Жастар арасындағы жұмыссыздықтың алдын алу шаралары.
Өңірлік даму: кәсіпкерлікке жүйелі қолдау
Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық дамуының 2003–2015 жылдарға арналған мемлекеттік стратегиясы аясында 2005 жылы кәсіпкерлікті одан әрі дамыту мақсатында Оңтүстік Қазақстан облысында кәсіпкерлікті дамыту мен қолдаудың 2006–2008 жылдарға арналған өңірлік бағдарламасы әзірленіп, қабылданды. Бағдарламада қарастырылған іс-шараларды іске асыру өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына оң ықпалын тигізді.
Негізгі көрсеткіштер
Алдын ала деректер бойынша облыста тіркелген кәсіпкерлік субъектілерінің саны 142,2 мың бірлікті құрады. Оның ішінде жеке тұлғалар 127,7 мың болып, бұл сегментте 266,1 мың адам жұмыспен қамтылған.
Заңды тұлға ретінде тіркелген кәсіпорындар саны 16,6 мың бірлікке жетіп, оның 13,0 мыңы нақты жұмыс істеп тұр. Бұл кәсіпорындарда 72,1 мың адам еңбек етеді.
Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда тіркелген кәсіпкерлік құрылымдарының саны 11,3%-ға артқан.
Қаржылай қолдау: үш деңгейлі модель
Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың негізгі қозғаушы тетіктерінің бірі — шағын кәсіпкерлік құрылымдарын қаржылай қолдау. Өңірде бұл қолдау үш деңгейде жүзеге асырылды: екінші деңгейлі банктер, қоғамдық қорлар және микрокредиттік ұйымдар арқылы.
Жыл басынан берілген қаржы көлемі
Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне бөлінген қаражат құрылымы
- Жалпы көлем
- 74 107,9 млн тг
- Екінші деңгейлі банктер
- 66 818,0 млн тг
- «Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ (аймақтық филиал)
- 475,8 млн тг
- «Несие беру Қазақстандық қоры»
- 4 601,5 млн тг
- «Фермерлер мен кәсіпкерлерді қолдау қоры» (қоғамдық қор)
- 117,4 млн тг
- Ауылшаруашылық және несиелік серіктестіктер
- 2 096,0 млн тг
Барлық қаржылық институттар арқылы шағын және орта кәсіпкерлікке бөлінген несие қаражаттарының көлемі өткен жылдың осы мерзімімен салыстырғанда 45,3%-ға өсті.
Жаңа кәсіпорындар және жұмыс орындары
2008 жылғы 1 қаңтарға қарай облыста заңды тұлға ретінде 1228 кәсіпорын құрылып, 3547 жаңа жұмыс орны ашылды.
Реттеу сапасы: бюрократиясыздандыру және ұсыныстар пакеті
Экономиканы бюрократиясыздандыру және әкімшілік тосқауылдарды жоюдың тиімді тетіктерін қалыптастыру үшін шағын кәсіпкерлікті дамытуға қатысты заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларына ұсыныстар әзірленді.
2008–2010 бағдарламасына ұсыныстар
- Халықаралық Сауда Ұйымына кіру үдерісінде отандық тауар өндірушілерді ықтимал кері әсерлерден қорғау жолдарын нақтылау.
- ISO сериялы халықаралық стандарттарды енгізуде кәсіпкерлерге жеңілдіктер беру тетіктерін қарастыру.
- Шағын және орта бизнеске арналған оқыту бағдарламаларының тұрақты жүйесін қалыптастыру.
Әлеуметтік әріптестік және инфрақұрылым
“Атамекен” одағымен бірлесе мемлекет пен бизнестің әлеуметтік әріптестік стратегиясын, сондай-ақ отандық бизнестің экспортқа бағдарланған жүйесін қалыптастыру бойынша 2007 жылға арналған негізгі бағыттар айқындалды. Сонымен қатар облыстың әлеуметтік саласындағы бірқатар мәселелерді шешуге кәсіпкерлерді тарту ұсынылды.
