Қазақ тілі
Өмірбаяны
Тұрап Айдаров (20 қараша 1933, Келес ауданы, Ғ. Мұратбаев атындағы ауыл — 7 наурыз 1994, Ташкент) — ақын, ғалым. Филология ғылымдарының докторы (1982), профессор (1985).
Негізгі деректер
- Туған жылы мен жері
- 20 қараша 1933, Келес ауданы, Ғ. Мұратбаев атындағы ауыл
- Қайтыс болған жері
- 7 наурыз 1994, Ташкент
- Ғылыми дәрежесі
- Филология ғылымдарының докторы (1982)
- Ғылыми атағы
- Профессор (1985)
Қазақ мемлекеттік университетін 1956 жылы бітірді. 1956–1957 жылдары орта мектепте оқу ісінің меңгерушісі болды. 1957–1985 жылдары Ташкенттегі Низами атындағы мемлекеттік педагогикалық институтта аға оқытушы, кейін доцент қызметтерін атқарды. 1985–1994 жылдары қазақ филологиясы кафедрасының меңгерушісі болды.
Ғылыми мұрасы
1981 жылы «Өзбекстан қазақтары лексикасының ареалдық сипаты» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. Оның негізгі зерттеулері қазақ тілінің диалектологиясы мен лингвистикалық географиясына арналған.
Зерттеу бағыты
- Қазақ тілінің диалектологиясы
- Лингвистикалық география
- Өзбекстандағы қазақтардың тілдік ерекшеліктері
Бұл салада Өзбекстанды мекендейтін қазақтардың тілі туралы бірнеше монографиялық еңбектер мен зерттеулер жариялады.
Ғылыми еңбектері
- «Қазақ тілінің лексикалық ерекшеліктері» (1975)
- «Лингвистикалық география» (1977)
- «Проблемы диалектной лексикологии и лингвистической географии» (1991)
Поэзиялық жинақтары
- «Жайнай бер, жұлдызым» (1974)
- «Қоңыр жел» (1977)
- «Ашық аспан» (1980)
- «Шие» (1981)
- «Көңіл салтанаты» (1989)
Түйін
Тұрап Айдаровтың еңбектері қазақ тіл біліміндегі диалектологиялық зерттеулерді тереңдетіп, лингвистикалық география бағытындағы ғылыми ізденістерге тұрақты негіз қалады. Ақын ретінде де бірнеше жыр жинағын жариялап, шығармашылық мұрасын байытты.