Ашық сабақтың барысы
Сабақтың барысы
Төмендегі бөлімдер сабақ құрылымын сақтай отырып берілді. Мәтін редакцияланып, грамматикасы түзетілді.
I. Сәлемдесу
Сәлеметсіңдер ме, менің сүйікті оқушыларым! Сендерді көргеніме өте қуаныштымын!
Біз тағы да өзіміздің кең де жарық сыныбымызға жиналдық. Қош келдіңдер!
II. «Шаттық шеңбері»
Балалар, бәріміз шаттық шеңберіне жиналайық. Бір-бірімізге бүгінгі күніміздің тамаша өтуіне арнап жақсы тілектер айтайық.
Өлең жолдары
Алдымыздан кезіккен, Көп танысты көреміз. Бәріне де ізетпен, Біздер сәлем береміз.
Ән: «Мектебім»
Куплет
Ашық-жарқын күнімдей, Ұстазым бар күнімдей. Мейірімін төккен, Аялап бір өпкен.
Қайырмасы
Әріптерді танып, Білімге бір қанып. Қадіріңді ұғып, Жанға ләззат алып. Сен болмасаң, мектеп, Мақсатқа кім жетпек? Құшағыңды ашып, Қызғалдақтай көктеп.
III. Ынталандыру сұрақтары
- Ұстаз деп кімді айтамыз?
- Сендер кімдерді өздеріңе ұстаз санайсыңдар?
- Ұстаздарыңды қалай қуантар едіңдер?
Тәрбие, тәлім, білім, ақыл беретін адамдарды біз ұстаз дейміз. Ата-ана — ұстаз, мұғалім — ұстаз, үлкендер — ұстаз, кітап — ұстаз. Олар біздің жақсы адам болып қалыптасуымызға көмектеседі.
IV. Әңгімелеу: «Өнерлі жігіт» аңызы
Бір күні Әл-Фараби базарға барса, бір жас жігіт тісімен шеге суырып, әртүрлі өнер көрсетіп отыр екен. Оны көрген жұрт риза болып, тиын-тебен тастап кетеді.
Әбунасыр одан: «Күніне қанша табасың?» — деп сұрайды. Жігіт: «Екі дирхемге жетер-жетпес қана», — дейді. Сонда Әл-Фараби: «Онда сен бұл өнерді таста. Маған ер, мен саған оқу үйретемін, күніне төрт дирхем беремін», — деп ертіп алады.
Мұны естіген бір саудагер: «Мына дәруіштің дені сау ма? Өзі оқытып, әрі оған төрт дирхем төлегені несі?» — деп күліпті. Кейін әлгі бала үлкен ғалым болыпты деген сөз бар.
Талқылау сұрақтары
- Әл-Фараби жігітке нені үйреткісі келді? Неліктен?
- Шәкірттің жақсы адам болып қалыптасуына ұстаз қаншалықты еңбек сіңіреді деп ойлайсыңдар?
- Білім адамға не үшін керек?
Ұстаздың еңбегі зор: ол әр баланың бойындағы жақсы қасиеттерді байқап, болашақта өз орнын табуына көмектеседі. Сол үшін аянбай еңбек етеді.
V. Жағдаятты талдау
Жағдаят 1
Ғазиз асығып келе жатып, дәлізде мұғалімді қағып кетті.
Жағдаят 2
Дәулет сабаққа кешігіп қалды.
Жағдаят 3
Арсен мен Мәулен дүкен қабырғасына сурет салып ойнады. Арсен болса қашып кетті.
Әр жағдаят бойынша дұрыс әрекет, сыйластық нормалары және жауапкершілік туралы пікір алмасу жүргізіледі.
VI. Мәтінмен жұмыс: А. Сопыбеков «Ұстаз»
Өлең
Күлімдеген, әрбір жастың — күнім деген, Қарлығаштай қамқор болып ұстазым. Көңіл сырын дәл басқан. Жаны жайсаң, жайдары жан, Талаптанып ұғындырған сөз сазын. Қанаттанып — өмір сырын ұғамыз. Бәрін білген, білім берген Жас ұрпаққа талмастан. Білім алып тұлғаланып — Азамат боп шығамыз.
Талқылау
- Өлеңде «ұстаз» деп кімді айтып отыр?
- Ұстаздың қандай қасиеттері суреттелген?
- Өлеңнің негізгі ойы туралы өз пікіріңді айт.
VII. Шығармашылық жұмыс
Оқушылар топқа бөлінеді. Әр топ «Менің ұстазым» тақырыбына шағын әңгіме жазады және өзіне ұнайтын ұстаз қасиеттерін айтып, қағазға бейнелейді. Соңында әр топ өз жұмысын таныстырады.
VIII. «Тыныштық сәті»
Балалардың денесі мен ойы тынықтырылады. Денені түзу ұстап, басты жоғары көтеріп, ыңғайланып отырамыз. Көзді жұмса да болады. Ауаны терең жұтып, еркін тыныстаймыз. Денемізді бос ұстап, айналамыздағы тіршілік бізді аялап, қоршап, қамқор болып жатқанын елестетеміз.