Үкіметке мемлекеттік-жеке серіктестік негізінде 100 мектеп пен аурухана салу жобасын жүзеге асырудың алғашқы кезектегі шаралар жоспарына ұсыныстар енгізілді. Олардың ішінде құрылыс және құрылыс материалдарын өндіретін кәсіпорындарды кеңейту жобаларын жедел несиелендіру, сондай-ақ отандық құрылыс индустриясы кәсіпорындарының өндірісі туралы ақпаратпен қамтамасыз ету мәселелері бар.
Жастар белсенділігі: өңірлік кездесулерден нақты нәтижелерге дейін
Талдықорған қаласында Парламент Мәжілісінің депутаты, “Жас Отан” жастар қанаты республикалық кеңесінің төрағасы Тәңірберген Бердіоңғаров облыс аумағындағы аудандық және қалалық жастар көшбасшыларымен кеңес өткізді. Іс-шараны Алматы облыстық “Жас Отан” жастар қанаты және “Жетісу жастары” жастар орталығы ұйымдастырды.
Жиынды “Нұр Отан” ХДП облыстық филиалы төрағасының орынбасары Айтбай Сейітов ашып, жастар тәрбиесі мен олардың қоғамдағы орны туралы ой бөлісті. Одан кейін “Жетісу жастары” жастар орталығының директоры Қуаныш Тұрсынбаев “Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы” Заң аясында атқарылған жұмыстардың барысын таныстырып, өзекті мәселелерді талқылады.
Жұмысқа орналастыру
“Жетісу жастары” бос орындар жәрмеңкесі нәтижесінде 16–29 жас аралығындағы 1551 жұмыссыз жастың 1163-і жұмыспен қамтылып, 137 адам тұрақты жұмысқа орналасты.
Патриоттық бағыт
“Менің ауылым” үгіт автопойызы елді мекендерде Отанды сүю және құрметтеу тақырыбында кездесулер мен акциялар өткізіп, 10 000+ жасты қамтыды.
Студенттік құрылыс жасақтары
Жаз айларында 150 студент “Ауыл құрылысы”, “Даубек”, “АЛЖТМ”, “Газ-маркет” құрылыс жасақтарында еңбек етіп, 124 млн тг көлеміндегі құрылыс жұмыстарын орындады.
Қоғамдық диалог және жаңа байланыс
Т. Бердіоңғаров жастарға елде жоғары сенім артылып отырғанын, олардың биліктің әр тармағына келе бастағанын атап өтті. Оның айтуынша, бұл кездесу Парламент пен жастар арасындағы байланысты нығайтудың алғашқы қадамдарының бірі.
Кеңесте облыстық жастар мәслихатының спикері Қимәділ Бекболат, Қапшағай қалалық “Жас Отан” жастар қанатының төрағасы Арыстанғали Сансызбаев, облыстық ішкі саясат департаменті директорының орынбасары Ғалиасқар Сарыбаев сөз сөйлеп, заң аясындағы жұмыстар мен жаңа мәселелерді ортаға салды. Әсіресе, Қапшағай қаласындағы “Жастар-2030” қоғамдық бірлестігінің жұмысы ерекше аталды.
Күмісжан Байжан, Талдықорған.
Тәрбие және құндылық: “Жаңа ғасыр адамы” бастамасы
2009 жылғы 30 қаңтарда Батыс Қазақстан облысы балалардың құқықтарын қорғау департаменті және облыстық отбасы үлгісіндегі балалар ауылының ұйымдастыруымен ООҮБА базасында “Балалардың адамгершілік-рухани тәрбиесі негізінде гуманистік білім беру үдерістерін жүзеге асыру” жобасы шеңберінде “Жаңа ғасыр адамы – дені сау, рухы мықты азамат” тақырыбында дөңгелек үстел өтті.
