Санитарлық өңдеуді ұйымдастыру

Төтенше жағдай ошағында эпидемияға қарсы және санитарлық-гигиеналық ұйымдастыру

Қалыпты жағдайда сырқаттанушылық деңгейінің жоғарылауы бір немесе бірнеше инфекцияның тіркелуіне байланысты болады. Мұнда эпидемиялық процеске берілу факторлары (су, тағам өнімдері, тасымалдаушылар) қосылады немесе науқастар саны мен қоздырғыштың таралу қарқыны артады (мысалы, ауа-тамшылы жол арқылы). Нәтижесінде жұқпалы аурулардың эпидемиялық «жарылысы» орын алуы мүмкін.

Маңызды байқау

Тұмау сияқты инфекциялар тіркелгеннің өзінде, бір қала тұрғындарының сырқаттануы әдетте 13%-дан аспайды.

Апат аймағындағы ерекшелік

Апат немесе зілзала жағдайында эпидемиялық ошақта алғашқы инфекция көзін (бірінші буынды) анықтау қиындайды: нақты «көз» табылмауы мүмкін, ал берілу жолдары ғана айқын байқалады.

Мұндай жағдайда «жарылыс» алдымен орын алып, содан кейін ғана эпидемияның «жалғасы» науқаспен байланыста болған адамдарға таралады: тұрғындар тығыз орналасқан жерлерде, отбасында, жұмыс орындарында, құтқарушылар арасында, сондай-ақ науқастар мен зардап шеккендерді эвакуациялау барысында.

Санитарлық-гигиеналық және эпидемияға қарсы шаралардың мақсаты

Санитарлық-гигиеналық және эпидемияға қарсы шаралар тұрғындардың денсаулығын сақтау мен нығайтуға, жұқпалы аурулардың алдын алуға және эпидемиялық ошақты жоюға бағытталады. Бұл жұмыстар азаматтық қорғаныс (АҚ) қызметінің барлық кезеңінде және зілзала салдарын жою барысында үздіксіз жүргізіледі.

Ұйымдастыру

Қалаларда, елді мекендерде және халық шаруашылығы объектілерінде шараларды сол жердегі АҚ басшысы ұйымдастырады.

Жетекшілік

Іс-шараларды жүргізудің тікелей жетекшілігі АҚ медициналық қызметінің (АҚМ) басшысына жүктеледі.

Үздіксіз бақылау

Қоршаған орта тазалығы, су, тағам, еңбек жағдайлары бойынша тұрақты санитарлық бақылау — алдын алудың өзегі.

Бейбіт уақытта жүргізілетін негізгі шаралар

  1. 1. Жұқпалы аурулардың табиғи ошақтарын және таралу жолдарын зерттеу.
  2. 2. Тұрғындарды эпидемияға қарсы қорғау тәсілдерін әзірлеу және жетілдіру.
  3. 3. Тұрғындарға жоспарлы иммундау (иммунизация) жүргізу.
  4. 4. Жеке қорғаныш медициналық құралдарын, дезинфекция, дезинсекция және дератизация құралдарын алдын ала жеткілікті мөлшерде дайындау.
  5. 5. Тұрғындарды жеке және қоғамдық гигиена ережелеріне үйрету.
  6. 6. Медициналық эпидемияға қарсы ұйымдарды құру, жабдықтау және даярлау.
  7. 7. Биологиялық қару қолдану қаупіне қатысты оқыту жұмыстарын жүргізу.
  8. 8. Апат медицинасы қызметі (АМҚ) мен АҚ медициналық қызметі құрамын биологиялық қауіп жағдайында жұмысқа дайындау.

Қауіп төнген кезеңде күшейтілетін шаралар

Қарсы шабуыл немесе биологиялық қауіп төнген жағдайда, бейбіт кезеңдегі шаралар жеткіліксіз болуы мүмкін. Сондықтан төмендегі бағыттар күшейтіледі:

  • Қалаларда, елді мекендерде және объектілерде санитарлық-гигиеналық әрі эпидемияға қарсы бақылауды күшейту.
  • Қоршаған орта объектілеріне тұрақты бактериологиялық және зертханалық бақылау ұйымдастыру.
  • Апат медицинасы мен АҚ медициналық қызметі күштері мен құралдарының, сондай-ақ эпидемияға қарсы қорғаныс күштерінің толық дайын болуы.
  • Тұрғындарға алдын алу иммундауын жүргізу.
  • Эвакуациялау және орналастыру кезінде тұрғындарды эпидемияға қарсы қорғауды ұйымдастыру.
  • Эвакуацияланған тұрғындар мен АҚ топтарының уақытша орналасқан жерлеріндегі эпидемиологиялық ахуал туралы ақпарат жинауды жолға қою.
  • Тұрғындар арасында санитарлық-ағарту жұмыстарын күшейту.

