Рухани сананың рухының төмендігі
Өмірді қабылдау — өмір сүрудің айнасы
Адам өмірді қалай қабылдаса, солай өмір сүреді. Көбіне адамның өмір сүру деңгейіне қарап, оның ойлау деңгейін де аңғаруға болады. Бұл — біреуді бағалау үшін емес, өзімізге сұрақ қою үшін маңызды өлшем: менің бүгінгі өмірім менің бүгінгі ойымның нәтижесі ме?
Ой: Өмірдің сапасы — көбіне сананың сапасына байланысты.
Көп пікірдің ішінде: «қате» мен «орынсыздың» айырмасы
Бұл әлемде қанша адам өмір сүрсе, сонша көзқарас, сонша пікір бар. Әркім өз ойымен өмір сүреді. «Қате пікір болмайды, тек біздің пікірімізбен сәйкес келмейтін пікірлер бар» деген сөзде шындық бар: біз біреудің пікірін тек ұнамағаны үшін «қате» деп жоққа шығара алмаймыз.
Дегенмен барлық пікірді бірдей «дұрыс» деу де әділетті емес. Қате пікір жоқ деуге болады, бірақ орынсыз пікір бар. Өйткені дүниеде миллиардтаған адам болса, олардың бәрі бірдей данышпан емес. Бірақ бәрінде сана бар. Сол сананың сапасы, тереңдігі, жауапкершілігі — әр адамда әртүрлі.
Сәйкес келмейтін пікір
Сізбен келіспеуі мүмкін, бірақ ол ой белгілі бір тәжірибе мен көзқарастан туған.
Орынсыз пікір
Негізсіз, үстірт, зиянға жетелейтін немесе жауапкершіліксіз айтылған ой.
Мінсіздік емес, өсу маңызды
Иә, мінсіз адам болмайды. Кемшіліксіз болмасақ та, бойымыздағы кем тұстарды толықтыруға ұмтылуымыз керек. Дүниеге адам болып келген соң, адам болып кетуге тырысу — күн сайынғы ішкі еңбек.
Өзіңе қоятын сұрақтар
- Менің ойлауым бүгін қандай деңгейде?
- Мен қандай мінезді, қандай әдетті түзетіп жүрмін?
- Менің сөзім мен ісім адамдыққа сай ма?
Сана мен сезім — артықшылық әрі аманат
Алла бізге өзге тіршілік иелерінен артықшылық ретінде сана мен сезім берді. Бірақ соңғы кездері санамыздың сапасы төмендеп бара жатқандай әсер қалдырады: тым таяз ойлаймыз. Қоғамдағы қатыгездік пен жиі кездесетін қателіктер — сапасыз сананың көрінісі. Бұл — рухани сананың әлсіреуі, ішкі тәрбие мен жауапкершіліктің азаюы.
Ескерту
Сана мен сезімді өсірмесек, адамдықтың өлшемі әлсірейді. Терең ой — қатігездікті азайтатын, әділетті көбейтетін күш.
Қорытынды ой
Негізгі айтпағым: Алла берген сананы биік деңгейге көтере алмасақ, хайуаннан айырмашылығымыз қалмайды. Ешкім өзін хайуанмен теңестіргісі келмейді. Ендеше рухани санамыздың сапасы «адам» деген атқа лайық болғаны жөн.