Моңғолиядағы жазба әдебиеттің негізін салушы - Ақтан Бабиұлы (1897 - 1973)
Моңғолиядағы жазба әдебиеттің бастауында
Моңғолиядағы қазақ жазба әдебиетінің негізін салушылардың бірі — Ақтан Бабиұлы (1897–1973). Ол МХР-дың мәдениеті мен өнеріне еңбегі сіңген қайраткер, ақын әрі драматург, сондай-ақ ауыз әдебиетінің көрнекті өкілі ретінде танылды.
Жастайынан айтыскер ақын ретінде елге танылған ол 1919 жылдан бастап «Кедей күні», «Сары Мешелге», «Қарау байға», «Жөргем салға», «Халел мен Мәлік молдаға» сияқты өлеңдері арқылы сол кезеңдегі мешеулікті өткір сынға алды. Уытты тілі мен шыншыл мінезі Ақтан Бабиұлын халыққа сыншыл ақын ретінде танытты.
Айтыстары — дәуір айнасы
Ақынның Ұмсындық, Ғазиза, Ақбала секілді ақындармен айтыстары сол дәуірдегі қазақ өмірінің тынысын, қоғамдық көзқарас пен мінез-құлықтың алуан қырын айқын көрсететін көркем шежіре іспетті.
«Өркендеу» және жаңа заман үні
1940 жылдан бастап ол «Өркендеу» газетінің жұмысына белсене араласып, жаңа заманның жаршысы ретінде көрінді. Бұл кезеңде Ақтан Бабиұлы мәдениет пен өнерге салмақты үлес қосқан сергек ойлы қайраткер ретінде де танылды.
Жинақтар мен сахна
Ақынның оннан астам жинағы жарық көріп, драмалық шығармалары театр репертуарының өзегіне айналды.
1940–1960 жылдар
Бұл жылдардағы өлеңдері үгіт-насихат сипатында болып, халықты жаңа қоғам құруға үндеді және ескі мешеулікті қатаң сынауға бағытталды.
Тақырып кеңістігі: достық пен табиғат
Ақын достық пен отаншылдық тақырыбында «Орыс даласы», «Москвам», «Қанды соғыс», «Отан жыры» сияқты шығармалар жазды. Сонымен қатар «Қыс», «Жазғы мысал», «Қобда өзені», «Бесбоғданың қойыны», «Бөкентау» тәрізді табиғат лирикалары оның поэтикалық әлемін кеңейте түсті.
Поэмалары — жанрдың қалыптасуына тірек
Ақтан Бабиұлының «Бүркіт» (1959), «Досымбек-Балқия» (1964), «Өмір жолы» (1970) поэмалары — ақынның қаламгерлік қуатын көпшілікке кең танытқан, көркемдік салмағы жоғары туындылар. Бұл еңбектер оның шығармашылық биігін айқындап қана қоймай, поэма жанрының қалыптасуына да негіз болды.