежелгі империялар | Шаруашылық жүйесі |
|---|---|---|
| 1 | Ассирия | — |
| 2 | Вавилон | — |
| 3 | Парсы | — |
| 4 | Хетт | — |
| 5 | Парфия | — |
| 6 | Кушан | — |
Тапсырма 4: Соғыстар салдары
| Шаруашылыққа | Мәдениет саласына | Ортаазиялық мемлекеттердің құрылуына |
|---|---|---|
| — | — | — |
2-тоқсан: «Ежелгі Үндістан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Тапсырмалар касталық жүйені қолдануға, индуизм мен буддизмнің ықпалын сипаттауға және ғылымның дамуын әлеуметтік-экономикалық өзгерістермен байланыстыруға бағытталған.
Тапсырма 1: Касталар
Суреттер бойынша касталық топтардың атауын анықтап, берілген ұяшықтарға толтырыңыз.
Тапсырма 2: Діндердің ықпалы
| Бөлім | Мазмұны (толтырыңыз) |
|---|---|
| Индуизм: басты құдайлар | Брахма, —, — |
| Қызметтері | —; табиғатты қиратушы күштердің иесі; — |
| Буддизм | Негізін салушы —; «шексіз тыныштыққа қол жеткізу» —; қасиетті кітабы — |
Тапсырма 3: Ғылыми білімдердің дамуы
Алған білімдеріңізді және берілген суреттерді пайдаланып, Ежелгі Үндістанда ғылыми білімдердің даму бағыттарын анықтаңыз. Олардың шаруашылық пен әлеуметтік өзгерістерге ықпалын сипаттап, қорытынды жасаңыз.
Дескрипторлар касталарды тану, дін элементтерін жүйелеу және ғылымның қоғамға әсерін дәлелді түрде түсіндіруді бағалайды.
3-тоқсан: «Ежелгі Қытай» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Бұл жиынтық бағалау философтардың мемлекет туралы көзқарастарын түсіндіру, Цинь Шихуанди кезеңіндегі саяси құрылымды анықтау және ғылыми жаңалықтардың ықпалын талдауға бағытталған.
Тапсырма 1: Философтарды анықтау
«Билеуші — билеуші, азамат — азамат, әке — әке, ал бала — бала болуы керек».
«Әрбір адам ар-ұят заңы бойынша өмір сүруі керек, сонда тәртіп болады».
«Халық биліктен қуатты болса, мемлекет әлсіз болады; билік халықтан қуатты болса, әскері мықты болады».
Тапсырма 2: Терракот әскері және кезең
Берілген суреттерді пайдаланып, сұрақтарға жауап беріңіз: суреттерді не байланыстырады, әр бейнеге сипаттама жазыңыз және тұлғаның мемлекетті дамытуға қосқан үлесін көрсетіңіз.
Тапсырма 3: Ғылыми жаңалықтар
Жоғарыда көрсетілген жаңалықтар қытайлықтардың өмірін қалай өзгертті? Пайдасы мен ықтимал зиянын көрсетіңіз.
Бағалау философтарды тану, тарихи дерекке сүйеніп пайымдау және жаңалықтардың қоғамға ықпалын түсіндіру дағдыларын қамтиды.
3-тоқсан: «Ежелгі Грекия» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Бұл бөлім саяси құрылым терминдерін ажыратуға, Афины мен Спартаны салыстыруға және Александр Македонский жорықтарына баға беруге бағытталған.
Тапсырма 1: Терминдерді сәйкестендіру
| Термин | Анықтама (сәйкестендіріңіз) |
|---|---|
| Демократия | Халық билігі деген мағынаны білдіреді. |
| Олигархия | Кішігірім бай адамдар тобының билігі. |
| Қала-мемлекет | Қаламен басқарылатын және әдетте тәуелсіз мемлекет болып табылатын шағын аумақ. |
| Герусия | Құрамына алпыс жастан асқан ер адамдар кіретін Спартаның алқалы органы. |
| Эфорлар | Заңдардың сақталуын қадағалап, қызметтік тұлғалардың іс-әрекетін бақылайтын орган. |
| Азаматтар | Ата-анасының екеуі де афиналықтар болып саналатын Афины тұрғындары. |
Тапсырма 2: Афины мен Спартаны салыстыру
| Сипаттамасы | Афины | Спарта |
|---|---|---|
| Халқының құрамы | — | — |
| Басқару жүйесі | — | — |
| Қорытынды | — | |
Тапсырма 3: Александр Македонский туралы мәтінмен жұмыс
Берілген мәтінді және өз біліміңізді пайдаланып, Александр Македонскийдің жорықтарына баға беріңіз және не себепті скифтерді толық бағындыра алмағанын түсіндіріңіз.
Александр Македонский б.з.д. 356 жылы шілде айының соңында Македонияның орталығы Пеллада дүниеге келген. Әкесі Филипп II — ежелгі македон патшалары әулетінің өкілі, шығу тегін мифтік батыр Гераклмен байланыстырған. Анасы Олимпиада — Эпир патшасының қызы.
Қорытынды
Ұсынылған материалдар тоқсандық жоспарлауды нақтылап, бөлімдік/ортақ тақырыптық жиынтық бағалауды жүйелі ұйымдастыруға көмектеседі: оқу мақсаттары, тапсырмалар, бағалау критерийлері мен дескрипторлар өзара байланыста берілген.