Қазақша рефераттар

Шығармадағы кейіпкерлер

Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы

Қазақ әдебиеті (оқыту тілі — қазақ тілі), 5-сыныпқа арналған бұл тапсырмалар жинағы білім беру мазмұнын жаңарту аясында мұғалімдерге көмекші құрал ретінде әзірленді. Жинақ — мұғалімдердің ұжымдық еңбегінің нәтижесі.

Негізгі мақсаты

Бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар қалыптастырушы бағалауды өткізуге, сабақты жоспарлауға, ұқсас тапсырмаларды құрастыруға және іріктеуге, оқу мақсатына жетуге бағытталған сындарлы кері байланыс беруге үлгі болады.

Икемді қолдану

Жинақ ұсыныстық сипатта берілген: білім алушының қажеттілігі мен мүмкіндігін ескере отырып, тапсырмаларды толықтыруға, өзгертуге және бейімдеуге болады.

Қосымша ресурстар

Нұсқаулықтар, таныстырылымдар, жоспарлар, форум талқылаулары және бейненұсқауларды Назарбаев Зияткерлік мектептері ДББҰ-ның smk.edu ресми сайтынан таба аласыз.

Аудитория және ескертпе

  • Жинақ негізгі мектеп мұғалімдеріне, әдіскерлерге, критериалды бағалау бойынша өңірлік және мектеп үйлестірушілеріне, сондай-ақ басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.
  • Материалдар (суреттер, мәтіндер, бейне және аудио жазбалар және т.б.) қолжетімді ресми интернет-ресурстардан алынды.
  • Жинақ коммерциялық емес мақсатта құрастырылған.

Жемісті жұмыс пен шығармашылық табыс тілейміз!

Мазмұны

1-тоқсан

Бөлім: Таза, мінсіз асыл сөз

4-бет

2-тоқсан

Бөлім: Тәрбиенің қайнар бұлағы

26-бет

3-тоқсан

Бөлім: Адамгершілік — асыл қасиет

44-бет

4-тоқсан

Бөлім: Отбасы құндылықтары

74-бет

1-тоқсан: тапсырмалар құрылымы

Төмендегі тапсырмалар оқылым бойынша оқу мақсаттарына сәйкес ұсынылады. Әр блокта оқу мақсаты, бағалау критерийі, ойлау дағдыларының деңгейі, тапсырмалар және дескрипторлар берілген.

Керқұла атты Кендебай (ертегі)

Оқу мақсаты: 5.1.1.1 — жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау

Бағалау критерийі

Әдеби шығарманың сюжеттік дамуын жанрына қарай баяндайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі: Білу және түсіну

1-тапсырма

Ертегінің сюжеттік желісі бойынша қарапайым жоспар құрыңыз (7 тармақ).

  1. 1.
  2. 2.
  3. 3.
  4. 4.
  5. 5.
  6. 6.
  7. 7.

2-тапсырма

Жұбыңызды жоспарыңызбен таныстырыңыз. Жоспар негізінде ертегінің сюжеттік дамуын әңгімелеңіз.

Дескриптор

  • Ертегінің мазмұны бойынша сөз тіркестерімен жоспар құрады.
  • Жоспар негізінде жұбына ертегіні әңгімелейді.

Керқұла атты Кендебай (тақырып пен идея)

Оқу мақсаты: 5.1.2.1 — шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау

Бағалау критерийі

  • Шығарманың негізгі тақырыбын анықтайды.
  • Әдеби шығарманың идеясын өз көзқарасы негізінде жеткізеді.

Ойлау дағдыларының деңгейі: Қолдану, жоғары деңгей дағдылары

1-тапсырма

Ертегіге сай тақырыпты таңдаңыз.

2-тапсырма

Шығарманың идеясын анықтаңыз. Анықтаған идеяңызды ПОПС формуласы бойынша жазбаша түсіндіріңіз.

ПОПС формуласы

  • 1-сөйлем: Менің ойымша, ертегідегі басты идея — ...
  • 2-сөйлем: Себебі, мен оны былай түсіндіремін: ...
  • 3-сөйлем: Оны мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын: ...
  • 4-сөйлем: Осыған байланысты мынадай қорытындыға келдім: ...