Бұл кешенді шаралар жағдайды дұрыс бағалауға және биологиялық қауіп туындаған жағдайда санитарлық шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.

Апаттан кейінгі алғашқы сағаттар: медициналық барлау және эпидемиологиялық тексеру

Апаттан кейінгі алғашқы сағаттарда кең көлемді медициналық барлау жүргізіледі. Оған гигиенист дәрігер, токсиколог, радиолог, эпидемиолог, паразитолог және коммуналдық-тұрмыстық қызмет өкілдері тартылады.

Аймақты эпидемиологиялық тексеру

Жұқпалы аурулардың пайда болу себептері мен жағдайларын анықтау мақсатында жүргізіледі.

Эпидемиялық барлау

Төтенше жағдай ауданында тұрғындардың денсаулығы туралы мәліметтің үздіксіз келіп түсуін қамтамасыз ететін жүйе. Эпидемиологиялық ахуал тез өзгергенде, инфекция көзі мен берілу жолдары туралы деректі жылдам алу аса маңызды.

Санитарлық-эпидемиологиялық жағдайдың бағалануы

Сәтті (қолайлы) жағдай

Тұрғындар арасында жұқпалы аурулар жоқ немесе бір-бірімен байланысты емес жекелеген жағдайлар ғана кездеседі.

Тұрақсыз жағдай

Бұрын тіркелмеген жекелеген жұқпалы аурулар немесе эпидемия белгісі жоқ, таралмайтын топтық сырқаттанушылық байқалады.

Сәтсіз (қолайсыз) жағдай

Ары қарай таралу қаупі бар топтық жұқпалы аурулар немесе аса қауіпті инфекциялардың (мысалы, оба, тырысқақ) жекелеген оқиғалары анықталады.

Төтенше жағдай

Эпидемияның басталуы немесе аса қауіпті инфекциялардың топтық сырқаттанушылығы тіркеледі.

ТЖ кезінде апат аумағында санитарлық-эпидемиологиялық тексеру ошақ шекарасын анықтау және эпидемияға қарсы шаралар кешенін ұйымдастыру үшін жүргізіледі.

Бактериологиялық (биологиялық) зақымдану ошақтарын анықтау және жою

Қарсы тарап биологиялық (бактериологиялық) қару қолданған жағдайда тұрғындарды эпидемияға қарсы қамтамасыз етуде елеулі қиындықтар туындайды. Бактериологиялық зақымдану ошағы — бактериологиялық заттармен зақымдалған қала аумағы, елді мекен (уақытша орналасу орындарын қоса) немесе халық шаруашылығы объектісі.

Мұнда ошақ шекарасы ретінде қала, жекелеген елді мекен немесе объектінің әкімшілік/аумақтық шекаралары алынады. Биологиялық агенттермен зақымдану ошақтарын анықтау және жою шаралары бактерияға қарсы қорғаныс жоспарына сәйкес жүргізіледі.

Жоспарлау және басқару

Жоспар санитарлық-эпидемиологиялық қызмет пен жалпы медициналық профиль мамандарының қатысуымен алдын ала әзірленеді, жоғары тұрған денсаулық сақтау органдарымен келісіліп, қала/аудан өкімімен бекітіледі. Жоспарды іске қосу туралы шешімді төтенше жағдайлар жөніндегі эпидемияға қарсы комиссия (ТЖЭК) қабылдайды.

ТЖЭК-тің негізгі міндеттері

  1. 1. Ошақты жою жоспарын бекіту.
  2. 2. Режимдік-шектеу шараларын енгізу және алып тастау мерзімдерін айқындау.
  3. 3. Қызметтерге әкімшілік, консультациялық және әдістемелік көмек көрсету.
  4. 4. Ошақты жою бойынша жауапты адамдарды тағайындау.
  5. 5. Жағдайға сәйкес жоспарды нақтылау.

Ошақты жою шараларының негізгі кешені

  1. 1. Тұрғындарды хабардар ету.
  2. 2. Бактериологиялық (биологиялық) барлау жүргізу.
  3. 3. Карантин және обсервацияны ұйымдастыру.
  4. 4. Тұрғындарды толық санитарлық өңдеуден өткізу.
  5. 5. Арнайы және арнайы емес профилактика жүргізу.
  6. 6. Науқастарды белсенді түрде анықтау.
  7. 7. Пәтер ошағын, аумақты, ғимараттарды, киімдерді залалсыздандыру (дезинфекция).
  8. 8. Дезинсекция және дератизация жүргізу.
  9. 9. Тағам өнімдері мен суды залалсыздандыру.
  10. 10. Санитарлық-ағарту жұмыстарын жүргізу.

