Ұлттық сана, ұлттық тәрбие
Өзін-өзі тану: рухани-адамгершілік тәрбиенің өзегі
«Өзін-өзі тану» курсы адамның өзін табуына, ең жақсы қасиеттерін ашуына, өз болмысын жоғалтпауына, адамгершілігін сақтап, әрдайым адам қалпын жоғалтпай өмір сүруіне көмектеседі. Шын мәнінде, адамзат тарихының өзі — адамгершілік тұрғысынан өзін-өзі жетілдірудің тұрақты, үздіксіз үдерісі.
Ұлттық сана мен тәрбиені қайдан бастаймыз?
Сара Алпысқызы Назарбаева ұлттық сана мен ұлттық тәрбие мәселелерінің бүгінгі қоғам үшін ерекше өзекті екенін атап өтеді. Сана мен тәрбиені біз ең алдымен отбасынан бастаймыз, әрі қарай мектепке, ұстаздардың беріп жатқан білімі мен тәрбиесіне сүйенеміз.
Тәрбиенің ішінде аса маңызды бағыттардың бірі — рухани-адамгершілік тәрбие. Осы құндылықтарға тікелей назар аударатын пән ретінде «Өзін-өзі танудың» орны бөлек.
Баланың жан дүниесін тәрбиелеу
Баланың жанын тәрбиелеу, ішкі сезімін жеткізе білуге баулу — маңызды міндет. Себебі сезімсіз, махаббатсыз адамның жүрегі жетім. Айналаға, қоршаған ортаға, қоғамға, ең ұсақ тіршілік иесіне дейін риясыз сүйіспеншілік сыйлай білу — жүректің кеңдігі мен рухани байлықтың айқын көрінісі.
Н.Ә. Назарбаев жаңа жағдайларда басты мақсат тек білімді, кәсіби даярлығы бар адам тәрбиелеу емес екенін, сонымен бірге қоғамдық өмірдің барлық саласында ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтарды қабылдай алатын, рухани және адамгершілік әлеуеті жоғары тұлға қалыптастыру қажет екенін ерекше атап көрсетеді.
Пәннің оқушы тұлғасына бағытталуы
Осыған орай «Өзін-өзі тану» пәні әр оқушының тұлғалық дамуына бағытталады: адамның талпынысы, абыройы, жауапкершілігі, ерік-жігері және жалпы ізгі қасиеттері негізгі құндылық ретінде қарастырылады.
Балаға үміт артқан ел
Болашағын жас ұрпақтан көретін халқымыз үшін баланың жанын жүдетпеу — аса маңызды. Балаға мейірім мен қолдау беру оның ішкі тірегін қалыптастырады.
Адамгершілік — мәңгілік құндылық
Адамгершілік тақырыбы — қоғамнан да, уақыт ағымынан да тыс қалмайтын мәңгілік тақырып. Бұл — баланың бойына сіңіруден еш жалықтырмайтын құндылықтар жүйесі.
К.Д. Ушинский тәрбиелеудің басты міндеті адамгершілік ықпал етуден тұратынын айтқан. Өйткені адамгершілік — әрбір адам баласына ғана тән ең құнды қасиеттер жиынтығы. Осы қасиеттерді бойына сіңірген бала өзін дұрыс қабылдап, өзін қоғамның дербес әрі ажырамас бөлігі ретінде сезіне бастайды.
Жаңа сана-сезім және қайтарымсыз жақсылық
Сара Алпысқызы жаңа сана-сезімді тәрбиелеуде адамды беруге, жақындарға, соның ішінде балаларға қамқорлық көрсетуге, қайтарымсыз жақсылық жасауға және құрмет көрсетуге баулу қажет деп есептейді. Себебі үйімізде, ортамызда, қоғамда, мемлекетімізде, тіпті Жер ғаламшарында болып жатқан әр мәселе «адам» деген жоғары атаққа нұқсан келтірмеуі тиіс.
Өмірдің мәнін ұғынуға жол ашу
«Өзін-өзі тану» пәні әрі пән ретінде, әрі тәрбиелік бағыт ретінде балаларға өмірдің мәнін түсінуге, өзіндік көзқарасын қалыптастыруға, өмірдегі өз орны мен рөлін айқындауға жол ашады.
- Баланы жеке тұлға ретінде қабылдауға ықпал етеді.
- Өзіне, өз күші мен қабілеттеріне сенімділігін күшейтеді.
- Жақсылық жасауға, әділ әрі парасатты болуға үйретеді.
- Өзімен және ішкі жан-дүниесімен үйлесімділік орнатуға мүмкіндік береді.
Осы тұста Абайдың: «Махаббат пен әділдік сезімі кімде көбірек болса, сол кісі — ғалым, сол кісі — дана» деген сөзімен келіспеу қиын.
Елек негізгі мектебінің «Өзін-өзі тану» пәні мұғалімі — Кариева Г.А.