Дескриптор

  • Берілген нұсқалардың ішінен ертегіге сәйкес тақырыпты таңдайды.
  • 1-сөйлемде шығарманың идеясын анықтайды.
  • 2-сөйлемде идеяны таңдаудың себебін түсіндіреді.
  • 3-сөйлемде идеяны нақтылау үшін ертегіден 2 дәлел келтіреді.
  • 4-сөйлемде идеяға қатысты өзіндік тұжырым жасайды.

Кейіпкер образы: портрет және іс-әрекет

Оқу мақсаты: 5.1.3.1 — портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу

Бағалау критерийі

  • Негізгі кейіпкерлердің портретін жинақтайды.
  • Образға қызмет ететін маңызды әрекеттерді талдайды.
  • Жинақталған ақпарат негізінде өз көзқарасын білдіреді.

Ойлау дағдыларының деңгейі: Қолдану, жоғары деңгей дағдылары

Тапсырма

Мәтіннен өзіңізге бөлінген кейіпкерге қатысты сипаттауларды тауып, портретін жинақтаңыз. Ертегідегі ең маңызды 3 әрекетін анықтаңыз. Жинақталған ақпарат негізінде кейіпкер образына қатысты қорытынды жасаңыз.

Жұптық жұмыс: бір оқушы — Кендебай, екінші оқушы — Керқұла ат образына талдау жасайды.

1-оқушы: Кендебай

Ертегідегі портрет
Торсық шеке, аппақ ұл ...
Ең маңызды 3 әрекеті
  1. Аң аулап, кедейлерді қарық қылған.
  2. ...
  3. ...
Көзқарас
...

2-оқушы: Керқұла ат

Ертегідегі портрет
...
Ең маңызды 3 әрекеті
  1. ...
  2. ...
  3. ...
Көзқарас
...

Дескриптор

  • Ертегіден өзіне тиесілі кейіпкердің портретіне қатысты сөз тіркестері мен сөйлемдерді анықтайды.
  • Кейіпкердің ең маңызды 3 әрекетін анықтайды.
  • Портрет пен әрекеттер негізінде кейіпкер образына қатысты пікірін 1 сөйлеммен білдіреді.

Мәнерлеп оқу және жатқа айту

Оқу мақсаты: 5.1.4.1 — шағын үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту

Бағалау критерийі

  • Шығармадан ұнаған эпизодты анықтайды.
  • Эпизодты мәнерлеп жатқа айтады.

Ойлау дағдыларының деңгейі: Қолдану

Тапсырма

Ертегіден өзіңізге ерекше әсер қалдырған эпизодты таңдап, жұбыңызға мәнерлеп жатқа оқыңыз.

Дескриптор

  • Ертегіден әсер еткен эпизодты анықтайды.
  • Эпизодты жаттайды.
  • Жұбына үзіндіні мәнерлеп жатқа оқиды.

Эпикалық шығарма: «Қобыланды батыр» жыры бойынша тапсырмалар

Автор бейнесін анықтау

Оқу мақсаты: 5.2.2.1 — эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау

Бағалау критерийі

  • Жырдағы автордың ойын білдіретін жолдарды табады.
  • Үзінділер негізінде автор образын анықтайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі: Қолдану

1-тапсырма

Шығармадан баяндаушының көзқарасын, пікірін білдіретін үзінділерді белгілеңіз. Осы үзінділерді «қос жазба күнделігі» арқылы түсіндіріңіз.

Жырдан үзінді

Түсіндірме

2-тапсырма

Берілген үзінді негізінде автор бейнесіне талдау жасаңыз.

... Артық туған Қобыланның

Ісі келді жөніне,

Келмеді дұшпан шеніне,

Қалмақтан алған көп олжа,

Әділдікпен батырың

Жиып алып көп халқын,

Бөліп берді еліне,

Пақыр, кедей, кеміне.

Кедейі байға теңеліп,

Риза болды бәрі де

Қобыланды сынды еріне...

Дескриптор

  • Жырдан баяндаушының көзқарасын білдіретін үзінділерді анықтайды.
  • Баяндаушының көзқарасына қатысты өз пікірін білдіреді.
  • Үзінді арқылы автор бейнесін анықтап, сөз тіркестерімен жеткізеді.