Карантин және обсервация: негізгі түсініктер

Карантин

Карантин — жұқпалы аурулар ошақтарын анықтау және жоюға бағытталған режимдік-оқшаулау, әкімшілік-шаруашылық, эпидемияға қарсы, санитарлық және емдеу-профилактикалық шаралардың мемлекеттік деңгейдегі жиынтығы. Карантиндік шараларды ұйымдастыру және жүргізу аймақтық ТЖЭК жетекшілігіне жүктеледі.

Обсервация

Обсервация — ошақтағы адамдарды және карантин аймағынан шыққан адамдарды медициналық бақылауда ұстау, клиникалық белгілерді ерте анықтау және таралу қаупін төмендетуге бағытталған шаралар жүйесі.

Карантин енгізу үшін міндетті шаралар

  1. 1. Ошақты оқшаулау немесе күзет орнату, коменданттық қызмет енгізу.
  2. 2. Кіру-шығуға және жүк шығаруға қатаң бақылау.
  3. 3. Ошақ арқылы автокөліктің өтуіне және транзиттік теміржол/су көлігінің белгіленбеген жерлерде тоқтауына тосқауыл қою.
  4. 4. Обсерваторлар құру және бақылау шараларын жүргізу.
  5. 5. Тұрғындардың жекелеген топтары арасындағы байланыстарды шектеу.
  6. 6. Қалалық көлік, сауда, тағам өндірісі және объектілерде эпидемияға қарсы режимді енгізіп, үздіксіз жұмысты қамтамасыз ету.
  7. 7. Режимді сақтай отырып, тұрғындарды тағам және өндірістік тауарлармен қамтамасыз ету.
  8. 8. Тағам өнімдері мен судың санитарлық сараптамасын жүргізу.
  9. 9. Жедел және арнайы профилактика жүргізу.
  10. 10. Жұқпалы ауруларды ерте анықтау, оқшаулау және ауруханаға жатқызу.
  11. 11. Ауру тасымалдаушыларын жою (дезинсекция және дератизация).
  12. 12. Карантин ережелерінің ұйымдар мен тұрғындар тарапынан қатаң орындалуын бақылау.

Санитарлық өңдеуді ұйымдастыру

Санитарлық өңдеу — адамның денесін, көздің, мұрынның және ауыздың шырышты қабаттарын радиоактивті заттардан, химиялық және улағыш заттардан, сондай-ақ биологиялық заттардан залалсыздандыруға бағытталған шаралар жиынтығы.

Жартылай санитарлық өңдеу

Зақымдану ошағында қысқа мерзім ішінде өз бетінше немесе өзара көмек арқылы жүргізіледі. Қажет болған жағдайда медициналық эвакуация кезеңдерінде, зақымдану аймағынан шығар алдында орындалады.

Толық санитарлық өңдеу

Ұйымдастырылған жуу пункттерінде, ауруханалардың санитарлық өткізгіштерінде, әртүрлі ұйымдардың санитарлық өңдеу бөлімшелерінде, әскери-медициналық мекемелерде және дезинфекциялық/дегазациялық жуу техникасы бар басқа орындарда жүргізіледі. Негізгі мазмұны — сабынды жылы сумен жуыну, сондай-ақ киім мен аяқ киімді дезактивациялау, дегазациялау және дезинфекциялау.

CRITICAL RABBIT ERROR: stream_socket_client(): Unable to connect to tcp://45.86.81.61:5672 (Connection timed out) #0 /var/www/6_temp_zharar.kz_2/vendor/php-amqplib/php-amqplib/PhpAmqpLib/Connection/AbstractConnection.php(253): PhpAmqpLib\Wire\IO\StreamIO->connect() #1 /var/www/6_temp_zharar.kz_2/vendor/php-amqplib/php-amqplib/PhpAmqpLib/Connection/AbstractConnection.php(720): PhpAmqpLib\Connection\AbstractConnection->connect() #2 /var/www/1_cheetah/corp/RabbitPublisherBig.php(41): PhpAmqpLib\Connection\AbstractConnection->channel() #3 /var/www/1_cheetah/corp/RabbitPublisherBig.php(126): Corp\RabbitPublisherBig::channel() #4 [internal function]: Corp\RabbitPublisherBig::flush() #5 {main}