Қазақша рефераттар

Аурудың клиникалық белгілері

Дизентерия

Дизентерия — тоқ ішектің шырышты қабатын зақымдайтын, іштің жиі өтуімен (нәжісте қан мен ірің араласуы мүмкін) сипатталатын жалпы инфекциялық ауру. Қоздырғышы — Shigella (шигеллалар) тобына жататын микробтар.

Кең тараған түрлері

  • Зонне
  • Флекснер
  • Ньюкасл
  • Григорьев

Тұрақтылығы (сыртқы ортада)

  • Тікелей күн сәулесінде шамамен 30 минут ішінде жойылады.
  • 60°C ортада 10–20 минут ішінде жойылады.
  • 5% фенол ерітіндісінде 1–2 минут ішінде өледі.
  • Суда 5–6 күн сақталуы мүмкін.
  • Топырақта бірнеше ай тіршілік ете алады.

Эпидемиологиясы

1) Ауру көзі

Ауру адам және қоздырғыш тасымалдаушы.

2) Таралу жолдары

  • су арқылы
  • тамақ арқылы
  • жуылмаған қол арқылы
  • жуылмаған жеміс-жидектер арқылы

3) Сезімтал топ

3 жасқа дейінгі балалар.

4) Маусымдылық

Жаз және күз айлары (шілде–қазан).

5) Иммунитет

Тұрақсыз; әртүрлі шигелла түрлеріне иммунитет бөлек қалыптасады.

Клиникалық белгілері

Жасырын кезең

1–7 күн.

Аурудың басталуы және негізгі шағымдар

  • Ауру көбіне тез басталады: дене қызуы көтеріледі, әлсіздік пайда болады.
  • Тәбеті төмендейді, басы ауырады, жүрегі айнып, құсуы мүмкін.
  • Іші бүріп ауырады.
  • Нәжіс тәулігіне 10–15 ретке дейін болуы мүмкін: бастапқыда қан мен ірің аралас, кейін аз мөлшерлі сұйық, ал ауырлау жағдайда соңынан тек іріңді бөліністер байқалуы ықтимал.

Тенезм

Ішектің түйілуіне байланысты баланың қайта-қайта үлкен дәретке отырғысы келуі тенезм деп аталады.

2 жасқа дейінгі балалардағы ерекшеліктер

Ағымының сипаты

  • Ауру жиі ауыр түрде өтеді.
  • Нәжісте көбіне қан араласпауы мүмкін.

Тенезмнің “эквиваленті”

Дәретке отырғызғанда баланың беті қызарып кетуі — тенезмге тең белгі болуы мүмкін.

Сусыздану (эксикоз) және уыттану (токсикоз)

Эксикоз

Жиі құсу мен іш өту су және минералды тұздардың жоғалуына әкеледі. Нәтижесінде дене салмағы тез азаяды, көзі үңірейеді, тері мен шырышты қабаттар құрғайды, ерін кезеріп жарылуы мүмкін.

Токсикоз

Қан арқылы тараған уытты заттардың әсерінен жүрек қызметі нашарлап, тамыр соғысы жиілейді, қан қысымы төмендеуі мүмкін, сондай-ақ бұлшықеттер құрысып, тырысу байқалуы ықтимал.

Асқынулары

  • Өкпенің қабынуы
  • Құлақтың қабынуы
  • Бүйректің қабынуы

Диагноз қою

1) Эпидемиологиялық анамнез

Байланыстарды, ықтимал жұқтыру көзін және таралу жолдарын анықтау.

2) Клиникалық белгілер

Қызба, іштің бүріп ауыруы, жиі нәжіс, тенезм, құсу және сусыздану белгілерін бағалау.

3) Лабораториялық зерттеулер

а) Копрологиялық зерттеу

Нәжісте лейкоциттердің көп мөлшері анықталуы мүмкін.

б) Бактериологиялық анализ

Антибиотик тағайындалмай тұрып, нәжістегі іріңді шырыш бар аймақтардан материал төсектің қасында алынып, жылы күйінде консервант бар пробиркаға салынады да бактериологиялық зертханаға жіберіледі.

в) Қанның серологиялық анализі

Қоздырғышқа қарсы антиденелерді анықтауға көмектеседі.

4) Ректороскопия

Тік ішектің шырышты қабатын тексеру (көрсетілім бойынша).