Тілдік бейнелеу құралдары

Оқу мақсаты: 5.2.3.1 — көркемдегіш құралдардың мағынасын анықтау

Бағалау критерийі

  • Бейнелеу құралдарын анықтайды.
  • Мағынасына талдау жасайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі: Жоғары деңгей дағдылары

Тапсырма

Жырдан 5 бейнелеу құралын анықтап, мағынасын өз сөзіңізбен түсіндіріңіз.

Тармақтар Түрі Мағынасы
...Құртқа сынды сұлуың Алтын тонға орады... Эпитет Құртқаның ханның қызына лайық сән-салтанатпен киінетінін көрсету.
... ... ...
... ... ...
... ... ...
... ... ...

Дескриптор

  • Шығармадағы 5 түрлі бейнелеу, суреттеу құралдары кездесетін тармақтарды анықтайды.
  • Бейнелеу құралдарының түрін ажыратады.
  • Қолданылу мағынасын өз сөзімен түсіндіреді.

Аңыз: «Асан қайғының жерге айтқан сыны» бойынша тапсырмалар

Сюжеттік даму және рөлдік жұмыс

Оқу мақсаты: 5.1.1.1 — жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау

Тапсырма

Топтағы өз рөліңізге сәйкес міндетті орындаңыз:

  • 2 баяндаушы — мәтін мазмұнын баяндайды.
  • 2 сұрақ қоюшы — сюжет дамуына сай сұрақтар құрастырады.
  • Тыңдаушылар — баяндаушыларды тыңдап, сұрақтарға жауап береді.

Дескриптор

  • Аңыз мазмұнын баяндайды.
  • Сюжеттік дамуына қатысты 6 сұрақ дайындайды.
  • Мазмұн бойынша сұрақтарға жауап береді.

Тақырып пен идея: картамен салыстыру

Оқу мақсаты: 5.1.2.1 — салыстыру арқылы тақырып пен идеяға талдау жасау

Тапсырма

Аңызда кездесетін жер-су атауларын Қазақстанның тарихи кезеңдік картасынан (1-карта) көрсетіңіз. Қазақстанның пайдалы қазбалары картасымен (2-карта) салыстыра отырып, аңызда сын айтылған жерлердің ерекшеліктерін мәтінмен сәйкестендіріп түсіндіріңіз.

Дескриптор

  • Аңызда айтылған жерлердің географиялық орнын картадан анықтайды.
  • Елді мекендерге қатысты айтылған сындарды қазіргі ерекшеліктерімен салыстырады.
  • Салыстыру негізінде шығарманың тақырыбын сөз тіркесімен анықтайды.
  • Шығарманың негізгі идеясын 1 сөйлеммен жеткізеді.

ХХІ ғасырмен байланыстыру: салыстыра бағалау

Оқу мақсаты: 5.3.2.1 — кейіпкерді шынайы өмірмен салыстырып бағалау

1-тапсырма

www.mediakurskzvideo329-aral_tengizi сілтемесі арқылы бейнематериалды көріңіз. Асан қайғы бұл ақпаратқа қандай пікір айтар еді деп ойлайсыз? Өз сөзіңізбен салыстыра отырып бағалаңыз.

2-тапсырма

Асан қайғы сындарды VI–VII ғасырларда айтқан делінеді. Айтылған сындардың бүгінгі күнмен үйлесетінін байқаймыз. Егер көріпкел абыз ХХІ ғасырда өмір сүрсе, өзі баға берген жерлерге қандай сын айтар еді? Асан қайғының рөліне еніп, аңыздағы екі жерге қатысты сын жазыңыз.

Дескриптор

  • Ақпаратқа қатысты кейіпкердің ықтимал пікіріне болжам жасайды.
  • Болжам негізінде өзіндік баға береді.
  • Асан қайғы сын айтқан екі жерді таңдап, ХХІ ғасыр шындығымен байланысты сын жазады.

2-тоқсан: келесі бөлімге өтпелі белгі

2-тоқсан тапсырмалары Дулат Бабатайұлының «О, Ақтан жас, Ақтан жас» шығармасымен жалғасады. (Берілген мәтін үзіндісі осы жерден кейін толық емес болғандықтан, 2-тоқсан мазмұны бастапқы дерекке сай дәл осы тұста аяқталады.)