Қазақша рефераттар

Поэма мен өлеңдер

Өмірбаяны

Хизмет Абдумуталипұлы Абдуллин (1925–1986) 10 қазанда Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Баяндай ауылында дүниеге келген. Алғаш білімді өз ауылында алып, кейін Ташкенсаз орта мектебінде оқыды.

Негізгі деректер

Туған жылы
1925
Қайтыс болған жылы
1986
Туған жері
Баяндай ауылы, Алматы облысы
Қызмет салалары
Жазушы, редактор, аудармашы

Соғыс жылдары және шығармашылық бастауы

Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1943 жылы әскер қатарына алынып, Моңғолия мен Маньчжурия аумағында жапон басқыншыларына қарсы шайқастарға қатысады. Дәл осы кезеңде алғашқы өлеңдері мен әңгімелерін жазуға кіріседі.

Марапаттары

Жапонияны жеңгені үшін және еңбектегі ерлігі үшін медальдарымен марапатталған. Сонымен қатар Құрмет белгісі және Халықтар достығы ордендерінің иегері.

  • «Жапонияны жеңгені үшін» медалі
  • «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі
  • Құрмет белгісі ордені
  • Халықтар достығы ордені

Редакция, баспа және қоғамдық қызмет

1951–1955 жылдары Алматыда шығатын «Жаңа өмір» журналы редакциясында әдеби қызметкер, бөлім бастығы және жауапты хатшы қызметтерін атқарды. Сонымен бірге Қазақ педагогика институтында сырттай оқып, үш курсын тәмамдады.

Қызмет жолының хронологиясы

  1. «Жаңа өмір» журналы 1951–1955

    Әдеби қызметкер, бөлім бастығы, жауапты хатшы.

  2. Қазақ мемлекеттік көркем әдебиет баспасы 1958–1962

    Редактор.

  3. «Коммунизм туғи» газеті 1962–1965

    Бөлім меңгерушісі.

  4. Қазақстан Жазушылар одағы 1955–1958, 1965–1980

    Ұйғыр әдебиеті секциясының меңгерушісі. Бірқатар жылдар бойы осы секцияның жұмысын жүйелі түрде басқарды.

Шығармашылық мұрасы

Жазушының бірнеше повесть пен романдары қазақ және орыс тілдеріне аударылып, баспа жүзін көрді. Ол көркем аударма саласында да белсенді еңбек етті.

Роман және прозалық жинақтар

  • «Турфан аясында» — шетелдегі ұйғырлардың өміріне арналған роман.
  • «Ауылдастар», «Тағдыр», «Отты шеңбер», «Жылдарға жауап», «Гүлстан» және т.б. — повестер мен әңгімелер жинақтары.
  • «Тас түйін» — повестер мен әңгімелер жинағы (қазақ тілінде жарық көрген).

Өлеңдер мен поэмалар

  • «Анаят» — тарихи поэма.
  • «Давутжан» — поэма және өлеңдер.

Аудармалары

А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, Л.Н. Толстой, Р. Тагор, М.В. Исаковский шығармаларын ұйғыр тіліне аударған.

Негізгі басылымдары (таңдамалы)

Атауы Жанры Жылы Баспасы
Гүлстан Повесть 1952 ҚМКӘБ
Һекаялар. Өлеңдер Жинақ 1953 ҚМКӘБ
Анайәт Тарихи поэма 1956 ҚМКӘБ
Давутжан Поэма, өлеңдер 1959 ҚМКӘБ
Муһәббәт вә һәсрет Әңгімелер 1960 ҚМКӘБ
Турпаң тәвәсидә Роман 1968 Жазушы
Тағдыр Роман 1970 Жазушы
Бархандар Әңгімелер 1972 Жазушы
Таңдамалы шығармалары (2 том) Екі томдық 1983–1984 Жазушы