2 минут тыныш отырамыз. Ойды жинақтаған соң, көзімізді ашамыз.
IX. Тапсырма
Тақтадағы суретке қарап, ұстаз еңбегі туралы өз ойларыңды айтыңдар.
X. Дәйексөз
«Мұғалім — мектептің жүрегі»
Ы. Алтынсарин
Ыбырай Алтынсарин — қазақ жерінде тұңғыш мектеп ашқан ағартушы-педагог. «Мұғалім — мектептің жүрегі» деген сөздің мәні терең: оқушы мектепте мұғалім еңбегі арқылы оқу, білім, тәлім алады. Мұғалім баланы жақсылыққа, ізгілікке, бақытқа жетелейді.
Дәйексөзді жүрекше дәптерге жазып аламыз. (Дәйексөз ребус арқылы шешіледі.)
XI. Жаңа ақпарат
Ұстаз мектепте білім мен тәрбие беріп, адамгершілік нұрын төгеді. Мұғалім жас ұрпаққа өз өнерін, тәжірибесін, білімін үйретеді; адамның айналаға, достарына, табиғатқа деген дұрыс көзқарасын қалыптастырады. Ол өмірге деген сенімді арттырып, өз жолын табуға көмектеседі.
XII. Сергіту сәті
Қимыл-қозғалыс өлеңі
Шынығамыз жастай біз, Жаттығуды бастаймыз. Бір, екі, үш — екі рет, Бойымызға жинап күш.
Жарайсыңдар, балалар! Енді орындарымызға жайғасайық.
XIII. Дәптермен жұмыс
Дәптерде берілген тапсырманы орындаймыз: сол жақ бетте ұстаздың суреті берілген. Оң жақтағы бос торкөздерге ұстазыңа сыйлағың келетін сыйлықтың суретін салып, бояйсыңдар.
XIV. Топтастыру
«Мен жақсы бала болу үшін…» қандай қасиеттер керек?
Күн тармақтарына өз ойларыңды жазыңдар. Мысалы: рухани бай, білімді, өзіне сенімді, еңбекқор, мейірімді, жауапты бала болу.
XV. Ойын: «Жас тілші»
Ойын шарты: балалар жас тілшілер рөлінде мұғалімнен сұхбат алады. Мұғалім өзінің ұстаздық еңбек жолын, оқытқан шәкірттерін, олардың жетістіктерін және оқушылармен сыйластық қарым-қатынасын бейнелейтін алдын ала дайындалған фотомонтажды тақтаға іледі.
Әр бала фотомонтажға сүйене отырып, өзі таңдаған сұрақтарын қояды, мұғалім жауап береді. Ойын соңында мұғалім бұл мамандықты не үшін таңдағаны туралы қысқаша ой бөліседі.
Қажетті құрал
Фотомонтаж.
XVI. «Ойланайық — пікірлесейік»
- Ұстаз туралы қандай мақал-мәтелдерді білесіңдер?
- «Ұстазы жақсының ұстамы жақсы» деген мақалды қалай түсінесіңдер?
Біз кімнен немесе неден тәлім-тәрбие, өнеге алып, үйренсек — соны ұстаз санаймыз. Ұстаз бізге құбылыстар мен әрекеттерді, құндылықтарды танып-білуге және ажырата алуға үйретеді. Ұстаздан алған білімін бойына сіңіріп, өмірде дұрыс қолдана алған шәкірт — нағыз білімді шәкірт.
XVII. «Жүректен — жүрекке»
Жүрекше арқылы бір-бірімізге жылы лебіз, жүрекжарды тілектер айтайық.
Ұстаз — тек оқу мен жазуды үйретіп, білім беретін мұғалім ғана емес. Ол қиналған сәтте қол ұшын беретін көмекші, қамқор жан; іздеген сұраққа және бастаған іске ақыл-кеңес беретін ақылшы; бірге еңбек ететін сенімді дос.
XVIII. Қорытынды
Шәкірттерінің жақсы қырынан көрініп, үлкен жетістіктерге жетуі — ұстаз үшін ең үлкен қуаныш. Сондықтан ұстаздарыңды ренжітпеңдер.
Ән: «Мұғалім — ол біздің әні»
Сөзі — Мұзафар Әлімбаев, әні — Ибрагим Нүсіпбаев
Куплет
Білімнің кілтіндей Әліппе ұстатқан. Оқуға іркілмей, Тоқуға ұштаған.
Қайырмасы
Қамқоры ұл-қыздың, Мұғалім — ол біздің! Қамқоры ұл-қыздың, Мұғалім — ол біздің!
Жалғасы
Қиынға төзуге Үйреткен қашанда. Жаманнан безуге, Жақсылық жасауға.
Назарларыңызға рахмет! Сау болыңыздар! Сыныбымыз атынан жасалған жүрекшелерді қабыл алыңыздар.