ДИСПЕПСИЯЛАР
Диспепсиялар
Балаларда ас қорыту бұзылыстары жиі диспепсия (грек. dispepsia — «қорытылмау») түрінде кездеседі. Диспепсия — тамақтанудың бұзылуынан немесе микробтардың әсерінен туындайтын, тез дамитын ас қорыту бұзылысы.
Негізгі түрлері
- Қарапайым диспепсия — қоректенудің бұзылуынан дамиды.
- Уытты диспепсия — бактериялардың әсерінен немесе қарапайым диспепсияның асқынуынан болуы мүмкін.
- Ішектен тыс (парентералдық) диспепсия — дене қызуын көтеретін жұқпалы аурулар кезінде дамиды.
Клиникалық көріністері
Диспепсия кезінде құсу және іш өту (грек. diarrheo — диаррея) байқалып, зат алмасудың бұзылыстарымен бірге жүретін көптеген белгілер пайда болады.
Қарапайым диспепсия қашан пайда болады?
- Артық тамақтандырғанда.
- Қосымша тамақ дұрыс берілмегенде.
- Жасанды тамақтандыруға ауысқанда.
Ішектен тыс (парентералдық) диспепсияның ерекшелігі
Бұл түрі дене қызуы көтерілетін жұқпалы аурулар кезінде дамиды. Диспепсиялық құбылыстар аш ішектің бүрлері құрылымының өзгеруіне байланысты пайда болады.
Ауыр іш өту кезіндегі қауіпті өзгерістер
Қатты іш өту кезінде организмде бірқатар ауыр бұзылыстар дамуы мүмкін:
- Сусыздану (дегидратация).
- Айналымдағы қанның қоюлануы және көлемінің азаюы.
- Циркуляциялық гипоксия.
- Зат алмасудың бұзылыстары, соның ішінде метаболизмдік ацидоз.
Уыттану және жүйке жүйесіне әсері
Осы өзгерістердің салдарынан организмде уытты өнімдер жиналып, уытсыздану үдерісі жеткіліксіз болады. Бұл өнімдер орталық жүйке жүйесіне уытты әсер етіп, мидың қызметін бұзуы мүмкін. Сондықтан уытты диспепсия көбіне өте ауыр түрде өтеді.
Емдеудің негізгі қағидалары
- Организмге жеткілікті мөлшерде сұйықтық енгізу.
- Уыттанудың алдын алу және оны азайту.
- Диспепсияны туындатқан негізгі ауруды емдеу.