Жаяу әскер жолдас
Мен бұл хатты дзоттан жазып отырмын. Біз осы тамаша бекіністі сен үшін арнайы жаңа ғана салып бітірдік. Біз — саперлер — бар шеберлігімізді жұмсап, дзоттың мүмкіндігінше берік әрі сенімді болуына күш салдық.
Құрылыс үстінде біз бір-бірімізге: жаяу әскер бұл бекіністен фашистерге — біздің ата жауымызға — оқ боратады; бәлкім немістерді жақындатып жіберіп, ондап жояр; бәлкім жау дзотты қоршап алар, бірақ біздің жаяу әскер досымыз фашистер түгелдей қырылғанша шайқасады, — дейтінбіз.
«Бұл арада қып-қызыл шайқас болады!»
Сонда қарт сапер Семен айналаны бір шолып өтіп: «Бұл арада қып-қызыл шайқас болады!» — деді.
Мұны естіген комсомолец Ғазиз: «Көзіммен көрсем бе, сол ұрысты?!» — деп саңқ еткені әлі күнге құлағымда.
Сегіз сапердің еңбегі
Біз — сегіз адамбыз. Бәріміз де саперміз. Дзотты бірінші болып салып бітірдік. Жаяу әскер жолдас, осы бекіністің өз ісінің шеберлері — жауынгер саперлер — сен үшін тұрғызғанын есіңде сақта.
Батько туралы
Мен саған біздің бір саперіміз жайында айтайын. Ол — украин. Аса ұстамды, мақтануды білмейтін адам. Біз оны Батько дейміз.
Көпірді бұзу тапсырмасы
Бір күні жау әскері шабуылға шығардың алдында бізге көпірді бұзып, жою тапсырылды. Оны орындауға Батькомен бірге мен де аттандым.
Батько көпірді тас-талқан етті, бірақ біз өз шебімізге қайта алмай қалдық. Азығымыз таусылды. Батько трубкасын құм аралас соңғы бір шым-шым темекі қалдығымен толтырды. Бір тартып, маған ұсынды.
Сол сәтте ойыма бір нақыл түсті: «Досыңның трубкасын тартсаң, досыңды еске аласың». Біз жетекшімізді, жауынгердің ең бірінші досы — командирімізді еске алдық. Бойымызға жаңа жігер құйылды.
Жаудың тылындағы түн
Біз алға ұмтылған жаудың соңынан жүрдік. Түн болатын. Алға баса отырып, жаяу әскер достарымыздың қарсы шабуылға шығуын асыға күттік. Батько екеуіміз шайқасуға белді бекем будық.
Пулемет те, патрон да таптық. Жаудың тылында бекініп алдық. Батько: «Мен — командирмін, менің бұйрығымды орында!» — деді.
Шабуыл сәті
Шабуыл басталды. Жаяу әскеріміз жауға жақсы тойтарыс беріп, кейін қуды. Фашистер келген жағына қарай қаша жөнелді — тура бізге қарай.
Батько «Огонь!» деп қиқу салған сәтте-ақ немістерге қарсы оқ бораттық. Қатты соққыладық. Бір де бір фашист аман қалған жоқ.
Жаяу әскер командирі бізден мұндай көмекті күтпеген еді. Ол алғысын айтып, бізді ер жүрек саперлер деді.
Неге бұл оқиғаны жазып отырмын
Мен осы шағын оқиғаны саперлердің жаумен шайқасуға әрқашан дайын екенін көрсететін мысал ретінде жазып отырмын. Қызыл әскер тұрған жер — әрдайым мықты қамал.
Дзоттың бағасы
Қымбатты жаяу әскер жолдас, бізбен — Батькомен де, Семенмен де — жүзбе-жүз кездесуге үлгермейсің. Біз жаңа шепке кетіп барамыз. Уақытымыз тар.
Бұл дзотты жау оғының астында жүріп жасағанымызды есіңде сақта. Сондықтан да ол бізге ерекше қымбат. Біз оны күні-түні салдық. Жұмыс орнына еңбектеп жетіп, еңбектеп қайта оралып жүрдік.
Орманнан мына жуан бөренелерді осында еңбектеп сүйреп жеткіздік. Осы хатты жазып отырған столды да арнайы өзім жасадым — сенің «Максимің» қай жаққа да бұрылсын деп.
180 градус: жауды күйрететін аймақ
Жаяу әскер жолдас, алдыңдағы жүз сексен градус аймақта жауды күйретуіңе болады.
Біз кетіп бара жатырмыз. Саперлер күректерін, балталарын, араларын жиыстырып жатыр. Менің қаруым — күрек пен балта — стол үстінде, дәл алдымызда жатыр. Соғыс жылында мен олармен достасып алдым.
Өтініш
Мен кетіп бара жатып, жаяу әскер жолдас, сен қанша фашисті жермен-жексен еттің, бұл дзотта не болды — соның бәрін маған хабарлауды өтінемін.
Отан үшін
Қымбатты жаяу әскер жолдасым! Отан қауіпті жағдайда. Мені де, сені де біріктіретін — Отанымыз.
Мен саған Отанымызды қорғау жолында, туған жерімізде опасыз жауға беріспей, батыл да берік төтеп беру үшін мығым бекініс жасадым. Мықты шептен жауға қарсы алға басу жеңіл.
Біз дзотты батыр да батыл, төзімді жауынгерлер үшін тұрғыздық. Бір адым кейін шегінбе!
Бөренедегі жазу
Мен бұл хатты жазып үлгергенше, жолдастарымның бірі анау бөренеге мына сөздерді жазып қойыпты:
Жаяу әскер жолдас! Отанымыз қауіп-қатерде!
Біздің дзоттан жау көрініп тұр. Жау жап-жақын!
Фашистерді үздіксіз жой! Табанды бол!
Бір адым кейін шегінбе!
Сенің досың — Сапер.
Қолтаңбасына қарап, бұл сөздерді ер жүрек сапер Батько жазғанын бірден аңғардым. Бұл тіпті жақсы. Біздің талап-тілегімізді қайта-қайта оқып, жадыңда сақта!
Жауды тас-талқан етуде табысқа жетуіңе тілектеспіз.
Батыс майдан
1942 жыл, август