Шараның мақсаты
- Жас ұрпақты адамгершілік-рухани тұрғыда жан-жақты дамыған, салауатты өмір салтын ұстанатын, дені сау және рухы мықты тұлға ретінде тәрбиелеу.
- Үлкенді сыйлауға, ізеттілікке, инабаттылыққа, адамдарға қол ұшын беруге және қолдауға әрдайым дайын болуға үйрету.
Білімге қол жеткізу: инфрақұрылым және әлеуметтік теңдік
2002 жылы республиканың 554 елді мекенінде мектеп мүлдем болмаған. 625 ауылда орта мектеп, ал 593 ауылда негізгі мектеп болмады. Соның салдарынан 25,5 мың бала күн сайын мектепке жеткізуді қажет етті.
Әсіресе қыс мезгілінде мектепке дейін күн сайын 3 км-ден 40 км-ге дейін жол жүру қажеттілігі оқушылардың сабаққа қатыспауына әсер етті. Мектептен тыс қалған балалар мен жастар арасында аз қамтылған және тұрмысы төмен отбасылардың үлесі айтарлықтай болды.
Материалдық тұрақсыздық, жұмыссыздық және мәжбүрлі көшіп-қону отбасы бюджетіне қысым түсіріп, жекелеген отбасыларды балалардың білім алуына жұмсалатын шығынды үнемдеуге мәжбүр етті. Аз қамтылған отбасы балалары, жетім балалар және денсаулығы әлсіз балалар үшін ыстық тамақпен қамтамасыз ету — білімге қол жеткізудегі маңызды түйткілдердің бірі.
Жүйелік қиындықтар және ілгерілеу
Жоғары оқу орындарына түсе алмаған және қалада қалуды қалайтын ауылдан келген талапкерлер мәселесі өзектілігін сақтап отыр. Ауылдағы білім сапасының төмендігі ауыл жастарының жоғары білім алу бәсекесіне қатысуын қиындатты.
“Білім” мемлекеттік бағдарламасының іске асырылуы білімге қол жеткізуді жақсартуға ықпал етті: 1999 жылдан бастап мектепке дейінгі ұйымдар мен жалпы білім беретін мектептер саны біртіндеп өсті. Дегенмен, білім сапасы, оның нақты құны, материалдық-техникалық база және санитарлық жағдай әлі де сапалы білімге қол жеткізуге кедергі келтіретін факторлар ретінде қала береді.
Қоғамдық қауіпсіздік: алдын алу, сенім және заманауи инфрақұрылым
Мақсаты
Құқық тәртібін нығайту, құқық қорғау органдары жүйесін одан әрі дамыту және жетілдіру; ұйымдасқан және жасөспірімдер қылмысына, нашақорлық пен есірткі бизнесіне, заңсыз көші-қонға қарсы күресті күшейту; қоғамдық тәртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті, оның ішінде жол қауіпсіздігін сапалы деңгейде қамтамасыз ету.
Міндеттері
- 1 Заманауи технологиялар арқылы құқық қорғау органдарын нығайту және қызметін үйлестіруді жақсарту.
- 2 Алдын алу мен ескерту жүйесін озық тәжірибелерді ескере отырып жетілдіру.
- 3 Ұйымдасқан қылмыс, терроризм, діни экстремизм, есірткінің заңсыз айналымы, жеке тұлғаға қарсы ауыр қылмыстарға қарсы іс-қимыл тиімділігін арттыру.
- 4 Сыбайлас жемқорлық деңгейін төмендету және оның экономиканы әлсірететін әсерін азайту.
- 5 Меншік иелерінің құқықтарын заңға қайшы қол сұғушылықтардан қорғайтын құқықтық тетіктерді күшейту.
- 6 Заңға қайшы әрекеттер үшін жазаның бұлтартпауын қамтамасыз ету.
- 7 Құқық қорғау органдары қызметіндегі заңдылықты күшейту.
Шешу жолдары
- Ведомствоаралық үйлестіруді күшейту, халықаралық ынтымақтастық пен тәжірибе алмасуды кеңейту.
