Жиырма бесінші көктем

Өмірбаяны

Тұманбай Молдағалиев 1935 жылы 20 наурызда Алматы облысының Еңбекшіқазақ ауданындағы Жарсу ауылында дүниеге келді. 1956 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін тәмамдады.

Еңбек жолы

  • Еңбек жолын «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас алаш») газетінде әдеби қызметкер болып бастады.
  • 1956–1959 жылдары «Пионер» журналында әдеби қызметкер болды.
  • 1959–1971 жылдары «Жазушы» баспасында редактор, аға редактор қызметін атқарды.
  • 1971–1973 жылдары «Балдырған» журналында жауапты хатшы болды.
  • 1973–1984 жылдары «Жалын» альманахының бас редакторы болды.
  • 1984–1986 жылдары Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының хатшысы қызметін атқарды.
  • Кейін «Балдырған» журналының бас редакторы болды.

Шығармашылық белес

Ақынның тұңғыш өлеңдер жинағы 1957 жылы «Студент дәптері» деген атпен жарық көрді. Осы уақыттан бері ақынның қырықтан астам кітабы басылды.

Тұманбай Молдағалиев орыс және батыс классиктерінің, сондай-ақ туысқан республикалар ақындарының өлеңдерін қазақ тіліне аударып, ұлттық әдебиеттің өрісін кеңейтті.

Марапаттары мен атақтары

  • 1968«Жаңа дәптер» жинағы үшін Республика Комсомолы сыйлығы.
  • 1982«Жүректегі жазулар» кітабы үшін Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығы.
  • 1992 — Бүкіл түркі дүниесі ақындарының Физули және Жамбыл атындағы халықаралық сыйлықтары.
  • Қазақстанның халық жазушысы.
  • 2004«Парасат» ордені.

Ән мәтіндері

Ақын Н. Тілендиевтің, Ш. Қалдаяқовтың, Ә. Бейсеуовтің көптеген әндеріне өлең жазды. Кең танылған әндерінің қатарында: «Құстар әні», «Құстар қайтып келеді», «Бақыт құшағында», «Әнім сен едің», «Шақырады көктем» және басқалары бар.

2007 жылы ақынның ән мәтіндері топтастырылған «Құстар қайтып барады» атты жинағы жарық көрді.

Қоғамдық мойындау

  • 1957 — Тың жерді игергені үшін медалі.
  • 1970 — Еңбектегі ерлігі үшін медалі.
  • Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Грамотасымен марапатталған.

Шығармалары (толық тізім)

1957 — «Студент дәптері». Өлеңдер. Алматы, ҚМКӘБ.
1960 — «Кәмила». Өлеңдер мен поэма. Алматы, ҚМКӘБ.
1961 — «Құралай». Өлеңдер. Алматы, ҚМКӘБ.
1964 — «Алатау қызы». Өлеңдер мен поэма. Алматы, ҚМКӘБ.
1966 — «Зулайды күндер». Өлеңдер. Алматы, «Жазушы».
1967 — «Жаңа дәптер». Өлеңдер. Алматы, «Жазушы».
1969 — «Шақырады жаз мені». Өлеңдер. Алматы, «Жазушы».
1971 — «Қош, көктем». Таңдамалы. Алматы, «Жазушы».
1973 — «Жүрек ояу қашанда». Өлеңдер. Алматы, «Жазушы».
1974 — «Хаттар, хаттар». Поэмалар. Алматы, «Жазушы».
1975 — «Махаббат оты сөнбейді». Өлеңдер. Алматы.
1976 — «Мен де жиырма жаста едім». Өлеңдер. Алматы, «Жазушы».
1978 — «Құстар қайтып келеді». Өлеңдер. Алматы, «Жазушы».
1979 — «Таудан түскен сәуле». Өлеңдер. Алматы, «Жазушы».
1980 — «Жиырма бесінші көктем». Бір томдық. Алматы, «Жазушы».
1983 — «Жүректегі жазулар». Өлеңдер. Алматы, «Жазушы».
1985 — «Тынық мұхит дәптері». Өлеңдер. Алматы, «Жазушы».
1996 — Таңдамалы шығармаларының үш томдығы: «Жаз да өтіп барады».
2000 — «Сарыала күз келгенде».
2001 — «Туған елім – тірегім».
2002 — «Сағындырған көктемдер».
2004 — 14 томдық шығармалар жинағы.
2005 — Екі томдық өлеңдер жинағы. Алматы, «Жазушы».
2006 — «Шыңдағы гүлдер». Алматы, «Жазушы».
2008 — «Қар жауып тұр». Алматы, «Жазушы».
2009 — «Ұмытпа мені». Алматы, «Дәуір».