Қазақша рефераттар

Жақсыбай ата өнегелі өмірінде артына мол мұра қалдырған тіл жанашыры

Сыр өңірі — киелі мекен, өнегелі тұлғалардың ордасы

Сыр өңірі — ырысы артқан, ынтымағы жарасқан киелі мекен. Бұл өңірден бұлбұл дауысты әншілер де, аузы дуалы билер де, артына өшпес із қалдырған ақындар да, елге мәлім қоғам қайраткерлері де шыққан. Сол тұлғалардың жарқын дәлелінің бірі — Жақсыбай Сарбалаұлы.

Негізгі қырлары

  • Жергілікті ақын

    Өлеңімен өңір руханиятына үлес қосты.

  • Медицина маманы

    Фельдшер ретінде ел денсаулығына қызмет етті.

  • Мұғалім, тәлімгер

    Жастарға бағыт-бағдар берді.

  • Тіл жанашыры

    Қазақ тілінің мәртебесін көтеруге атсалысты.

  • Журналист

    Баспасөзде түрлі тақырыпта мақалалар жариялады.

  • Қоғам белсендісі

    Мәслихат жұмысына, қоғамдық бастамаларға араласты.

Өмір жолы: балалықтан қоғамдық қызметке дейін

Туған жері мен балалық шағы

Жақсыбай Сарбалаұлы 1942 жылдың 20 қаңтарында Қызылорда облысы, Жалағаш ауданы, Таң ауылында көпбалалы отбасында дүниеге келген. Бала күнінен кітап оқуды жаны сүйген. Кешкілік ауыл үлкендері жиналып, оған ауқымды шығармалар мен әңгімелерді оқытатын болған.

Отбасылық жағдайға байланысты Таң ауылынан Жалағаш ауданына көшіп келіп, Жалағаш ауданындағы №123 мектепте білім алады.

Алғашқы өлең және ақындыққа бетбұрыс

5-сыныпта оқып жүрген кезінде алғашқы өлеңі «Пионер» газетіне жарияланған. Бұл жаңалықты естіген Таң ауылындағы достары Науша ата мен Сахи ата хат жолдап, оның ақындық жолға түсуіне жігер берген:

«Біз сенімен мақтанамыз. Өлеңіңді көріп қуанып қалдық. Біз сенің ақын боларыңа кәміл сенеміз!»

Сол сәттен бастап ол қолынан қағаз бен қаламын тастамаған.

Білім, еңбек және шығармашылықтың қатар өрілуі

Медицина саласындағы қызметі

1961–1964 жылдары Қызылорда қаласындағы дәрігерлік училищені фельдшер мамандығы бойынша тәмамдап, Жалағаш ауданындағы санитарлық-эпидемиологиялық станцияда 1984 жылға дейін еңбек етті.

1984–1999 жылдары аудандық мәслихаттың тексеру комиссиясында жауапты қызмет атқарған.

Білімге құштарлық және әдеби орта

Ақындық жолынан қол үзбей, журналистика факультетіне түсу үшін сынақ тапсырған. Сынақтан өте алмаса да, Қызылорда педагогикалық институтының тарих-филология факультетін сырттай оқып бітірді.

Ол үшін мамандық — шекара емес, қызмет ету формасы еді: мұғалім болып шәкіртке тәлім берді, дәрігер болып ел сенімін арқалады, журналист болып ойды дәл жеткізді.

Құрылтайлар мен съездер

  • 1981 жылы Қазақстан Жазушылар одағының VII съезіне делегат болды.
  • 1993–1996 жылдары Халықаралық қазақ тілі қоғамының II–III құрылтайларына делегат болып сайланды.

Кітаптары мен жарияланымдары

  • 1982 жылы «Көңіл әуендері» атты өлеңдері жеке кітап болып шықты.
  • 2002 жылы Алматыдағы «Үш қиян» баспасынан «Жыр-жұлдыз» жинағы жарық көрді.
  • Есімі «Сыр өңірі тарихы», «Жалағашым — жасыл бағым» кітаптарына енді.
  • Қазақстан Журналистер одағының мүшесі ретінде баспасөзде мақалалары жарияланды.

Марапаттары мен мойындалуы

  • 1992 жылы Абайдың 150 жылдығына арналған облыстық жыр мүшәйрасында бас жүлде иеленді.
  • Еңбек ардагері атанды; «Астана», ҚР-ның 10 жылдығы, Жеңістің 50 жылдығы, «Парламентке — 10 жыл» медальдарымен марапатталды.
  • ҚР Президентінің Алғыс хатымен марапатталды (ҚР-ның 10 жылдығына орай).
  • 2002 жылы «Сырдария — Жырдария» өнер фестивалінің арнайы белгісіне ие болды.
  • 2009 жылы Жалағаш ауданының Құрметті азаматы атағы берілді.

Қоғамға қызмет және ұрпаққа аманат

Өлкетану ісі және азаматтық белсенділік

Ол аудандық және облыстық мәслихаттарға делегат болып сайланды. Аудандық оқушылар үйінен өлкетану үйірмесін ашып, жас буынның туған жер тарихына қызығушылығын арттыруға үлес қосты.

Отбасы және адамдық келбет

Жақсыбай ата Ыдық Керейт руынан шыққан. Бір қыз, екі ұл тәрбиелеп өсірген аяулы әке, жеті немеренің қамқор атасы болды. Жұбайы — Анар әжеміз.

Жадта қалған тұлға

Бүгінде атамыз көзі тірі болса, 75 жасқа толар еді. Қаламы қарымды ақынның арамыздан кеткеніне де бірнеше жыл өтті. «Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді» дегендей, Жақсыбай ата халық жүрегіне өшпестей із қалдырды. Ол салған із өшпейді, өшпек те емес.

Арнау: Жақсыбай атаға арналған өлең

Өз шығармашылығымнан

Алып тұлға өмір сүрген халқы үшін,

Арқалаған елінің мол алғысын.

Өлеңінде жалындаған бір мән бар,

Оқыған жан өлеңімен сусындар.

Шектелмеген бір ғана мамандықпен,

Мұғалім боп, шәкірттерге тәлім берген.

Дәрігер боп, арқалаған сенімді,

Журналист боп, қалам ұстап қарымды.

Ұмытылмас, ел жадында мәңгілік,

Жырдан-жырға қосады оны, ән қылып.

Ұрпақтары ардақтайды есімін,

Ел жадынан өшпесіне сенемін.

Бұл мәтін тарихи-танымдық сипатта өңделіп, тілдік тұрғыдан түзетілді.