Асқазанның қимылдық әрекеттерінің бұзылыстары

Асқазанның қимылдық әрекеттерінің бұзылыстары

Асқазанның қимылдық қызметі бұзылғанда негізгі өзгерістер перистальтиканың және бұлшықет тонусының ауытқуымен, сондай-ақ тағамның асқазаннан ішекке өтуінің баяулауымен және құсумен көрінеді.

Перистальтика (грек. peristaltikos) — қуыс ағзалардың тегіс бұлшықеттері жиырылып, тағам қойыртпасын жан-жағынан қысып, алға жылжытатын қозғалыс.

Перистальтиканың күшеюі

Перистальтиканың ұлғаюы көбіне гастритте және асқазанның ойық жара ауруында байқалады. Бұл кезде бұлшықет талшықтарының кейбір топтары шамадан тыс жиырылып, асқазанда ауырсыну сезімін туындатуы мүмкін.

Жиі қатар жүретін белгі
Қимылдық белсенділік артқанда асқазан сөлінің қышқылдығы да көбіне жоғарылайды.
Нәтижесі
Қышқыл тағам ұлтабарға өткенде пилорустың қысқышы ұзақ уақыт жабық болып, тағамның ұлтабарға ауысуы баяулайды.

Асқазан қимылының төмендеуі (гипокинез)

Асқазанның қимылдық әрекетінің төмендеуі гастрит кезінде, іш қуысы ағзалары төмен ығысқанда (гастроптоз, спланхноптоз), сондай-ақ жүдегенде және жалпы әлсіздік жағдайларында жиі кездеседі.

Сонымен қатар тым майлы немесе дәмі нашар тағам жеу, қорқыныш, қайғы және басқа да жағымсыз эмоциялар асқазан қимылын төмендетеді.

Сфинктер әлсіреуі және қыжыл

Өңеш пен асқазан арасындағы сфинктер (грек. sphinkter — қысқыш) әлсірегенде асқазан ішіндегі қышқыл заттар өңешке кері өтіп, төс артында жүрек қыжылы сезімін туындатады.

Пилороспазм және салдары

Пилороспазм кезінде асқазаннан тағамның ұлтабарға өтуі бұзылып, асқазанның қимылдық қызметінің ауыр бұзылыстары дамуы мүмкін. Мұндай жағдай асқазан мен ұлтабардың ойық жара ауруында, кейбір гастрит түрлерінде, пилородуоденитте, асқазан полипозында және басқа да іш қуысы ағзаларының ауруларында кездеседі.

1) Компенсация

Перистальтика уақытша күшейеді.

2) Құрылымдық жауап

Бұлшықет қабығының гипертрофиясы қалыптасады.

3) Ұзаққа созылса

Пилорус аймағында гипертрофиялық тарылу (стеноз) дамуы мүмкін.