Қазақша рефераттар

Ғарышқа ұшуы

Тұлға

Талғат Амангелдіұлы Мұсабаев

Талғат Амангелдіұлы Мұсабаев — қазақстандық ғарышкер-зерттеуші, техника ғылымдарының докторы (2008), авиация генерал-лейтенанты (2007). Ол Қазақстанның ұлттық ғарыш агенттігін басқарған және ғарыштағы сапарларымен әлемдік рекордтар қатарына енген.

Туған жері мен күні

1951 ж. 7 қаңтар

Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Қарғалы ауылы

Әскери дәрежесі

Авиация генерал-лейтенанты

2007 жылдан бастап

Ғарыштағы жалпы уақыты

341 күн 9 сағат 48 минут

Үш экспедицияның жиынтық көрсеткіші

Ұшулар

Союз ТМ-19, ТМ-27, ТМ-32

Іріктелуі: 1990

Негізгі рөлдері

  • Ғарышкер-зерттеуші: орбитада ұзақмерзімді және қысқамерзімді миссиялар.
  • Ұйымдастырушы басшы: Қазақстанның ұлттық ғарыш агенттігінің төрағасы қызметін атқарған.
  • Әскери авиация: ҚР авиация генерал-лейтенанты, сондай-ақ запастағы РФ ӘӘК генерал-майоры ретінде аталады.

Қысқаша өмірбаяны

  1. 1951

    Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Қарғалы ауылында дүниеге келді.

  2. 1974

    Рига азаматтық авиация инженерлері институтын бітіріп, инженер мамандығын алды.

  3. 1974–1984

    Бұрындай әуе кәсіпорнында инженер болып қызмет етті, кейін әуе кәсіпорындарында саяси-тәрбие бағытындағы жұмыста болды.

  4. 1984–1987

    Алматы әуе клубында оқуды аяқтады, ұшқыш даярлау курсынан өтіп, азаматтық авиация пилоты куәлігін алды.

  5. 1987–1990

    Азаматтық авиацияда ұшқыш және ұшақ командирі қызметтерін атқарды.

  6. 1991

    Ғарышқа ұшуға дайындықты бастады, қосалқы ғарышкер ретінде экипаж құрамында болды.

  7. 2000

    Техника ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін қорғады.

  8. 2001–2005

    Ресейдің ғарыш саласындағы мекемелерінде қызмет атқарды.

  9. 2005–2007

    «Бәйтерек» АҚ (Қазақстан–Ресей бірлескен кәсіпорны) бас директоры болды.

  10. 2007

    Қазақстанның әуе-ғарыш агенттігін басқарды, 11 сәуірден бастап Қазақстанның ұлттық ғарыш агенттігінің төрағасы қызметіне кірісті.

Ғарышқа ұшуы

Бірінші ұшу — «Союз ТМ-19»

1994

Алғаш рет ғарышқа ұшып, орбитада 126 күн болды.

Екінші ұшу — «Союз ТМ-27»

1998

Екінші сапарында ғарышта 208 күн өткізді. Бұл миссия барысында ол бір ай ішінде 5 рет ашық ғарышқа шығып, жалпы ұзақтығы 30 сағат 8 минут болғаны туралы дерек Гиннестің рекордтар кітабында тіркелген.

Экипаж туралы

  • Ұшу кезінде: Л. Эйартс және Николай Бударинмен бірге.
  • Қону кезінде: Николай Бударин және Юрий Батуринмен бірге.

Үшінші ұшу — «Союз ТМ-32»

2001

Үшінші миссиясында орбитада 8 күн болды.

Әскери атағы

Әскери атағы ретінде запастағы РФ ӘӘК генерал-майоры және Қазақстан Республикасының авиация генерал-лейтенанты (2007 жылдан) деп көрсетіледі.

Хоббиі

  • Фортепианода ойнау
  • Гитарада ойнау
  • Ән айту

Марапаттары

Қазақстан Республикасы

  • Халық Қаһарманы атағы (1995)
  • Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы атағы (1995)
  • Отан ордені (1998)
  • Барыс ордені, I дәрежесі
  • Астана медалі (1999)

Ресей Федерациясы

  • Дружба народов ордені (1991)
  • Герой Российской Федерации атағы (1994)
  • Лётчик-космонавт РФ (1994)
  • «За заслуги перед Отечеством» ордені, III дәрежесі (1998)
  • «За заслуги перед Отечеством» ордені, II дәрежесі

Аустрия Республикасы

Аустрия Республикасының ордені.

Америка Құрама Штаттары

Ғарышқа ұшқаны үшін NASA медалі (1998).

«Союз ТМ-32» экипажы

Деннис Тито (Dennis Tito), Талғат Мұсабаев, Юрий Батурин.

Жанұя жағдайы

Зайыбы
Мұсабаева (Лацис) Виктория Вольдемаровна, 1952 ж. туған, стоматолог дәрігер.
Ұлы
Мұсабаев Данияр Талғатұлы, 1975 ж. туған, Қазақстан Республикасы ІІМ әскери қызметкері.
Қызы
Мұсабаева Кәмилә Талғатқызы, 1981 ж. туған.

Санат: KZ портал · Қазақша рефераттар жинағы