- Криминологиялық және криминалистикалық ғылымның соңғы жетістіктерін ескере отырып, заңнаманы жетілдіру.
- Жедел басқару орталықтарын техникалық дамыту: бейнебақылау желісін кеңейту, бағдарламалық қамтамасыз етуді жетілдіру, кіріктірілген деректер банктерін құру.
- Құқық бұзушылықтың алдын алу жұмысына қоғамды кеңінен тарту және халықпен әлеуметтік бағдарланған өзара іс-қимыл қағидаттарын енгізу.
- Құқық қорғау органдары басшыларының халықпен тұрақты есеп беру кездесулерін тәжірибеге енгізу.
- Қоғамдық тәртіпті қорғау саласындағы мемлекеттік қызмет көрсету стандарттарын әзірлеу және енгізу.
Күтілетін нәтижелер
Азаматтардың заңға қарсы қол сұғушылықтан қорғалу сезімін күшейту және құқық қорғау органдары мен халықтың ынтымақтастығын дамыту.
Қоғамдық орындарда жасалатын және кәмелетке толмағандар жасайтын қылмыстарды қоса алғанда, ауыр қылмыстар санын азайту.
Құқық қорғау органдары қызметкерлері арасындағы сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын қысқарту және тергеу сапасын арттыру.
Жол қауіпсіздігі бойынша қосымша шаралар арқылы ЖКО санын азайту және зардаптардың ауырлығын төмендету.
Қылмыстық-атқару жүйесін дамыту: қайта әлеуметтендіру және тиімділік
Мақсаты
Қылмыстық-атқару жүйесі (ҚАЖ) жұмысының тиімділігін арттыру.
Міндеттері
- 1 Ұстау жағдайларын жақсарту, сотталғандарды еңбекпен қамту және жазаларды орындау тиімділігін арттыру.
- 2 Босаған адамдарды әлеуметтік оңалту үшін жағдай жасау.
- 3 Қоғамнан оқшаулауға байланысты емес ықпал ету шараларының тиімділігін арттыру.
- 4 Кадр құрамын нығайту, кәсіби даярлауды жетілдіру, қызметкерлердің құқықтық және әлеуметтік қорғалуын күшейту және жемқорлық тәуекелдерін азайту.
Шешу жолдары
- ҚАЖ-ды дамытудың 2007–2009 жылдарға арналған бағдарламасын қабылдау және іске асыру.
- Медициналық қызмет сапасын арттыру, қауіпті аурулардың алдын алу және емдеу бойынша денсаулық сақтау органдарымен өзара іс-қимылды күшейту.
- Түзеу мекемелеріндегі режимдік және жедел жұмысты нығайту, қауіпсіздікті қамтамасыз ету.
- ҚАЖ кәсіпорындарының өндірістік қуатын жаңарту және мемлекеттік тапсырыстарды көздеу.
- Босаған адамдарды жұмысқа қабылдауға ынталандыру арқылы әлеуметтік оңалту мүмкіндіктерін кеңейту.
- Қоғамнан оқшаулаусыз жазаларды орындайтын құрылымдардың функцияларын кеңейту және сынақтан өткізу қызметін құру.
- Өңірлік ерекшеліктерді ескере отырып, еңбекақы төлеудің сараланған жүйесін енгізу.
Нәтижелері
ҚАЖ жұмысының тиімділігін арттыру: қылмыс деңгейін, рецидивті және бас бостандығынан айыру орындарындағы өлім-жітімді азайту.
Еңбекпен қамтылған сотталғандардың санын ұлғайту және өндірістік әлеуетті күшейту.
Босаған адамдарды әлеуметтік оңалтуға жағдай жасау және балама жазалау шараларын орындау тиімділігін арттыру.
Кадр сапасын жақсарту және ҚАЖ қызметкерлері арасындағы сыбайлас жемқорлық көріністерін азайтуға алғышарт қалыптастыру.