Бұт - борбайыңды шөпке жырғызып, жалаңаш жүрген сенің тіршілігің құрысын
Көлшік маңындағы кездесу
Көлшік маңындағы көгалда бақа мен кірпі бір-бірінің түрін көріп, қайран қалысты. Көзі бадырайып, жүрегі лүпілдеген бақа кірпіге: «Тұла бойың түгел тікенек, неткен тұрпайысың!» — деді.
Бақаға батпай, бұйығып тұрған кірпі де қалыспады: «Өзгелердің көзінше тұла бойыңды тыртитып, сенің түрің де келісіп тұр екен! Түріңді көргенде, денем түршігіп кетті!» — деп, тікенектерін тікірейтіп, тұмсығын тыжырайтып күліп жіберді.
Сөз қағыстыру
Екі аяғымен жер тіреп, еңсесін көтерген көлбақа іштей сескенсе де, есесін жібергісі келмеді: «Осы көкмайсаға бір аунамай, өмір бойы тікенек арқалаған тіршілігің құрысын!» — деді көмейі бүлкілдеп.
Кірпі тікенек арқасын шөпке үйкеп-үйкеп қойып: «Бұт-борбайыңды шөпке жырғызып, жалаңаш жүрген сенің тіршілігің құрысын!» — деп жауап қатты.
Назар аударар ой
Екеуі де бір-бірінің болмысын мазақ етті, бірақ әрқайсысының «ерекшелігі» — өз тіршілігінің қорғаны.
Бақаның жыры
Бақа тікенек өзіне қадалғандай қаймығып, былай деп бақылдай жөнелді:
Өз әлемін ақтау
Жан сая деп білгенім,
Жалғыз ғана көл менің.
Жап-жалаңаш жүргенім,
Жай-мәнісі — сол менің.
Жалынайын мен кімге,
Жан қысылса әрдайым.
Суға дереу сүңгуге
Жалаңашпын — дап-дайын...
Кірпінің уәжі
Бақаның жайын түсінген кірпінің де қабағы жазылып, ол да тіл қатты:
Қорған болар тікен
Бар шынымды бүкпеген,
Біреу көрсе — бүктелем,
Өлі-тірім сезілмей.
Домаланған тікенге
Көзі барлар жолай ма!
Көне қоймас икемге —
Мен бір жатқан шоңайна!
Жыланды да жабысып,
Жылжытпаудың ебі — осы.
Қамшыласа алысып,
Қан болады денесі!
Түйін
Кірпі осыны айтып, жылан ұстағандай жиырыла қалды. Сол сәтте-ақ бақа «шоп» етіп суға сүңгіп кетті.
Негізгі ой
Сыртқы кейіпке қарап мін тағу оңай. Ал әр болмыстың артында тіршілікке бейімделудің өз қисыны, өз қорғаны бар.