Қазақша рефераттар

ХХІ ғасыр - қатаң бәсеке ғасыры

Ұстаз ұғымының биіктігі мен мәңгілігі

Ұстаз аты — биік әрі мәңгілік. Себебі жас ұрпақты тәрбиелеп, өмірге жетелейтін де — ұстаз. Мұғалім мамандығы барлық мамандықтың бастауы, көшбасшысы. «Ұстаз» сөзі әрдайым үлкен әріппен жазылуға лайық деп ойлаймын, өйткені бұл сөздің өзінде қаншама мағына мен терең мән жатыр.

Тәрбие

Баланың адам болып қалыптасуына ата-анамен қатар мұғалімнің де рөлі айрықша.

Білім

Шәкірттің терең білімді, жан-жақты дамыған тұлға болып өсуі — ұстаз еңбегінің нәтижесі.

Адамгершілік

Ұстаз шәкіртінің бойына құндылықтарды сіңіріп, жауапкершілік пен ізгілікті қалыптастырады.

Мұғалім тұлғасының ықпалы

Мұғалімдік — адамтану: адамның күрделі де қызықты рухани әлеміне үңіле білу. Адам өмір бойы білім алып, оны шәкіртіне түсінікті тілмен жеткізе алса, бұл — ұстаздық қасиеттің ең жоғары көріністерінің бірі.

Назарда ұсталатын ой

Мәлік Ғабдуллиннің пікірінше, мұғалімнің білімділігі ғана емес, жүріс-тұрысы, жайдары мінезі, тіпті сыртқы келбеті мен киімі де оқушыға жақсы мағынада қатты әсер етеді.

Әр ұстаз өз ісіне жауапты болғандықтан, барынша еңбек етеді. Бүгінгі таңда еліміздің саналы өміріне белсене араласатын жас ұрпақты тәрбиелеу ісінде білім саласында қызмет етіп жүрген ұстаздарға үлкен міндет жүктеліп отыр.

XXI ғасыр талабы: бәсеке және жаңару

XXI ғасыр — қатаң бәсеке ғасыры. Ел дамуы үшін білімді терең меңгерген, белсенді, қабілетті, үнемі ізденісте жүретін ұстаздардың қажеттігін өмірдің өзі дәлелдеп отыр. Тәуелсіз мемлекетіміздің әлемнің алдыңғы қатарлы елдерімен иықтас болуы үшін білім беру мазмұнын жетілдіру, жаңа оқу жоспарларына көшу, жаңа әдіс-тәсілдерді енгізу — уақыт талабы.

Білімді ұрпақ — болашақ кепілі

Қашан да білімді ұрпақ — ел ертеңінің тірегі. Егемен еліміздің тағдыры, жас ұрпақтың тағдыры — бүгінгі ұстаздардың қолында.

Жүйелі өзгеріс қажет

Заманауи білім беру жүйесінсіз, алысты барлап, кең ауқымды жаңаша ойлай білетін басқарушыларсыз инновациялық экономика құру қиын.

Мұғалім ұстанымы және кәсіби шешім

Психологтар «ұстаным» ұғымын адамның іс-әрекетке бейімділігімен байланыстырады, ал социологтар оны негізгі құндылық ретінде атап көрсетеді. Мұғалімнің ұстанымы оның көзқарасының қалыптасуына зор ықпал етеді; көзқарас — шешім қабылдаудың және сыныптағы әрекеттерді түсіндірудің негізі.

Оқыту құралдарының іргетасы

  • мұғалімнің болжамдары;
  • кәсіби білімі;
  • ұстанымы мен құндылықтары;
  • көзқарастары.

Осы элементтер біріге отырып, мұғалімнің жеке кәсіби «сызбасын» қалыптастырады: ұстаным — қабылданған шешімнің және нақты іс-әрекеттің өзегі.

Дегенмен, тамыры терең ұстанымдар кейде жаңашыл идеяларды қабылдау қабілетін шектеуі мүмкін. Егер дәстүрлі, дайын білім беруге негізделген стильмен оқытатын мұғалім сыни тұрғыдан ойлайтын оқушыны қалыптастырғысы келсе, алдымен өзінің де сыни ойлауын дамытып, жаңа идеяларға көкжиегін кеңейтуі қажет. («Мұғалімге арналған нұсқаулық», 7-бет.)

Инновация: ұстаздың жаңа рөлі

Білім беру үдерісін заман талабына сай жақсартудың тағы бір жолы — инновация: жаңалықтарды үйрету, қабылдау, бағалау және қолдану үдерісін басқару. Бүгінде тек пән мұғалімі болу жеткіліксіз; мұғалім — жаңашыл, инновациялық технологияларды меңгерген инноватор болуы тиіс.

Иннотехникке апарар қадамдар

  1. инновациялық технологияларды меңгеру;
  2. пән бойынша қай тақырыпқа тиімді екенін зерттеу;
  3. сабақта жүйелі қолдану және нәтижесін талдау;
  4. тәжірибені жетілдіріп, қайталай дамыту.

Сабақ — педагогикалық шығарма

Сабақ ұстаздың үздіксіз ізденісі мен еңбегінен туады. Сабақ үстінде түрлі күрделі жағдайлар кездеседі; шебер ұстаз солардың бәрін сауатты басқарып, оқу үдерісін мазмұнды әрі әрлендірілген қалыпта жүргізе біледі.

Қазіргі қоғамдағы мұғалім бейнесі

Қазіргі қоғамдағы мұғалім — өз көзқарасы бар, жігерлі тұлға; зерттеушілік, ойшылдық, шығармашылық қасиеттері дамыған маман. Ең маңыздысы — осы қасиеттер арқылы оқушыны өз бетінше оқуға, ізденуге, білімін кеңейтуге үйрете алуы.

Дәйексөз және түйін

«Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға», — деп Абай атамыз айтқандай, ұстаз еңбегі — қыр-сыры мол, қиын да жауапты, әрі шығармашылықты талап ететін еңбек.

Ұстаз жолы қиынырақ басқадан,
Сырлары мол әлі сыртқа шашалмаған.
Шаршаса да осы жолдың бойында,
Қандай жақсы шын бақытын тапса адам.

Ұстаз аты — биік әрі мәңгілік. Сондықтан ұстаз еңбегін құрметтеп, бағалай білейік — ойымды осы түйінмен аяқтағым келеді.