Тіленші Тоқбайұлы (1746 - 1844) - батыр, би әрі шешен
Тарихи тұлға: Тіленші Тоқбайұлы
Тіленші Тоқбайұлы (1746 – 1844) — батыр, би әрі шешен. Оның әкесі Тоқбай, атасы Бертіс Қожығырұлы қазақ-жоңғар соғыстарында ерлігімен танылған тұлғалар ретінде ел жадында сақталған.
Әскери жолы және ерлігі
Тіленші Тоқбайұлы қазақ даласының батыс бөлігін Еділ қалмақтарынан азат ету жолындағы шайқастарға қатысқан. Жорықтарда көрсеткен қаһармандығы арқасында даңққа бөленіп, мыңбасы қызметіне тағайындалған.
Би және шешен ретіндегі беделі
Ол тек жауынгерлік ерлікпен ғана емес, ел ішіндегі түйіні күрделі дауларды реттеудегі білігімен де ерекшеленген. Халық арасында әділдігімен танылып, сөз саптауы мен уәжі орнықты шешен ретінде құрметке ие болған.
Тәуелсіздік жолындағы ұстанымы
Тіленші Тоқбайұлы қазақ халқының азаттығы мен дербестігі үшін жүргізілген қозғалыстарға да қолдау білдірген. Атап айтқанда, ол Марал ишан Құрманұлының орыс отаршылдығына қарсы күресін қолдап, ел бірлігі мен еркіндігі идеяларын жақтаған.
Бұл дерек Тіленші Тоқбайұлының болмысын бір ғана қырынан емес, ел қорғаны болған батыр, жұрттың сөзін түгендеген би және рухани-азаттық мүддесін жақтаған қайраткер ретінде тұтас танытады.