Жер-су реформасы.

Жер-су реформасы

Жер мәселесіндегі патша өкіметінің отаршылдық саясатының ауыр зардаптарын жоюға бағытталған шаралар жүзеге асырылды. 1921–1922 жылдары жүргізілген аграрлық қайта құрулар жерді қайтару, жер қорын қалыптастыру және ауылдағы әлеуметтік қатынастарды өзгерту сияқты маңызды міндеттерді қамтыды.

Негізгі шешімдер мен нәтижелер (1921)

1921 жылғы сәуір

Патша өкіметі тұсында Сібір және Орал казак әскерлеріне берілген жерлерді қазақтарға қайтару туралы декрет қабылданды.

Ертіс өңірі
177 мың
десятина жер қайтарылды
Оралдың сол жағалауы
208 мың
десятина жер қазақтарға берілді

1921 жыл

Жетісуда жер реформасы жүргізіліп, жерді еңбекші халыққа қайта бөлу көзделді.

Қайтарылған жер
460 мың
десятина — қазақ, қырғыз, ұйғыр еңбекшілеріне
Жер қоры
1 млн.+
десятинадан астам қор құрылды

1921–1922 жылдардағы аграрлық қайта құрулар нәтижесінде 300 мыңға жуық адам Қытайдан Қазақстанға оралды.

1921–1922 жылдардағы жер реформасының маңызы

  • Қоғамдық мобилизация

    Еңбекшілерді социалистік құрылысқа тартуда маңызды рөл атқарды.

  • Отаршылдық саясатқа әсері

    Отаршылдық аграрлық саясатқа нақты соққы берді.

  • Ауыл құрылымындағы өзгеріс

    Қазақ ауылындағы патриархаттық-феодалдық негіздің әлсіреуіне ықпал етті.

  • Қоғамдық келісім

    Ұлттық келісімнің орнығуына алғышарттар қалыптастырды.